Vingroup kiến nghị bỏ đề xuất TOD khỏi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Tập đoàn Vingroup vừa đề xuất Bộ Xây dựng loại bỏ phần TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) khỏi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đồng thời khẳng định sẵn sàng đầu tư tư nhân trực tiếp nếu được chuyển đổi hình thức từ đầu tư công.

Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Vingroup, ông Nguyễn Việt Quang, doanh nghiệp đăng ký phương án đầu tư tư nhân trực tiếp với cơ chế nhà nước cho vay 80% không lãi suất trong 30 năm, tự thu xếp 20% còn lại. Nếu áp dụng mô hình PPP, Vingroup không thể huy động đủ 80% còn lại và sẽ gặp khó khăn trong việc cân đối dòng tiền.

“Trong 30 năm vận hành, doanh nghiệp sẽ phải bù thêm rất nhiều để trả cho nhà nước nên không thể gánh thêm phần lãi vay. Vì vậy, chúng tôi đề xuất loại bỏ TOD ra khỏi dự án để tập trung vào đầu tư hạ tầng”, ông Quang nhấn mạnh.

5 lợi ích khi dự án được đầu tư tư nhân trực tiếp

Vingroup phân tích, chuyển dự án sang đầu tư tư nhân trực tiếp mang lại 5 lợi ích chính:

Nhà nước chỉ cần cho vay 80% tổng mức đầu tư thay vì phải chi 100%.
Thu hồi vốn nhanh hơn: sau 30 năm thay vì 140 năm.
Vận hành sớm hơn: 5 năm thay vì 10 năm, tạo động lực phát triển kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân dọc tuyến.
Kiểm soát tốt vốn đầu tư và tiến độ, tránh đội vốn kéo dài.
ưSở hữu ngành công nghiệp đường sắt cao tốc mà không phải bỏ vốn đầu tư trực tiếp.

Ông Quang cũng lưu ý, hầu hết các dự án đường sắt cao tốc trên thế giới đều thua lỗ dài hạn; duy nhất tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải lãi, nhưng Việt Nam không có hàng tỉ lưu lượng hành khách mỗi năm. Tính toán sơ bộ cho thấy, doanh thu trung bình dự kiến 5,6 tỷ USD/năm trong 30 năm, chi phí vận hành 4,2 tỷ USD/năm, trong khi khoản vay phải trả 1,05 tỷ USD/năm. Tổng dòng tiền sau 30 năm dự kiến chỉ đạt 10,5 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với tổng vốn phải hoàn trả 49,08 tỷ USD.

Giải thích về đề xuất TOD

Một số thông tin cho rằng VinSpeed đăng ký dự án chủ yếu để khai thác TOD, ông Quang bác bỏ: “Chúng tôi chỉ đăng ký TOD như một phần bổ sung để bù chi phí và phát triển địa phương dọc tuyến. Nếu chỉ nhằm phát triển bất động sản, chúng tôi có thể tham gia các dự án tốt hơn mà không cần làm đường sắt tốc độ cao. Thực tế, các nhà ga đường sắt thường xa trung tâm, triển vọng đầu tư hạn chế”, ông Quang khẳng định.

Vingroup đã chính thức đề xuất với Bộ Xây dựng loại bỏ TOD khỏi dự án, thể hiện thiện chí và tập trung vào phát triển hạ tầng đường sắt.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Quốc hội đã chốt chủ trương đầu tư dự án vào tháng 11/2024 với tổng vốn sơ bộ 67 tỷ USD, hiện áp dụng hình thức đầu tư công. Một số doanh nghiệp bày tỏ mong muốn tham gia gồm VinSpeed (Vingroup), Thaco, liên danh Mekolor – Great USA, Công ty Xây dựng Thăng Long Quốc gia và Vận tải Đường sắt Việt Nam.