Châu Á vẫn "lép vế" trong cuộc đua IPO?

Dù sở hữu năng lực công nghệ vượt trội và quy mô nhân tài dồi dào, các thị trường chứng khoán châu Á vẫn đang hụt hơi trước Mỹ trong việc tạo ra các siêu thương vụ niêm yết (IPO) mang tầm vóc toàn cầu như SpaceX

Rào cản lớn nhất không nằm ở trình độ đổi mới sáng tạo, mà xuất phát từ những nút thắt mang tính cấu trúc trong hệ sinh thái tài chính và tư duy của dòng vốn khu vực.

Trong nhiều năm qua, các quốc gia châu Á liên tục thúc đẩy phát triển ngành công nghệ cao thông qua các chính sách hỗ trợ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, dù năng lực sản xuất và quy mô thị trường ngày càng mở rộng, khu vực vẫn chưa hình thành những thương vụ IPO có định giá hàng nghìn tỷ USD như SpaceX của Mỹ.

Theo các chuyên gia được báo chí quốc tế dẫn lại, rào cản lớn nhất không nằm ở công nghệ mà đến từ cấu trúc thị trường vốn. Trong khi Mỹ sở hữu hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm quy mô lớn, sẵn sàng tài trợ doanh nghiệp trong nhiều năm trước khi niêm yết, các doanh nghiệp châu Á thường chịu áp lực phải tạo lợi nhuận sớm và đối mặt với mức định giá thấp hơn đáng kể.

Về tác động tài chính, khoảng cách về định giá khiến doanh nghiệp công nghệ tại châu Á huy động được ít vốn hơn cho nghiên cứu, phát triển và mở rộng quy mô toàn cầu. Chẳng hạn, ChangXin Memory Technologies dự kiến IPO khoảng 29,5 tỷ Nhân dân tệ (4,3 tỷ USD), trong khi Jio Platforms được kỳ vọng đạt định giá khoảng 120 tỷ USD. Con số này vẫn thấp hơn rất nhiều so với mức định giá khoảng 1.770 tỷ USD của SpaceX khi niêm yết. Nhận định này dựa trên giả định môi trường lãi suất toàn cầu còn ở mức cao, dòng vốn đầu tư mạo hiểm chưa phục hồi mạnh và các thị trường châu Á chưa có thay đổi lớn về cơ chế định giá.

Nhóm ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp gồm công nghệ, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, fintech, viễn thông và đầu tư mạo hiểm. Đối với các sở giao dịch chứng khoán, việc thiếu các thương vụ IPO quy mô lớn cũng làm giảm sức hấp dẫn đối với dòng vốn quốc tế và hạn chế cơ hội mở rộng quy mô thị trường vốn. Trong khi đó, các quỹ đầu tư, ngân hàng đầu tư và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính sẽ chịu tác động tích cực nếu các cải cách về quản trị doanh nghiệp, mở rộng nguồn vốn hưu trí và khuyến khích đầu tư dài hạn được triển khai.