#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thuế quan và bước ngoặt chính sách: Mỹ tái định hình chiến lược thương mại toàn cầu

Một năm sau thời điểm được gọi là “Ngày Giải phóng” – khi Mỹ triển khai loạt thuế quan quy mô lớn vào ngày 2/4/2025 – bức tranh kinh tế cho thấy những chuyển biến rõ rệt nhưng đầy phức tạp. Thâm hụt thương mại thu hẹp, song việc làm trong lĩnh vực sản xuất suy giảm và áp lực lạm phát gia tăng. Những diễn biến này phản ánh tác động đa chiều của một chính sách thương mại mang tính bước ngoặt.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chuyển hướng mạnh mẽ từ cách tiếp cận thúc đẩy tự do hóa thương mại sang sử dụng thuế quan như một công cụ trung tâm. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở bảo vệ sản xuất trong nước mà còn nhằm tái cân bằng quan hệ thương mại và gia tăng đòn bẩy trong đàm phán quốc tế.

Ở góc độ tích cực, một số kết quả ban đầu được ghi nhận. Thâm hụt thương mại của Mỹ giảm liên tục trong nhiều tháng, phản ánh sự suy giảm nhập khẩu và sự điều chỉnh trong dòng chảy thương mại toàn cầu. Đồng thời, hơn 20 quốc gia đã chủ động mở cửa thị trường, giảm rào cản thương mại hoặc cam kết gia tăng đầu tư vào Mỹ nhằm hạn chế tác động từ các mức thuế mới.

Thuế quan cũng được tận dụng như một công cụ gây sức ép trong đàm phán. Mỹ đã đạt được một số thỏa thuận thương mại với các đối tác lớn như Nhật Bản, Anh và Malaysia. Những kết quả này củng cố quan điểm rằng thuế quan, nếu được sử dụng linh hoạt, có thể buộc các đối tác phải nhượng bộ.

Tuy nhiên, những lợi ích này đi kèm với không ít hệ quả tiêu cực. Chi phí nhập khẩu gia tăng đã tạo áp lực đáng kể lên doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều tập đoàn trong lĩnh vực sản xuất, công nghiệp và bán lẻ ghi nhận biên lợi nhuận bị thu hẹp do chi phí đầu vào leo thang.

Đáng chú ý, trái với kỳ vọng về sự hồi sinh của sản xuất nội địa, số lượng việc làm trong ngành này lại giảm. Điều này cho thấy thuế quan không đủ sức đảo ngược các xu hướng mang tính cấu trúc như tự động hóa hay dịch chuyển sản xuất sang các khu vực chi phí thấp hơn.

Một yếu tố gây lo ngại khác là mức độ bất định trong môi trường chính sách. Việc áp dụng và điều chỉnh thuế quan diễn ra nhanh chóng, thiếu nhất quán khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch dài hạn. Trước rủi ro chính sách, nhiều công ty buộc phải trì hoãn đầu tư, tái cấu trúc chuỗi cung ứng hoặc duy trì chiến lược linh hoạt, từ đó làm suy giảm hiệu quả kinh tế tổng thể.

Bên cạnh đó, yếu tố pháp lý cũng nổi lên như một thách thức lớn. Tòa án Tối cao Mỹ đã phán quyết việc sử dụng quyền khẩn cấp để áp thuế là không hợp pháp, kéo theo yêu cầu hoàn trả khoảng 150 tỷ USD tiền thuế đã thu. Điều này không chỉ tạo áp lực tài chính mà còn buộc chính quyền phải điều chỉnh lại nền tảng pháp lý cho chính sách thương mại.

Tổng thể, chính sách thuế quan của Mỹ trong giai đoạn vừa qua đã làm thay đổi sâu sắc cách nền kinh tế lớn nhất thế giới tham gia vào hệ thống thương mại toàn cầu. Dù được xem là công cụ chiến lược nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, hiệu quả dài hạn và tính bền vững của cách tiếp cận này vẫn còn là chủ đề gây tranh luận.

Trong khi một số ý kiến cho rằng thuế quan giúp Mỹ giành lại lợi thế đàm phán, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng chi phí kinh tế gia tăng và môi trường chính sách thiếu ổn định có thể trở thành lực cản đối với tăng trưởng trong tương lai.

..........................................