4 chiêu lừa trên thị trường tiền số

Bộ Công an cảnh báo thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang đối mặt nhiều nguy cơ từ lừa đảo, rửa tiền đến trốn thuế và tiêu cực trong cấp phép. Trong bối cảnh khung pháp lý dần hoàn thiện, cơ quan quản lý cho rằng giám sát chặt ngay từ giai đoạn đầu sẽ quyết định sự phát triển minh bạch của thị trường.

Việc bổ sung quy định hình sự và ban hành Nghị định 284/2026 được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý cho tài sản mã hóa, đồng thời tác động đến doanh nghiệp công nghệ, fintech, sàn giao dịch và tâm lý của nhà đầu tư.

Tại Vietnam RWA Summit 2026 ngày 18/7, Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng từ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) đã cảnh báo bốn nhóm hành vi vi phạm. Thứ nhất là lừa đảo, chiếm đoạt tài sản thông qua các dự án và sàn giao dịch tiền mã hóa, với các vụ án điển hình như đường dây lừa đảo qua ứng dụng Unisat, các sàn huy động vốn rồi đóng cửa chiếm đoạt hàng chục nghìn tỷ đồng, cùng vụ án dự án tài sản số Antex đang được Công an TP Hà Nội điều tra.

Nhóm vi phạm thứ hai là rửa tiền thông qua tài sản mã hóa. Các đối tượng thường sử dụng dịch vụ trộn tiền (Mixer), chia nhỏ giao dịch, chuyển tiền qua nhiều blockchain và ví điện tử ở nước ngoài nhằm che giấu nguồn gốc dòng tiền. Bộ Công an cũng cảnh báo nguy cơ trốn thuế khi các đối tượng lợi dụng tính ẩn danh của tài sản mã hóa để không kê khai doanh thu, không xuất hóa đơn hoặc sử dụng tài khoản cá nhân để nhận thanh toán.

Ngoài các hành vi của doanh nghiệp và nhà đầu tư, C03 lưu ý nguy cơ tiêu cực trong quá trình cấp phép và giám sát thị trường, chẳng hạn như cấp phép cho doanh nghiệp không đủ điều kiện hoặc bỏ qua vi phạm để trục lợi. Đây là mối lo ngại đặc biệt trong giai đoạn thí điểm phát triển thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Để hạn chế các rủi ro, Bộ Công an cho biết đã phối hợp nghiên cứu bổ sung quy định liên quan đến tài sản mã hóa vào Bộ luật Hình sự. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 284/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Theo Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng, tội phạm liên quan đến tài sản mã hóa đã hiện hữu, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý.

Đại diện C03 nhấn mạnh rằng để bảo đảm thị trường tài sản mã hóa phát triển minh bạch và an toàn, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Công an, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý khác. Giám sát chặt chẽ ngay từ giai đoạn thí điểm là chìa khóa để ngăn chặn các hành vi vi phạm phát sinh.