menu
Vướng mắc tại 12 dự án Mường Thanh: Rõ trách nhiệm và chế tài khắc phục sai phạm
Nguyễn Tiến Hoàng
24HMoney đã kiểm duyệt 24HMONEY đã kiểm duyệt

Vướng mắc tại 12 dự án Mường Thanh: Rõ trách nhiệm và chế tài khắc phục sai phạm

Nghị quyết 96 của HĐND TP nhằm giải quyết những tồn tại, vướng mắc tại 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh. Theo các chuyên gia pháp lý, quá trình này cần đi kèm yêu cầu nghĩa vụ tài chính, bảo vệ quyền lợi người mua nhà và cơ chế để trách nhiệm của chủ đầu tư không dừng lại trên giấy.

Việc Hà Nội ban hành Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND để xử lý những tồn tại, vi phạm tại 12 công trình, dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh đặt ra yêu cầu không chỉ giải quyết hậu quả mà còn phải xác định đầy đủ trách nhiệm của chủ đầu tư.

Đáng chú ý, Nghị quyết quy định chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, các biện pháp khắc phục hậu quả và chịu toàn bộ chi phí phát sinh từ hành vi vi phạm của mình.

Nghĩa vụ tài chính phải chính xác, minh bạch, không thu trùng, bỏ sót

Một trong những vấn đề quan trọng khi triển khai Nghị quyết 96 là xác định số lợi bất hợp pháp, nghĩa vụ tài chính về đất đai và các khoản chi phí khắc phục hậu quả mà chủ đầu tư phải thực hiện.

Theo luật sư Vũ Thị Thu Hà, Công ty Luật TNHH Tâm Tín Thành, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, việc xác định các nghĩa vụ này phải bảo đảm đúng căn cứ, đúng thẩm quyền và có số liệu rõ ràng.

“Trước hết là đúng căn cứ, đúng thẩm quyền. Khoản 1 Điều 8 đã đưa ra công thức: lấy tổng diện tích sàn vi phạm tăng thêm so với quy hoạch, giấy phép, nhân với đơn giá 1 m² theo suất vốn đầu tư tại thời điểm đưa vào sử dụng, rồi nhân 50%. Người ban hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã. Còn nghĩa vụ tài chính đất đai thì tính trên diện tích đất và diện tích sàn thực tế sau khi đã thực hiện xong phương án xử lý (Điều 9)”, luật sư Vũ Thị Thu Hà cho hay.

Cũng theo luật sư Vũ Thị Thu Hà, số liệu đầu vào phải được đo đạc, kiểm định độc lập và công bố công khai, gồm số m² sàn vi phạm, thời điểm đưa vào sử dụng, suất vốn đầu tư áp dụng. Đây là những con số quyết định kết quả cuối cùng, nên không thể dựa hoàn toàn vào hồ sơ do chủ đầu tư tự lập. Phải tránh cả hai chiều: bỏ sót và thu trùng. Các khoản tiền sử dụng đất, tiền thuê đất doanh nghiệp đã nộp hoặc tạm nộp cần được rà soát, chuyển nộp và đối trừ cho đúng (điểm b, c khoản 6 Điều 11)”.

Luật sư Vũ Thị Thu Hà cũng lưu ý việc xác định nghĩa vụ tài chính phải gắn với quyền lợi của người dân, đặc biệt là những người phải di dời và người mua nhà hợp pháp, không có lỗi trong hành vi vi phạm.

“Nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ người phải di dời được thực hiện trước nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính đất đai (khoản 5 Điều 3). Chi phí khắc phục cũng không được đẩy sang người mua theo bất cứ cách nào, kể cả lồng vào phí dịch vụ, phí quản lý hay giá bán lại”, luật sư Vũ Thị Thu Hà phân tích.

Cùng quan điểm, luật sư Lương Quỳnh Nga, Công ty Luật TNHH Đông Nam Á cho rằng việc xác định số lợi bất hợp pháp, nghĩa vụ tài chính về đất đai và chi phí khắc phục hậu quả của chủ đầu tư cần bảo đảm nguyên tắc chính xác, minh bạch, đúng bản chất pháp lý của từng khoản nghĩa vụ, đặc biệt là không thu trùng, không bỏ sót.

Luật sư Lương Quỳnh Nga nhấn mạnh: “Một nguyên tắc rất quan trọng là phải phân định rõ trách nhiệm tài chính giữa chủ đầu tư và người mua nhà. Nghị quyết đã quy định chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí phát sinh từ hành vi vi phạm của mình; người mua nhà hợp pháp, không có lỗi không phải gánh chịu những chi phí khắc phục hậu quả đó. Đồng thời, nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ đối với người bị di dời phải được ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính về đất đai của chủ đầu tư”.

Luật sư Lương Quỳnh Nga cho rằng, việc xác định nghĩa vụ tài chính trong trường hợp này không đơn thuần là tính toán và thu hồi tiền cho ngân sách nhà nước, mà còn là quá trình xác lập trách nhiệm kinh tế của chủ thể vi phạm. Vì vậy, mọi khoản thu phải có căn cứ, mọi khoản chi phải đúng trách nhiệm và quyền lợi của người dân phải được bảo vệ.

