Xăng E10 mở đường cho thị trường nguyên liệu tỷ đô

Lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc không chỉ làm tăng nhu cầu ethanol mà còn mở ra cơ hội mới cho ngành sắn, mía và nhiều vùng nguyên liệu nông nghiệp khác.

Việc Chính phủ ban hành Nghị quyết 29/2026/NQ-CP về thí điểm một số chính sách triển khai lộ trình sử dụng xăng E10 đang mở ra dư địa lớn cho ngành nhiên liệu sinh học. Cùng với mục tiêu giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông, chính sách này còn được kỳ vọng tạo thêm đầu ra cho hàng triệu tấn nông sản và phụ phẩm nông nghiệp mỗi năm.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam hiện sở hữu nền tảng nguyên liệu khá lớn với khoảng 7.12 triệu ha lúa, 871 ngàn ha ngô, 517 ngàn ha sắn, 185 ngàn ha mía, 1.3 triệu ha cây ăn quả cùng hơn 2.2 triệu ha cây công nghiệp. Khối lượng phụ phẩm phát sinh từ các hoạt động sản xuất này được đánh giá là nguồn nguyên liệu tiềm năng cho ngành nhiên liệu sinh học.

Trong số đó, sắn được xem là một trong những nguồn nguyên liệu quan trọng nhất để sản xuất ethanol phục vụ pha chế xăng E10.

Tính đến cuối năm 2025, cả nước có khoảng 517 ngàn ha sắn, sản lượng đạt 10.5 triệu tấn. Các vùng trồng lớn tập trung tại Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên với khoảng 251 ngàn ha, tiếp đến là Trung du và miền núi phía Bắc với 112 ngàn ha và Đông Nam Bộ khoảng 95 ngàn ha.

Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, định hướng của Bộ không phải mở rộng diện tích bằng mọi giá mà tập trung nâng năng suất và tăng tỷ lệ chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho ngành hàng sắn.

Định hướng này đã được đưa vào Đề án phát triển bền vững ngành hàng sắn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo kế hoạch, diện tích sắn cả nước sẽ được duy trì trong khoảng 480-510 ngàn ha, sản lượng củ tươi đạt từ 11.5-12.5 triệu tấn mỗi năm.

Điểm đáng quan tâm là khoảng 85% sản lượng sắn tươi dự kiến sẽ được đưa vào chế biến sâu, bao gồm tinh bột, ethanol, mì chính và các sản phẩm công nghiệp khác thay vì tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu thô như hiện nay.

Việt Nam hiện có hơn 517 ngàn ha sắn, được xem là một trong những nguồn nguyên liệu chính cho sản xuất ethanol phục vụ xăng E10

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc mở rộng sản xuất ethanol có thể tạo thêm đầu ra cho cây sắn và mía trong bối cảnh giá nguyên liệu những năm gần đây biến động mạnh. Năm 2025, giá thu mua sắn và mía ở mức thấp trong khi chi phí vật tư tăng cao đã ảnh hưởng đáng kể đến thu nhập của người trồng.

Khi nhu cầu ethanol tăng lên, nông dân có thêm lựa chọn tiêu thụ sản phẩm, qua đó giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống và góp phần ổn định đầu ra. Không chỉ dừng ở sắn và mía, nhiều loại phụ phẩm nông nghiệp khác cũng có thể tham gia chuỗi cung ứng nguyên liệu cho ngành nhiên liệu sinh học trong tương lai.

Để hình thành các vùng nguyên liệu bền vững, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành nông nghiệp và ngành công thương trong quy hoạch sản xuất. Đồng thời, các doanh nghiệp ethanol cần tăng cường liên kết với nông dân thông qua hợp đồng bao tiêu, đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, kho sơ chế và cơ giới hóa thu hoạch.

Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh, yếu tố quyết định vẫn là hiệu quả kinh tế. Người dân chỉ gắn bó với vùng nguyên liệu nếu cây trồng phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học mang lại thu nhập ổn định và cạnh tranh hơn so với các lựa chọn khác.

Một trong những con số đáng chú ý nhất nằm ở quy mô thị trường có thể hình thành khi xăng E10 được triển khai rộng rãi. Các tính toán cho thấy nhu cầu ethanol khi đó có thể đạt khoảng 1 triệu m3 mỗi năm, tương đương thị trường khoảng 20 ngàn tỷ đồng. Riêng khu vực nguyên liệu nông nghiệp có thể đón dòng tiền hơn 10 ngàn tỷ đồng.

Trong khi đó, năng lực sản xuất hiện nay mới đạt khoảng 25 ngàn m3 ethanol mỗi tháng. Khoảng cách khá lớn giữa cung và cầu cho thấy ngành ethanol trong nước vẫn còn dư địa tăng trưởng đáng kể nếu lộ trình xăng E10 được triển khai đúng kế hoạch.

Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)

FILI