#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

100 tỷ USD của Iran bị “đóng băng” ở đâu và vì sao chưa thể lấy lại?

Khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran bước vào giai đoạn nhạy cảm, khối tài sản hơn 100 tỷ USD của Tehran bị đóng băng ở nước ngoài đang trở thành tâm điểm. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là “quân bài” chiến lược trong bàn cờ địa chính trị.

Kho tài sản khổng lồ bị “giam giữ”

Theo các ước tính từ giới chuyên gia và quan chức Iran, tổng tài sản bị đóng băng của nước này ở nước ngoài lên tới hơn 100 tỷ USD – tương đương gần 1/4 GDP quốc gia.

Phần lớn số tiền này đến từ doanh thu bán dầu – nguồn thu chủ lực của Iran – nhưng không thể chuyển về nước do các lệnh trừng phạt kéo dài nhiều thập niên.

Các chuyên gia cho rằng quy mô tài sản này gấp nhiều lần doanh thu năng lượng hàng năm của Iran, khiến việc bị “đóng băng” trở thành gánh nặng lớn đối với nền kinh tế vốn đã chịu nhiều áp lực.

Vì sao Iran không thể tiếp cận?

Khái niệm “tài sản bị đóng băng” đề cập đến việc tiền mặt, chứng khoán hoặc tài sản tài chính của một quốc gia bị các nước khác hoặc tổ chức quốc tế phong tỏa, hạn chế quyền sử dụng.

Đối với Iran, các lệnh trừng phạt bắt đầu từ sau Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, khi Mỹ đóng băng tài sản của Tehran sau vụ khủng hoảng con tin tại đại sứ quán ở Tehran.

Kể từ đó, các biện pháp trừng phạt liên tục được mở rộng, đặc biệt liên quan đến chương trình hạt nhân. Dù Iran nhiều lần khẳng định mục đích dân sự, Mỹ và đồng minh vẫn áp đặt các hạn chế tài chính nghiêm ngặt.

Một bước ngoặt từng xuất hiện với thỏa thuận Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung năm 2015, giúp Iran tiếp cận lại một phần tài sản. Tuy nhiên, đến năm 2018, khi Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận, các lệnh trừng phạt được tái áp đặt, khiến tài sản tiếp tục bị phong tỏa.

100 tỷ USD đang nằm ở đâu?

Khối tài sản của Iran không tập trung tại một nơi mà phân tán ở nhiều quốc gia và hệ thống tài chính khác nhau:

Ngoài ra, còn nhiều khoản khác nằm rải rác trong hệ thống ngân hàng quốc tế, chủ yếu là doanh thu dầu mỏ chưa thể chuyển về nước.

Đáng chú ý, ngay cả khi được dỡ bỏ trừng phạt, Iran cũng không thể tiếp cận toàn bộ số tiền này. Theo các quan chức Mỹ, một phần tài sản đã được cam kết cho các khoản nợ hoặc dự án trước đó.

“Quân bài” trên bàn đàm phán

Trong các cuộc đàm phán gần đây, Iran yêu cầu giải phóng ít nhất 6 tỷ USD như một bước xây dựng lòng tin. Tuy nhiên, phía Mỹ đã bác bỏ thông tin cho rằng sẽ nới lỏng phong tỏa ngay lập tức.

Việc giải tỏa tài sản không chỉ mang ý nghĩa tài chính, mà còn là tín hiệu chính trị. Theo các chuyên gia, nếu Washington cho phép Iran tiếp cận nguồn tiền này, điều đó đồng nghĩa với việc giảm áp lực kinh tế và mở đường cho hợp tác quốc tế.

Ngược lại, việc tiếp tục phong tỏa sẽ duy trì sức ép buộc Tehran nhượng bộ trong các vấn đề như hạt nhân và an ninh khu vực.

Tác động lớn đến kinh tế Iran

Nếu được giải phóng, khối tài sản hơn 100 tỷ USD có thể tạo ra cú hích lớn cho nền kinh tế Iran: Bổ sung nguồn ngoại tệ mạnh, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát, đầu tư nâng cấp hạ tầng, đặc biệt là dầu khí và năng lượng, thúc đẩy tăng trưởng và cải thiện đời sống người dân.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh Iran cần tái thiết sau xung đột, nguồn tiền này có thể giúp ускор quá trình phục hồi kinh tế.

Yếu tố quyết định: Mỹ

Cuối cùng, việc Iran có thể tiếp cận khối tài sản khổng lồ này hay không vẫn phụ thuộc lớn vào quyết định từ phía Mỹ và các đồng minh.

Diễn biến của các cuộc đàm phán hiện nay không chỉ quyết định số phận của 100 tỷ USD bị đóng băng, mà còn có thể định hình lại cục diện kinh tế – chính trị tại Trung Đông trong thời gian tới.

Báo điện tử Dân Trí

100 tỷ USD tài sản của Iran bị đóng băng đang ở đâu?