#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

TS Cấn Văn Lực cảnh báo: Bóng ma chiến sự và tỷ giá tác động thế nào đến kinh tế?

Tại Diễn đàn Tài chính & Đầu tư Bất động sản 2026 diễn ra sáng nay (28/3), TS. Cấn Văn Lực đã phác thảo một bức tranh kinh tế đầy biến động với tâm điểm là xung đột địa chính trị và sự gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz.

Theo chuyên gia, triển vọng tăng trưởng năm nay sẽ bị chi phối bởi ba kịch bản chính dựa trên thời gian và mức độ lan rộng của chiến sự. Trong kịch bản cơ sở (xác suất 50%), xung đột kết thúc trong 4–6 tuần, giá dầu Brent bình quân năm đạt khoảng 80–83 USD/thùng, chỉ gây ra một cú sốc chi phí ngắn hạn mà chưa đẩy thế giới vào suy thoái. Tuy nhiên, nếu rơi vào kịch bản tiêu cực (xác suất 30%), rủi ro "stagflation" (lạm phát đình trệ) nhẹ sẽ hiện hữu khi giá dầu duy trì ở mức cao, khiến tăng trưởng GDP toàn cầu sụt giảm từ 0,4–0,7 điểm %. Đáng lo ngại nhất là kịch bản rất tiêu cực (xác suất 20%) khi xung đột kéo dài hết năm, giá dầu có thể vọt lên ngưỡng 140 USD/thùng, đẩy lạm phát toàn cầu tăng mạnh tới 1,7 điểm % và kích hoạt một cuộc suy thoái kinh tế rõ rệt trên quy mô toàn thế giới.

Chiến lược "giảm sốc" năng lượng để bảo vệ ổn định vĩ mô

Trước những kịch bản bất lợi, TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết đối với điều hành vĩ mô là phải giữ được sự bình tĩnh và chủ động, tránh những phản ứng thái quá gây hệ lụy dài hạn. Ưu tiên hàng đầu hiện nay là ngăn chặn việc cú sốc giá xăng dầu chuyển hóa thành cú sốc lạm phát diện rộng. Để thực hiện điều này, Chính phủ cần kiện toàn Tổ phản ứng nhanh về năng lượng, xây dựng các phương án bảo đảm nguồn cung và đa dạng hóa thị trường nhập khẩu. Các công cụ chính sách như giảm thuế, phí xăng dầu và sử dụng linh hoạt Quỹ bình ổn giá cần được triển khai quyết liệt nhằm "nén" các cú sốc giá trước khi chúng lan sang mặt bằng giá chung của nền kinh tế. Đồng thời, việc kiểm soát chặt chẽ thị trường để chống đầu cơ, găm hàng và phát động chiến dịch tiết kiệm năng lượng toàn quốc sẽ là những giải pháp bổ trợ quan trọng để giảm áp lực cầu trong ngắn hạn.

Tăng sức đề kháng và củng cố an ninh năng lượng dài hạn

Nhìn về trung và dài hạn, mục tiêu chiến lược của Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc xử lý khủng hoảng mà phải là nâng cao năng lực tự chủ và "tăng sức đề kháng" cho nền kinh tế. TS. Cấn Văn Lực khuyến nghị cần đẩy nhanh việc triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và tăng cường dự trữ năng lượng chiến lược để củng cố an ninh quốc gia. Bên cạnh đó, việc phát triển sâu hơn các thị trường tài chính và giao dịch hàng hóa sẽ giúp doanh nghiệp nội địa có thêm công cụ phòng ngừa rủi ro biến động giá – một điểm yếu cố hữu hiện nay. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, việc đầu tư vào hạ tầng chiến lược, nhân lực chất lượng cao và các lĩnh vực công nghệ mới như AI sẽ giúp Việt Nam tận dụng tốt làn sóng dịch chuyển dòng vốn đầu tư, từ đó tạo ra nền tảng phát triển bền vững bất chấp những biến động địa chính trị phức tạp.