MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cà phê và sầu riêng bứt tốc, xuất khẩu nông sản tiến sát mốc kỷ lục

Mặc dù khởi đầu năm 2025 với không ít khó khăn, xuất khẩu nông sản Việt Nam đang tăng tốc mạnh mẽ nhờ sự bứt phá của các mặt hàng chủ lực như cà phê, sầu riêng và hạt điều, qua đó đưa kim ngạch toàn ngành tiến sát các mốc cao nhất từ trước tới nay.

Theo số liệu từ cơ quan Hải quan, tính đến hết tháng 11, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 64 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ và đã vượt mức cao nhất của cả năm 2024. Với diễn biến hiện tại, mục tiêu 70 tỷ USD cho cả năm được đánh giá là hoàn toàn khả thi.

Trong cơ cấu chung, nhóm nông sản tiếp tục đóng vai trò nền tảng khi đạt 34,24 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ. Điểm đáng chú ý của năm nay là động lực tăng trưởng tập trung rõ ràng hơn: rau quả nổi lên về quy mô, trong khi cà phê ghi dấu ấn mạnh mẽ về giá trị xuất khẩu.

Rau quả trở thành điểm sáng lớn nhất của xuất khẩu nông sản năm 2025 khi kim ngạch gần chạm mốc 8,5 tỷ USD, tăng khoảng 20% và thiết lập kỷ lục mới. Sầu riêng tiếp tục là mặt hàng chủ lực với doanh thu vượt 3,5 tỷ USD, song cơ cấu ngành đã đa dạng hơn khi nhóm rau quả chế biến lần đầu vượt 1,5 tỷ USD. Sự chuyển dịch này cho thấy xu hướng kéo dài chuỗi giá trị, giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu sản phẩm tươi.

Đánh giá về diễn biến trên, ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam – cho rằng doanh nghiệp đã thích ứng nhanh trước những rào cản kỹ thuật và kiểm soát nhập khẩu siết chặt trong nửa đầu năm. Ngành rau quả được nhận định đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất và đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, với sự mở rộng đồng thời ở cả thị trường truyền thống lẫn các thị trường có yêu cầu cao. Tuy vậy, tăng trưởng dài hạn vẫn phụ thuộc vào việc chuẩn hóa vùng trồng, kiểm soát chất lượng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh quy mô, cơ cấu thị trường rau quả cũng có sự dịch chuyển rõ nét. Trung Quốc vẫn là đối tác lớn nhất, song xuất khẩu sang Mỹ và EU tăng mạnh từ 40–60%, góp phần giảm rủi ro phụ thuộc và nâng tầm vị thế nông sản Việt Nam tại các phân khúc giá trị cao.

Nếu rau quả dẫn dắt về lượng, thì cà phê là ngành tạo đột phá rõ rệt nhất về giá trị. Trong 11 tháng, kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt gần 8 tỷ USD, tăng tới 61% so với cùng kỳ và dự kiến cả năm đạt khoảng 8,3 tỷ USD – mức cao kỷ lục. Giá xuất khẩu bình quân đạt 5.667 USD/tấn, tăng gần 40%, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp do hạn hán tại Brazil và Việt Nam, trong khi nhu cầu tại các thị trường lớn phục hồi.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam, kết quả tích cực của năm 2025 phản ánh không chỉ yếu tố giá mà còn là thành quả của quá trình nâng cấp chất lượng kéo dài nhiều năm. Việc phát triển cà phê đặc sản, đạt các chứng nhận bền vững, nâng chuẩn chế biến và truy xuất nguồn gốc đã giúp cà phê Việt Nam ngày càng được các nhà rang xay lớn ưu tiên lựa chọn.

Châu Âu tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất của cà phê Việt Nam, với các điểm đến chủ lực như Đức, Italy và Tây Ban Nha. Ngoài ra, việc Mỹ áp thuế bổ sung đối với cà phê Brazil cũng mở thêm cơ hội để Robusta Việt Nam mở rộng thị phần trong bối cảnh chất lượng được cải thiện rõ rệt.

Song song với cà phê và rau quả, hạt điều vẫn giữ vững vị thế của Việt Nam trên thị trường toàn cầu. Kim ngạch xuất khẩu hạt điều trong 11 tháng đạt 4,76 tỷ USD, tăng 19,5% và được kỳ vọng vượt 5 tỷ USD cho cả năm. Dù vậy, sự phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu vẫn là thách thức, khiến ngành cần đẩy mạnh chế biến sâu và xây dựng thương hiệu để cải thiện biên lợi nhuận.

Tổng thể, năm 2025 đánh dấu giai đoạn tăng trưởng mới của nông sản Việt Nam: rau quả vươn lên dẫn đầu về quy mô, cà phê giữ vai trò động lực về giá trị, trong khi các ngành hàng khác tiếp tục tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Các kỷ lục đạt được cho thấy xu hướng phát triển dựa trên chất lượng, chế biến và đa dạng hóa thị trường ngày càng rõ nét.

Ở góc độ chính sách, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh nông nghiệp luôn là trụ cột của nền kinh tế, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và ổn định xã hội. Theo đó, việc hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản pháp lý và thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn sẽ là nền tảng để ngành duy trì đà tăng trưởng.

Về dài hạn, Chính phủ đặt mục tiêu đưa xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiến tới mốc 100 tỷ USD. Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành nông nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, đầu tư hạ tầng logistics và nâng chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc theo định hướng phát triển xanh và bền vững.