70% cổ phiếu IPO từng thủng giá chào bán: Nhà đầu tư nên hiểu gì?

Một trong những hiểu nhầm phổ biến của nhà đầu tư khi tham gia cổ phiếu mới niêm yết là cho rằng giá chào bán IPO chính là vùng giá cân bằng của doanh nghiệp.

Thực tế dữ liệu lại cho thấy điều ngược lại.

Theo thống kê từ báo cáo Morning Notes ngày 05/06/2026, trong giai đoạn từ năm 2020 đến nay, có tới 70% cổ phiếu IPO trên HOSE từng giảm xuống dưới giá chào bán trước khi thiết lập mặt bằng định giá mới.

Điều này có nghĩa là sau khi cổ phiếu lên sàn, giá IPO thường chưa phải là mức giá mà thị trường sẵn sàng chấp nhận ngay lập tức. Thị trường cần thời gian để hấp thụ thêm thông tin, kiểm chứng kỳ vọng, đánh giá chất lượng doanh nghiệp và xác lập lại vùng định giá hợp lý hơn.

Điểm đáng chú ý là phần lớn doanh nghiệp sau đó vẫn quay lại được mức giá IPO. Theo dữ liệu trong báo cáo, thời gian trung vị để cổ phiếu quay lại mức giá IPO là khoảng 40 phiên giao dịch.

Nói cách khác, quá trình sau IPO thường có 3 giai đoạn chính.

Giai đoạn đầu là giai đoạn kỳ vọng, khi cổ phiếu mới lên sàn và được thị trường chú ý mạnh.

Giai đoạn thứ hai là giai đoạn tái định giá, khi cổ phiếu có thể giảm xuống dưới giá chào bán do áp lực cung, hoạt động hiện thực hóa lợi nhuận, kỳ vọng ban đầu bị điều chỉnh hoặc nhà đầu tư cần thêm dữ liệu để đánh giá doanh nghiệp.

Giai đoạn thứ ba là giai đoạn hấp thụ thông tin, khi thị trường bắt đầu nhìn rõ hơn về chất lượng tài sản, kết quả kinh doanh, triển vọng ngành và khả năng thực thi chiến lược của doanh nghiệp.

Vì vậy, việc một cổ phiếu IPO giảm dưới giá chào bán không nhất thiết đồng nghĩa với doanh nghiệp kém chất lượng. Nhưng nó cho thấy nhà đầu tư không nên mặc định giá IPO là “vùng an toàn” hoặc là điểm cân bằng cuối cùng.

Thông điệp quan trọng hơn là: đầu tư vào cổ phiếu IPO cần thời gian, kỷ luật và khả năng đánh giá lại doanh nghiệp sau khi cổ phiếu đi vào giao dịch thực tế.

Với nhóm cổ phiếu mới niêm yết, nhà đầu tư nên quan sát thêm thanh khoản, mức độ hấp thụ cung, phản ứng của giá quanh vùng IPO, kết quả kinh doanh sau niêm yết và câu chuyện tăng trưởng thực tế. Khi thị trường đã có đủ dữ liệu hơn, vùng giá hợp lý thường sẽ rõ ràng hơn.

Tóm lại, dữ liệu cho thấy: sau IPO, cổ phiếu mất khoảng 40 phiên giao dịch theo trung vị để quay lại giá chào bán, nhưng trước đó, xác suất điều chỉnh xuống dưới giá IPO là khá cao, lên tới 70% trong mẫu thống kê từ năm 2020 đến nay trên HOSE.

Đây là lý do nhà đầu tư cần nhìn IPO như một quá trình tái định giá, không phải một sự kiện giá cố định.

Ngọc Trâm - Chuyên viên Tư vấn Đầu tư | HO Chứng khoán Yuanta Việt Nam