Không tự nguyện khắc phục, áp dụng biện pháp cưỡng chế

Bên cạnh việc xác định nghĩa vụ, vấn đề đặt ra là phải có biện pháp bảo đảm chủ đầu tư thực hiện đầy đủ trách nhiệm, đặc biệt trong trường hợp không tự nguyện phá dỡ công trình hoặc không thực hiện đúng các nghĩa vụ khắc phục hậu quả.

Theo luật sư Vũ Thị Thu Hà, các công cụ pháp lý để xử lý tình huống này đã được quy định trong Nghị quyết và pháp luật hiện hành.

Đối với việc phá dỡ, trong 30 ngày kể từ khi quyết định buộc phá dỡ có hiệu lực, chủ đầu tư phải chọn đơn vị tư vấn, bố trí kinh phí và công khai kế hoạch phá dỡ. Quá thời hạn mà không thực hiện, UBND cấp xã tổ chức cưỡng chế, toàn bộ chi phí do chủ đầu tư chịu.

Vướng mắc tại 12 dự án Mường Thanh: Rõ trách nhiệm và chế tài khắc phục sai phạm

Đối với việc bồi thường, di dời và đầu tư hạ tầng, UBND Thành phố có quyền sử dụng nguồn kinh phí bảo đảm của chủ đầu tư hoặc chỉ đạo cưỡng chế tài sản của chủ đầu tư để thực hiện.

Với các khoản tiền phải nộp, luật sư Vũ Thị Thu Hà cho biết: “Với các khoản tiền phải nộp, quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả được cưỡng chế theo Luật Xử lý vi phạm hành chính: khấu trừ tiền trong tài khoản, kê biên tài sản có giá trị tương ứng, thu tiền hoặc tài sản do người khác đang giữ. Riêng nghĩa vụ tài chính về đất đai thì cưỡng chế và tính tiền chậm nộp theo pháp luật quản lý thuế”.

Luật sư cũng chỉ ra những hệ quả có thể phát sinh nếu chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ khắc phục, đồng thời nhấn mạnh thành phố cần chủ động ngay từ đầu trong việc bảo đảm nguồn lực thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.

“Khi phê duyệt Kế hoạch, cần xác định cụ thể nguồn kinh phí bảo đảm là khoản nào và áp dụng ngay các biện pháp như ký quỹ, phong tỏa, ngăn chặn chuyển dịch tài sản. Đợi chủ đầu tư chậm tiến độ rồi mới đi tìm tài sản để cưỡng chế thì nhiều khi đã muộn”, luật sư Vũ Thị Thu Hà phân tích.

Về phía luật sư Lương Quỳnh Nga, Nghị quyết 96 đã dự liệu tương đối rõ tình huống chủ đầu tư không tự giác thực hiện nghĩa vụ khắc phục hậu quả và thiết lập các cơ chế để bảo đảm quyết định của cơ quan nhà nước được thực thi trên thực tế.

Luật sư Lương Quỳnh Nga phân tích, đối với công trình thuộc diện phải phá dỡ, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ban hành quyết định buộc phá dỡ. Nếu chủ đầu tư không thực hiện đầy đủ trách nhiệm tổ chức phá dỡ theo quy định, UBND cấp xã sẽ tổ chức cưỡng chế phá dỡ và toàn bộ chi phí do chủ đầu tư chịu.

Đối với nghĩa vụ di dời, bồi thường, hỗ trợ người dân, nếu chủ đầu tư không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ theo kế hoạch được phê duyệt, UBND Thành phố có thể sử dụng nguồn kinh phí bảo đảm của chủ đầu tư hoặc chỉ đạo cưỡng chế tài sản để có nguồn lực thực hiện.

Tương tự, nếu chủ đầu tư không thực hiện đúng tiến độ bổ sung hạ tầng, Thành phố có thể sử dụng nguồn kinh phí bảo đảm của chủ đầu tư để tổ chức đầu tư theo phương án đã được phê duyệt.

Bảo đảm trách nhiệm không dừng lại trên giấy

Những quy định về nghĩa vụ tài chính, phá dỡ, bồi thường, di dời và bổ sung hạ tầng cho thấy việc xử lý các tồn tại tại 12 dự án Mường Thanh không chỉ dừng ở việc đưa ra phương án tháo gỡ. Trách nhiệm của chủ đầu tư phải được cụ thể hóa bằng các nghĩa vụ có căn cứ, có thời hạn và có biện pháp bảo đảm thực hiện.

Đặc biệt, việc không để ngân sách nhà nước gánh thay chi phí thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời bảo vệ người mua nhà hợp pháp, không có lỗi, là những nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình thực hiện Nghị quyết.

Vì thế, việc tổ chức thực hiện cần bảo đảm các nghĩa vụ đã được xác định được triển khai đầy đủ, đúng tiến độ; trường hợp chủ đầu tư không tự nguyện thực hiện phải áp dụng các biện pháp pháp lý tương ứng theo quy định.

Bên cạnh trách nhiệm của chủ đầu tư, việc xử lý các tồn tại ở 12 dự án cũng có ý kiến cho rằng cần xem xét trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và cá nhân có liên quan trong quá trình quản lý, kiểm tra và giám sát dự án.

Cảnh báo Nhà đầu tư lưu ý
Cảnh báo
Theo dõi 24HMoney trên GoogleNews

Kết nối truyền thông
cùng 24HMONEY ?

Liên hệ tư vấn ngay

Bạn muốn trở thành
VIP/Pro ?

Đăng ký ngay