87,6 tỷ USD vào trạng thái sẵn sàng

Đi kèm với việc thiết lập phao cứu sinh thanh khoản là tư duy quản trị mới: Loại bỏ áp lực sinh lời đối với vàng nhằm gia tăng tối đa năng lực phòng thủ vĩ mô.

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến sửa đổi Nghị định 50/2014 về quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước, trong đó đáng chú ý là đề xuất bổ sung cơ chế giao dịch ngoại tệ giữa dự trữ ngoại hối chính thức và các tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt.

Theo cơ quan điều hành, Luật Các tổ chức tín dụng đã cho phép ngân hàng gặp sự cố thanh khoản được thực hiện giao dịch ngoại tệ với Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, khung pháp lý hiện hành chưa có quy định cụ thể về việc sử dụng nguồn dự trữ ngoại hối quốc gia cho mục đích này. Việc bổ sung cơ chế mới sẽ giúp nhà điều hành có thêm công cụ hỗ trợ hệ thống khi xuất hiện rủi ro đột biến.

Dữ liệu công bố cho thấy đến ngày 18/6/2026, quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước đạt gần 87,6 tỷ USD. Đây là một trong số ít lần con số này được công khai.

Trước đó, dự trữ ngoại hối Việt Nam từng tăng mạnh từ 34,3 tỷ USD cuối năm 2014 lên mức kỷ lục hơn 111,8 tỷ USD vào đầu năm 2022. Tuy nhiên, áp lực tỷ giá, chính sách lãi suất cao của Mỹ, xung đột địa chính trị và biến động thương mại toàn cầu đã khiến Ngân hàng Nhà nước phải sử dụng một phần nguồn lực để ổn định thị trường ngoại hối.

Dù giảm so với đỉnh lịch sử, quy mô hiện tại vẫn được đánh giá là bộ đệm quan trọng giúp điều hành tỷ giá, kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Vàng không còn đặt nặng mục tiêu sinh lời

Một điểm mới đáng chú ý khác là đề xuất loại trừ hoạt động đầu tư vàng khỏi tiêu chí đánh giá hiệu quả sinh lời của dự trữ ngoại hối.

Ngân hàng Nhà nước cho rằng vàng mang tính chất đặc biệt khi đóng vai trò tài sản trú ẩn trong các giai đoạn khủng hoảng, chiến tranh, dịch bệnh hoặc bất ổn tài chính. Mục tiêu nắm giữ vàng của các ngân hàng trung ương chủ yếu nhằm đa dạng hóa danh mục, bảo đảm thanh khoản và hỗ trợ ổn định tiền tệ, thay vì tìm kiếm lợi nhuận.

Do đó, các khoản thu nhập hoặc chi phí phát sinh từ hoạt động mua bán, gửi giữ vàng dự kiến sẽ không còn được đưa vào tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư dự trữ ngoại hối.

Tăng quyền chủ động can thiệp thị trường

Bên cạnh đó, cơ quan điều hành cũng đề xuất sửa đổi quy định về can thiệp thị trường theo hướng linh hoạt hơn.

Thay vì xây dựng sẵn các kịch bản cố định, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước sẽ được quyết định phương án can thiệp dựa trên diễn biến thực tế của thị trường ngoại tệ, thị trường vàng, thanh khoản tiền đồng và mục tiêu chính sách tiền tệ từng thời kỳ.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, trong bối cảnh các cú sốc kinh tế có thể xuất hiện bất ngờ, việc tăng tính linh hoạt sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều hành và phản ứng nhanh hơn với các biến động khó dự báo.

Nếu được thông qua, các sửa đổi mới không chỉ mở rộng vai trò của dự trữ ngoại hối quốc gia mà còn tăng đáng kể năng lực phòng vệ của hệ thống tài chính trước những rủi ro thanh khoản và biến động thị trường trong tương lai.