Tiền thuê đất khu công nghiệp có nơi tăng hơn 1.000%

Tiền thuê đất tăng đột biến, có nơi hơn 1.000% cùng yêu cầu đầu tư hạ tầng xanh ngày càng cao đang tạo thêm áp lực tài chính cho các chủ đầu tư khu công nghiệp.

Tại tọa đàm về bất động sản công nghiệp do Hiệp hội Bất động sản Việt Nam và Liên chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam tổ chức chiều 29/10, ông Chế Văn Trung, đại diện Khu công nghiệp Cát Lái, cho biết một trong những khó khăn lớn của doanh nghiệp hiện nay là tiền thuê đất tăng mạnh khi bước sang chu kỳ mới.

Theo ông Trung, có trường hợp tiền thuê đất ở chu kỳ tiếp theo tăng hơn 1.000% so với trước, tạo áp lực lớn lên cả chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp lẫn doanh nghiệp thuê lại đất. Mức tăng này khiến việc tính toán chi phí và duy trì hoạt động của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn.

Ông dẫn thêm thực tế một số hợp đồng thuê đất tại khu công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài quy định mức điều chỉnh không quá 15% sau mỗi 5 năm, tương đương bình quân 3% một năm. Tuy nhiên, đây là các thỏa thuận cụ thể, trong khi chi phí thuê đất trên thực tế có thể biến động mạnh tùy từng trường hợp.

Không chỉ tiền thuê đất, doanh nghiệp còn chịu sức ép từ chi phí đầu tư hạ tầng để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao. Theo ông Trung, quá trình chuyển đổi khu công nghiệp truyền thống sang mô hình sinh thái hiện thiếu tiêu chí và hướng dẫn cụ thể, nhất là về tái sử dụng nước thải và hệ thống quan trắc môi trường.

Một số vướng mắc khác liên quan đến giải phóng mặt bằng, đất xen kẹt, đất có sông rạch và thủ tục bồi thường. Những vấn đề này có thể kéo dài thời gian triển khai dự án, làm tăng chi phí đầu tư của doanh nghiệp.

Áp lực chi phí đất đai cũng được ông Phạm Nguyễn Toan, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, đề cập tại hội nghị. Theo ông, có doanh nghiệp phải giảm khoảng 30% quy mô dự án khu đô thị, khu công nghiệp do tiền sử dụng đất quá cao. Hiệp hội cho biết sẽ tổng hợp các kiến nghị liên quan đến tiền sử dụng đất và tiền thuê đất để phản ánh với cơ quan quản lý.

Bên cạnh bài toán chi phí, các doanh nghiệp cho rằng thủ tục đầu tư khu công nghiệp còn thiếu thống nhất giữa các địa phương. Nhiều doanh nghiệp cho rằng thủ tục giữa các địa phương chưa thống nhất, trong khi chi phí đầu tư để đáp ứng tiêu chuẩn xanh ngày càng tạo thêm áp lực cho chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp.

Trong khi đó, yêu cầu chuyển đổi xanh đang trở thành yếu tố quan trọng để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Bà Lê Thị Kim Thanh, đại diện SUEZ Việt Nam, cho rằng hạ tầng môi trường như cấp nước, xử lý và tái sử dụng nước, xử lý chất thải, quan trắc môi trường ngày càng ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của khu công nghiệp.

Đặc biệt, những ngành công nghệ cao như bán dẫn và trung tâm dữ liệu đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật, môi trường đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe. Vì vậy, khu công nghiệp không chỉ cần quỹ đất và nhà xưởng mà còn phải có hệ thống xử lý nước, chất thải và các dịch vụ hạ tầng đồng bộ.

Theo bà Thanh, cần có khung pháp lý rõ ràng hơn về tái sử dụng nước, đồng thời khuyến khích hợp tác với các đơn vị chuyên nghiệp trong đầu tư và vận hành hạ tầng môi trường.

Trước áp lực chi phí, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho biết sẽ tổng hợp kiến nghị của doanh nghiệp về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất để phản ánh với cơ quan quản lý. TS Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội, cũng đề nghị có chính sách hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp khi chuyển đổi khu công nghiệp truyền thống sang mô hình sinh thái, đồng thời sớm ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn cụ thể về tái sử dụng nước.

Ông Khôi cho rằng bất động sản công nghiệp cần chuyển từ tư duy mở rộng diện tích sang nâng cao giá trị gia tăng, phát triển theo hướng sinh thái, thông minh, ứng dụng công nghệ cao và tăng cường liên kết vùng. Doanh nghiệp cần chủ động phản ánh những bất cập trong quá trình triển khai dự án, nhất là các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường, kèm đề xuất tháo gỡ cụ thể.

Bài toán đặt ra với bất động sản công nghiệp hiện nay không chỉ là mở rộng nguồn cung đất và nhà xưởng, mà còn phải cân đối chi phí đầu vào với yêu cầu nâng cấp hạ tầng. Khi tiền thuê đất tăng mạnh, cùng áp lực đầu tư cho các tiêu chuẩn môi trường, doanh nghiệp cần thêm cơ chế chính sách phù hợp để duy trì sức cạnh tranh và thực hiện chuyển đổi xanh.