#Kỹ năng

24HMONEY đã kiểm duyệt

Buffett từng trả giá vì một ngành “đổi thế giới”

Một công nghệ có thể thay đổi cả nền kinh tế nhưng không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đứng phía sau công nghệ đó đều tạo ra lợi nhuận bền vững cho cổ đông.

Năm 1989, Warren Buffett rót 358 triệu USD vào cổ phiếu ưu đãi của USAir. Đến cuối năm 1994, Berkshire Hathaway phải ghi giảm giá trị xuống còn 89,5 triệu USD, tương đương chỉ 25% số vốn ban đầu. Buffett sau đó thừa nhận cảm thấy xấu hổ vì đã tham gia vào sai lầm đó. Thoạt nhìn đây chỉ là một cú trượt chân cá nhân, nhưng thực chất nó phản ánh một nguyên lý vượt thời gian: công nghệ đột phá thay đổi thế giới không nhất thiết sinh lợi nhuận cho mọi doanh nghiệp trong lĩnh vực đó.

Buffett không phủ nhận giá trị của máy bay. Ông thừa nhận hàng không đã làm thay đổi cách con người di chuyển, thương mại và nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, trong phần lớn lịch sử phát triển, nhiều hãng hàng không gặp khó khăn tạo lợi nhuận bền vững. Nguyên nhân là hai đặc điểm: thứ nhất, lĩnh vực này đòi hỏi vốn đầu tư rất lớn cho đội bay, hạ tầng, bảo dưỡng và nhiên liệu; thứ hai, dịch vụ giữa các hãng khó tạo khác biệt, khiến cạnh tranh chủ yếu diễn ra ở giá bán và lợi thế cạnh tranh khó duy trì lâu dài.

Cuộc đua AI hiện nay có một số đặc điểm tương đồng. Các tập đoàn công nghệ đang chi hàng trăm tỷ USD xây dựng trung tâm dữ liệu, mua chip xử lý và phát triển hạ tầng phục vụ AI. Bên cạnh đó, khoảng cách giữa các mô hình AI hàng đầu cũng có xu hướng thu hẹp theo thời gian. Một công ty giới thiệu mô hình dẫn đầu hôm nay, chỉ sau vài tháng đối thủ đã bắt kịp. Các mô hình mã nguồn mở liên tục được cải thiện với chi phí thấp hơn. Điều này đồng nghĩa lợi thế cạnh tranh của các nhà phát triển mô hình AI có thể bị thu hẹp nhanh hơn so với nhiều lĩnh vực khác.

Những công ty cung cấp hạ tầng và phần cứng như Nvidia vẫn đang hưởng lợi đáng kể từ làn sóng đầu tư AI. Tuy nhiên, triển vọng dài hạn của nhóm này vẫn phụ thuộc vào việc nhu cầu đầu tư AI được duy trì hay không. Nếu các công ty phát triển AI chưa xây dựng được mô hình kinh doanh tạo ra lợi nhuận bền vững, tốc độ đầu tư vào toàn bộ hệ sinh thái cũng có thể chậm lại.

Từ câu chuyện hàng không, Buffett gợi mở một nguyên tắc đầu tư vẫn còn nguyên giá trị: thay vì chạy theo xu hướng hấp dẫn, nhà đầu tư cần tập trung vào nền tảng tài chính của doanh nghiệp. Thứ nhất, tỉnh táo trước những câu chuyện công nghệ hào nhoáng. Đừng để sự phấn khích về một công nghệ thay đổi thế giới làm lu mờ các nguyên tắc tài chính cơ bản. Một phát minh vĩ đại không tự động biến mọi doanh nghiệp trong ngành thành một cổ phiếu sinh lợi. Thứ hai, ưu tiên doanh nghiệp có dòng tiền và lợi nhuận thực. Thay vì đặt cược vào những công ty liên tục thua lỗ, nhà đầu tư nên phân bổ tài sản vào các doanh nghiệp tạo ra dòng tiền thực bền vững.

AI vẫn được kỳ vọng tạo ra những thay đổi lớn đối với nền kinh tế trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, bài học từ Buffett cho thấy nhận diện đúng một xu hướng công nghệ mới chỉ là bước khởi đầu. Với nhà đầu tư, điều quan trọng hơn là xác định doanh nghiệp nào thực sự có khả năng chuyển xu hướng đó thành giá trị và lợi nhuận bền vững cho cổ đông.