Vàng không còn là trang sức mà trở thành pháo đài tài sản?

Trong khi vàng trang sức dần bị ghẻ lạnh vì đắt đỏ, vàng miếng lại trở thành "hầm trú ẩn" tối thượng. Một trật tự tài chính mới đang hình thành, nơi kim loại quý lấy lại vị thế thống trị trong kho bạc quốc gia và túi tiền của người dân.

Trong các chu kỳ tài chính thông thường, giá tài sản càng lên cao thì lực mua càng suy yếu do nhà đầu tư có xu hướng chốt lời. Nhưng thị trường vàng năm 2026 lại diễn biến hoàn toàn trái ngược.

Ngay sau khi vàng thế giới lập đỉnh lịch sử quanh vùng 5.600 USD/ounce hồi đầu năm, các ngân hàng Trung ương không những không giảm mua mà còn tăng tốc tích lũy mạnh hơn.

Theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), lượng vàng mua ròng của các ngân hàng Trung ương trong quý I/2026 đạt 244 tấn – mức cao nhất trong hơn một năm trở lại đây.

Điều đáng chú ý nằm ở chỗ hoạt động gom vàng diễn ra ngay khi giá đang neo ở vùng đỉnh lịch sử. Điều này cho thấy các ngân hàng Trung ương hiện ưu tiên chiến lược phòng vệ dài hạn hơn là quan tâm tới biến động giá ngắn hạn.

Cuộc đua dự trữ ngày càng nóng

Không chỉ lớn về quy mô, tốc độ mua vàng hiện nay còn cho thấy xu hướng tích lũy ngày càng mạnh trên toàn cầu.

Lượng mua trong quý I tăng 17% so với quý trước và tiếp tục cao hơn cùng kỳ năm ngoái. Thậm chí, mức mua trung bình hiện đã vượt xa giai đoạn 5 năm trước đó.

Ba Lan hiện là quốc gia mua mạnh nhất với thêm 31 tấn vàng nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng dự trữ quốc gia lên 700 tấn.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cũng tiếp tục kéo dài chuỗi mua ròng sang tháng thứ 17 liên tiếp, nâng tổng dự trữ lên hơn 2.313 tấn.

Ngoài ra, Uzbekistan, Kazakhstan hay Indonesia cũng đang gia tăng tỷ trọng vàng trong kho dự trữ quốc gia.

Giới phân tích cho rằng con số thực tế thậm chí có thể lớn hơn dữ liệu công bố. Nhiều quốc gia thường có độ trễ trong việc báo cáo lượng vàng mua vào, trong khi thị trường ghi nhận sự chênh lệch đáng kể giữa dòng chảy vàng vật chất và số liệu chính thức.

Vì sao thế giới đẩy mạnh tích trữ vàng?

Theo giới chuyên gia, làn sóng mua vàng phản ánh nỗi lo ngày càng lớn đối với sức mua của tiền pháp định và rủi ro kéo dài của hệ thống tài chính toàn cầu.

Chỉ trong hơn một năm, giá vàng đã tăng từ khoảng 2.700 USD lên trên 5.400 USD/ounce. Nếu lấy vàng làm thước đo giá trị, sức mua của nhiều đồng tiền lớn đã suy giảm mạnh trong thời gian ngắn.

Trong bối cảnh lạm phát còn dai dẳng, nợ công toàn cầu tăng cao và căng thẳng địa chính trị chưa hạ nhiệt, vàng tiếp tục được xem là tài sản bảo toàn giá trị hiệu quả nhất.

Không chỉ vậy, việc ngân hàng Trung ương liên tục gom vàng còn tạo ra lực đỡ dài hạn cho thị trường khi nguồn cung lưu thông ngày càng bị thu hẹp.

Dữ liệu lịch sử cho thấy những giai đoạn ngân hàng Trung ương mua vàng quy mô lớn thường mở ra chu kỳ tăng giá kéo dài trong 12-18 tháng tiếp theo.

Người dân cũng chuyển sang giữ vàng vật chất

Xu hướng phòng thủ không chỉ diễn ra ở cấp quốc gia mà còn lan mạnh sang giới đầu tư cá nhân.

Theo dữ liệu quý I/2026, nhu cầu vàng miếng và vàng xu toàn cầu tăng 42% so với cùng kỳ, lên 474 tấn – mức cao thứ hai lịch sử.

Trong khi đó, nhu cầu vàng trang sức giảm mạnh 23% do giá vàng leo thang quá nhanh.

Sự thay đổi này cho thấy tư duy nắm giữ vàng đang dịch chuyển rõ rệt. Nếu trước đây vàng chủ yếu phục vụ nhu cầu trang sức và tích lũy truyền thống, thì hiện nay người dân ưu tiên vàng vật chất như một công cụ bảo toàn tài sản trực tiếp.

Giới đầu tư châu Á tiếp tục dẫn dắt xu hướng này khi lực mua vàng vật chất từ khu vực phương Đông đang bù đắp hoàn toàn cho lượng bán ròng của các quỹ ETF phương Tây.

Vàng đang phát tín hiệu gì?

Tổng giá trị nhu cầu vàng toàn cầu trong quý đầu năm đã chạm khoảng 193 tỷ USD – mức cao kỷ lục.

Theo giới phân tích, các ngân hàng Trung ương không chi hàng tỷ USD để mua vàng ở vùng giá lịch sử chỉ vì mục tiêu đầu cơ ngắn hạn.

Động thái này phản ánh sự chuẩn bị cho giai đoạn biến động kinh tế và tài chính khó lường hơn trong tương lai, khi niềm tin vào tiền pháp định và hệ thống tài chính truyền thống đang đối mặt nhiều thử thách.

Vàng vì thế không còn đơn thuần là tài sản trú ẩn, mà đang trở thành “tấm đệm an toàn” chiến lược của cả quốc gia lẫn nhà đầu tư toàn cầu.