500 tấn vàng đang nằm trong két người Việt

Đại biểu Quốc hội phát hiện người dân Việt nắm giữ khoảng 500 tấn vàng ngoài hệ thống tài chính chính thức, đặt ra câu hỏi về tác động tiềm năng đến thanh khoản thị trường và ổn định kinh tế vĩ mô.

Tại phiên thảo luận Quốc hội, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho biết người dân đang nắm giữ khoảng 500 tấn vàng, tương đương gần 12% GDP.

Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh 

Bên cạnh đó, tiền gửi dân cư đã vượt 11,2 triệu tỷ đồng, phản ánh quy mô tiết kiệm lớn của nền kinh tế.

Tuy nhiên, hệ thống tài chính vẫn phụ thuộc đáng kể vào tín dụng ngân hàng, với dư nợ tương đương khoảng 155% GDP.

Đáng chú ý, gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi khoảng một nửa dư nợ tín dụng là trung và dài hạn. Sự chênh lệch kỳ hạn này tạo áp lực thanh khoản và hạn chế khả năng cung ứng vốn dài hạn của ngân hàng.

Trong khi đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp mới đạt khoảng 11% GDP, thấp hơn đáng kể mục tiêu 20% từng đặt ra cho năm 2025.

Nghịch lý nằm ở chỗ nền kinh tế không thiếu tài sản tích lũy, nhưng thiếu cơ chế chuyển nguồn lực tiết kiệm thành vốn đầu tư hiệu quả.

Chứng chỉ vàng có thể mở thêm kênh huy động vốn?

Đại biểu đề xuất nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng, đồng thời phát triển quỹ hưu trí tự nguyện và quỹ mở để kết nối nguồn tiết kiệm của người dân với doanh nghiệp.

Về nguyên tắc, chứng chỉ vàng có thể cho phép người sở hữu tham gia một cơ chế lưu ký hoặc giao dịch được quản lý mà không nhất thiết phải trực tiếp nắm giữ vàng vật chất.

Giả định chỉ 5% lượng vàng ước tính trong dân tham gia một cơ chế huy động phù hợp, quy mô tương ứng đã lên tới 25 tấn vàng.

Tuy nhiên, đây chỉ là phép tính minh họa, không phải mục tiêu huy động chính thức.

Việc triển khai còn phụ thuộc khung pháp lý, cơ chế bảo đảm tài sản, quản trị rủi ro giá vàng và khả năng chuyển hóa nguồn lực thành vốn sản xuất mà không gây bất ổn thị trường tiền tệ.

Nếu các kênh huy động vốn dài hạn được mở rộng, doanh nghiệp có thể giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Bài toán cốt lõi không chỉ là huy động bao nhiêu vàng, mà còn là xây dựng cơ chế đủ minh bạch để người dân tin tưởng và dòng vốn được sử dụng hiệu quả.