AI châm ngòi cơn sốt M&A toàn cầu?

Thị trường M&A toàn cầu đạt 3.200 tỷ USD trong nửa đầu năm, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước, với 44 thương vụ trên 10 tỷ USD nhưng tổng số giao dịch lại giảm nhẹ.

Cơn sốt giao dịch toàn cầu được dẫn dắt bởi các công ty lớn nhất thế giới, những công ty có nguồn lực tài chính dồi dào. Các lãnh đạo công ty cho biết họ cảm nhận có một khoảng thời gian thuận lợi để thực hiện các thương vụ thâu tóm mang tính chuyển đổi. Lần này khác với những đợt bùng nổ trước như thời kỳ lãi suất thấp kỷ lục trong đại dịch hay bong bóng dot-com, vì những công ty thúc đẩy làn sóng hiện nay đều thuộc nhóm lớn nhất và có năng lực tài chính mạnh nhất. Những bất định về thuế quan và xung đột ở Trung Đông chưa ngăn cản các công ty lớn theo đuổi những thương vụ chiến lược.

Để được đưa vào chỉ số S&P 500, các công ty ngày nay cần có quy mô gấp khoảng hai lần so với 5 năm trước. Exxon Mobil, từng là công ty giá trị nhất nước Mỹ, hiện chỉ có quy mô bằng một phần tám công ty lớn nhất trong nhóm công nghệ Magnificent Seven. Định nghĩa về quy mô liên tục dịch chuyển, vì vậy các công ty lớn cần thực hiện các thương vụ ngày càng lớn hơn để tạo ra tác động. Thương vụ 118 tỷ USD của NextEra mua Dominion Energy nhằm tạo ra một gã khổng lồ tiện ích cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu AI.

Giá trị IPO tại Mỹ lên tới 155 tỷ USD trong nửa đầu năm, mức cao nhất kể từ năm 2021. SpaceX huy động hơn 75 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu lớn nhất lịch sử, trong khi Madison Air Solutions huy động 2,23 tỷ USD và Cerebras huy động 5,55 tỷ USD. Tuy nhiên, những tuần giao dịch đầu tiên cho thấy sự không ổn định.

Khoảng 1/3 công ty IPO trong quý II giao dịch dưới giá phát hành, bao gồm Cerebras, Fervo Energy và X-Energy. Điều này phù hợp với cách các cổ phiếu IPO thường diễn biến trong những tháng đầu giao dịch, khi sự hào hứng ban đầu có thể xì hơi.

Các quỹ đầu tư tư nhân (private equity) chiếm 24% tổng giá trị giao dịch, giảm so với khoảng 34% trong giai đoạn 2024-2025. Nhiều quỹ đang vật lộn với việc bán lại các tài sản, đặc biệt là các công ty phần mềm mua trước khi AI trở thành mối đe dọa.

Tổng cộng 21.727 thương vụ được công bố trong năm nay, giảm nhẹ so với 21.997 thương vụ cùng thời điểm năm ngoái.

Các câu hỏi tiếp tục xoay quanh liệu nhu cầu cuối cùng có biện minh cho những khoản chi khổng lồ vào AI hay không, cùng với những bất định khác về xung đột và lạm phát. Chủ đề AI dự kiến sẽ tiếp tục thúc đẩy hoạt động giao dịch cho tới cuối năm.