Trung Quốc “ẩn” nợ xấu cá nhân: Cú hích tín dụng mới để kích hoạt tiêu dùng nội địa

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) vừa công bố một chính sách được đánh giá là chưa từng có tiền lệ trong quản lý tín dụng cá nhân: cho phép “ẩn” lịch sử vỡ nợ đối với các khoản vay nhỏ, nhằm giúp người dân phục hồi khả năng tiếp cận tín dụng và qua đó thúc đẩy tiêu dùng trong bối cảnh nền kinh tế đang tăng trưởng chậm lại.

Những điều kiện then chốt để được “phục hồi tín dụng”

Theo thông báo chính thức, chương trình sẽ áp dụng cho các cá nhân đáp ứng đồng thời các tiêu chí sau:

Chỉ có duy nhất một khoản nợ quá hạn

Khoản vay phát sinh trong giai đoạn 2020–2025

Giá trị khoản nợ không vượt quá 10.000 nhân dân tệ (khoảng 1.421 USD)

Người vay hoàn tất việc thanh toán đầy đủ trước ngày 31/3/2026

Khi các điều kiện trên được đáp ứng, thông tin vỡ nợ sẽ không còn hiển thị trong báo cáo tín dụng cá nhân, giúp người vay tránh bị “đóng băng” khả năng tiếp cận các khoản vay mới.

Đáng chú ý, người dân không cần nộp đơn hay thực hiện thủ tục hành chính. Việc cập nhật dữ liệu sẽ được tự động thực hiện thông qua Trung tâm Tham chiếu Tín dụng Quốc gia, cơ quan trực thuộc PBOC. Chính sách dự kiến bắt đầu triển khai theo từng giai đoạn từ năm 2026.

Vì sao Bắc Kinh phải can thiệp mạnh vào hồ sơ tín dụng cá nhân?

Phó Thống đốc PBOC Zou Lan cho biết, trong giai đoạn đại dịch và hậu đại dịch, hàng triệu cá nhân bị chậm trả các khoản vay nhỏ do thu nhập sụt giảm, gián đoạn việc làm hoặc chi phí sinh hoạt tăng cao. Dù nhiều người đã tất toán nợ, dấu vết nợ xấu vẫn tồn tại trên hệ thống tín dụng, trở thành rào cản lớn đối với vay tiêu dùng, vay mua nhà và vay sản xuất kinh doanh nhỏ.

Theo PBOC, việc “ẩn” thông tin vỡ nợ:

Giúp người dân nhanh chóng phục hồi hồ sơ tín dụng

Khơi thông kênh tín dụng cá nhân, đặc biệt ở khu vực thu nhập trung bình và thấp

Tạo điều kiện kích thích tiêu dùng nội địa, mục tiêu trọng tâm trong chiến lược tăng trưởng của Trung Quốc giai đoạn tới

Không phải “xóa trắng” nợ xấu

Dù được dư luận chú ý, PBOC nhấn mạnh đây không phải chính sách xóa nợ hay hợp thức hóa vỡ nợ. Thông tin tín dụng xấu không bị xóa khỏi hệ thống, mà chỉ không hiển thị trong báo cáo thông thường. Dữ liệu vẫn được lưu trữ nội bộ và có thể được truy xuất khi cần thiết.

Đồng thời, chính sách không áp dụng cho các khoản vay lớn, nợ chồng chất hoặc các trường hợp cố tình trốn tránh nghĩa vụ tài chính. Điều này cho thấy Bắc Kinh vẫn duy trì nguyên tắc kỷ luật tín dụng, tránh tạo ra rủi ro đạo đức trong hệ thống ngân hàng.

Quan điểm này cũng phù hợp với các phát biểu trước đó của Thống đốc PBOC Pan Gongsheng, người từng xác nhận Trung Quốc đang chuẩn bị một loạt biện pháp hỗ trợ tín dụng có chọn lọc, dự kiến triển khai từ năm 2026.

 

Bất động sản – điểm nóng đằng sau chính sách

Theo luật sư Zhao Zhanling (Công ty luật Javy, Bắc Kinh), một trong những nhóm đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất từ chính sách này có thể là người vay thế chấp mua nhà. Trong những năm gần đây, không ít hộ gia đình phải trả lãi cho các căn hộ chưa bao giờ được bàn giao, buộc họ tạm ngừng thanh toán khoản vay.

Trong bối cảnh giá nhà lao dốc và thị trường địa ốc suy yếu kéo dài, tỷ lệ vỡ nợ thế chấp đã gia tăng rõ rệt. Số liệu cho thấy, tổng giá trị nợ xấu của hệ thống ngân hàng Trung Quốc đã lên tới 3.500 tỷ nhân dân tệ (tương đương 497 tỷ USD) vào cuối tháng 9/2025 – mức cao kỷ lục.

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings cảnh báo rủi ro có thể tiếp tục gia tăng trong năm 2026, khi các hộ gia đình vẫn phải vật lộn với gánh nặng nợ nần, đặc biệt trong lĩnh vực nhà ở.

Bức tranh toàn cảnh

Tính đến cuối tháng 11/2025, hệ thống tín dụng quốc gia Trung Quốc đã thu thập dữ liệu của 1,16 tỷ cá nhân, trong đó 810 triệu người có hồ sơ vay nợ, theo Tân Hoa Xã. Con số này cho thấy bất kỳ thay đổi nào trong chính sách tín dụng cá nhân đều có tác động sâu rộng tới nền kinh tế.

Kết luận

Chính sách “ẩn” nợ xấu của PBOC có thể xem là một bước đi thực dụng và linh hoạt, nhằm cân bằng giữa ổn định tài chính và kích thích tăng trưởng. Thay vì xóa bỏ kỷ luật tín dụng, Bắc Kinh chọn cách nới lỏng có điều kiện, mở đường cho người dân quay trở lại hệ thống tài chính chính thức – yếu tố then chốt để khơi thông tiêu dùng và phục hồi niềm tin kinh tế.