MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

Bí mật sau những đợt sóng dữ: Ai đang "cầm lái" thị trường vàng, bạc toàn cầu?

Trong những giai đoạn bất ổn của kinh tế toàn cầu, vàng và bạc thường không chỉ là kênh trú ẩn an toàn mà còn trở thành “phong vũ biểu” phản ánh nỗi lo lắng của thị trường. Tuy nhiên, đằng sau những đợt tăng giảm dữ dội của hai kim loại quý này, ngày càng nhiều nghi vấn được đặt ra: liệu giá vàng và bạc có thực sự được hình thành bởi cung – cầu thuần túy, hay đang bị chi phối bởi những “bóng ma” thao túng vô hình?

Từ London, New York cho đến Thượng Hải, bảng điện tử phủ kín sắc xanh. Dòng tiền ồ ạt rút khỏi trái phiếu và tiền tệ pháp định, tìm đến các tài sản hữu hình như một phản xạ sinh tồn trong bối cảnh niềm tin tài chính toàn cầu đang rạn nứt.

Khi bạc vượt mặt lịch sử, vàng áp sát mốc không tưởng

Phiên giao dịch ngày 14/1 chứng kiến một khoảnh khắc mang tính bước ngoặt: giá bạc tăng sốc 6,1%, lần đầu tiên trong lịch sử vượt ngưỡng 92 USD/ounce. “Người em” lâu nay đứng sau ánh hào quang của vàng bỗng chốc trở thành tâm điểm của cơn cuồng nhiệt.

Cùng thời điểm, vàng tiếp tục hành trình chinh phục những đỉnh cao mới, tiến sát mốc 4.700 USD/ounce, khiến các kịch bản từng bị coi là viễn tưởng nay trở nên sát thực hơn bao giờ hết.

Không chỉ kim loại quý, đồng và thiếc – những phong vũ biểu của nền kinh tế công nghiệp – cũng đồng loạt lập đỉnh lịch sử, phát đi tín hiệu rằng đây không đơn thuần là một cơn sốt đầu cơ, mà là sự dịch chuyển cấu trúc sâu sắc của dòng vốn toàn cầu.

“Giao dịch chống mất giá” và cuộc khủng hoảng niềm tin tiền tệ

Phố Wall gọi hiện tượng này bằng một thuật ngữ ngày càng phổ biến: “giao dịch chống mất giá”. Khi nợ công phình to, lạm phát tiềm ẩn và các ngân hàng trung ương bị cuốn vào vòng xoáy chính trị, nhà đầu tư không còn xem trái phiếu chính phủ hay tiền giấy là nơi trú ẩn an toàn.

Ông Hao Hong, Giám đốc đầu tư của Lotus Asset Management, nhận định: “Khi vàng là tài sản đầu tiên bứt phá, đó là tín hiệu rõ ràng cho sự suy giảm niềm tin vào tiền pháp định. Từ góc nhìn này, hầu hết các tài sản thực hiện nay vẫn đang bị định giá thấp”.

Chất xúc tác trực tiếp cho làn sóng này đến từ Mỹ. Dữ liệu lạm phát tháng 12/2025 thấp hơn dự kiến làm dấy lên kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục nới lỏng tiền tệ. Nhưng cú sốc thực sự đến từ thượng tầng chính trị: thông tin chính quyền Tổng thống Donald Trump cân nhắc điều tra hình sự Chủ tịch Fed Jerome Powell đã khiến niềm tin vào sự độc lập của ngân hàng trung ương lung lay.

Trong bối cảnh ấy, vàng và bạc trở thành lựa chọn gần như bắt buộc. Đồng USD suy yếu càng khiến các kim loại được định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn trong mắt giới đầu cơ toàn cầu.

Chủ nghĩa dân tộc tài nguyên và cơn khát kim loại

Nếu vàng tăng vì nỗi sợ, thì bạc, đồng và thiếc tăng vì địa chính trị. Thế giới đang bước vào kỷ nguyên của chủ nghĩa dân tộc tài nguyên, nơi các cường quốc coi nguyên liệu thô là vũ khí chiến lược.

Ông Daniel Casali, đối tác chiến lược đầu tư tại Evelyn Partners, cho rằng Mỹ và Trung Quốc đang chạy đua kiểm soát chuỗi cung ứng kim loại then chốt. Trung Quốc đã siết xuất khẩu đất hiếm và bạc – những nguyên liệu sống còn cho bán dẫn, AI và xe điện.

Hệ quả là chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy, hàng hóa vật chất bị “giam lỏng” trong các kho tại Mỹ do lo ngại thuế quan và các cuộc điều tra thương mại. Điều này đẩy thị trường vào trạng thái “backwardation” – khi giá giao ngay cao hơn giá kỳ hạn, phản ánh sự khan hiếm nguồn cung thực sự.

Ông Andrew Matthews (UBS) mô tả: “Nguồn cung càng siết, giá càng bị đẩy lên, càng kích thích đầu cơ. Đây là một vòng xoáy tự khuếch đại rất nguy hiểm”.

Phương Đông vào cuộc, kịch bản bị viết lại

Một động lực không thể bỏ qua đến từ Trung Quốc. Dữ liệu Bloomberg cho thấy giao dịch kim loại trên Sàn Thượng Hải (SHFE) đang duy trì ở mức kỷ lục, với dòng tiền đầu cơ chảy mạnh vào đồng, niken và lithium.

Kinh tế Trung Quốc hồi phục, xuất khẩu tăng, chứng khoán khởi sắc – tất cả tạo nền cho niềm tin rằng siêu chu kỳ hàng hóa đã quay trở lại. Giá kim loại tại Thượng Hải cao hơn phương Tây, hút mạnh dòng kim loại vật chất về châu Á.

Trước làn sóng này, các “ông lớn” tài chính buộc phải viết lại kịch bản. Citigroup nâng dự báo giá vàng 3 tháng lên 5.000 USD/ounce, bạc lên 100 USD/ounce. Thậm chí, ông Hao Hong còn cho rằng bạc có thể đạt 150 USD/ounce vào cuối năm.

Năm 2025, vàng đã tăng 65%, bạc tăng gần 150% – mức mạnh nhất kể từ năm 1979. Và năm 2026 mở màn với xung lực còn dữ dội hơn.

Khi kim loại trở thành “tấm khiên” cuối cùng

Dù vậy, một số cảnh báo vẫn được đưa ra. Citigroup và Goldman Sachs cho rằng giá đồng có thể điều chỉnh nếu nhu cầu thực tế tại Trung Quốc không theo kịp đà tăng. Nhưng trong ngắn hạn, xu hướng dòng tiền tìm đến tài sản cứng dường như khó đảo ngược.

Chiến lược gia kim loại quý của UBS, Joni Teves, kết luận ngắn gọn nhưng đắt giá: “Ở thời điểm này, thật khó để đi ngược lại đà tăng”.

Khi niềm tin vào tiền giấy lung lay và tài nguyên trở thành pháo đài chiến lược, vàng, bạc và kim loại cơ bản không còn đơn thuần là hàng hóa. Chúng đang trở thành những tấm khiên cuối cùng của thế giới trong một kỷ nguyên đầy bất ổn.