Thị trường vàng sẽ khác nếu ngân hàng không bán lẻ mà chuyển sang bán sỉ

Chính phủ ban hành Nghị định 232, chấm dứt thế độc quyền sản xuất vàng miếng sau 13 năm, cho phép doanh nghiệp và ngân hàng nhập khẩu, sản xuất vàng nhằm minh bạch hóa thị trường. Chuyên gia Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh cần tiến tới lập sàn giao dịch vàng và định hướng ngân hàng đóng vai trò “bán sỉ”, liên thông giá trong nước với quốc tế.

Theo chuyên gia Lê Xuân Nghĩa, sau khi chấm dứt độc quyền sản xuất và nhập khẩu vàng miếng, bước đi tiếp theo phải là lập sàn giao dịch vàng và tái định vị vai trò ngân hàng – chỉ làm “người bán buôn”, không trực tiếp bán lẻ cho người dân.

Ngày 26/8, Chính phủ ban hành Nghị định 232, chính thức chấm dứt cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng theo Nghị định 24 đã duy trì suốt 13 năm. Đây được đánh giá là bước ngoặt quan trọng, mở đường cho thị trường vàng vận hành minh bạch và cạnh tranh hơn.

Trao đổi với phóng viên, TS. Lê Xuân Nghĩa – Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia – nhận định việc cho phép doanh nghiệp và ngân hàng tham gia nhập khẩu, sản xuất vàng miếng sẽ tạo thay đổi căn bản. “Nguồn cung vàng chắc chắn tăng, thị trường minh bạch và chính thống hơn. Hiện 70% vàng lưu thông trong nước có nguồn gốc thiếu rõ ràng, dẫn đến nhiều vụ buôn lậu nghiêm trọng thời gian qua”, ông nhấn mạnh.

Theo quy định, để được cấp phép, doanh nghiệp phải có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, còn ngân hàng là 50.000 tỷ đồng. “Những điều kiện này bảo đảm chỉ các tổ chức có tiềm lực mới tham gia, từ đó thay đổi lớn cấu trúc thị trường”, ông Nghĩa phân tích. Việc mở cửa sẽ mang lại ba tác động tích cực: tăng nguồn cung, thu hẹp chênh lệch giá trong nước – thế giới và giúp NHNN kiểm soát dòng ngoại tệ, hạn chế nhập lậu.

Một điểm mới khác là yêu cầu giao dịch vàng trên 20 triệu đồng phải chuyển khoản. Theo ông Nghĩa, quy định này không làm giảm nhu cầu mua vàng của người dân mà đảm bảo tính minh bạch, hạn chế rủi ro trốn thuế, rửa tiền.

Đặc biệt, chuyên gia cho rằng đây mới chỉ là bước đầu. “Điều thị trường kỳ vọng là thành lập sàn giao dịch vàng vật chất. Khi doanh nghiệp và ngân hàng đấu giá liên tục theo giá quốc tế, giá trong nước sẽ được công khai, minh bạch và liên thông với thế giới từng giờ, chênh lệch sẽ thu hẹp đáng kể”, ông nhấn mạnh.

Về vai trò ngân hàng, ông Nghĩa đề xuất định hướng rõ: chỉ nên làm “nhà bán buôn”, nhập khẩu và phân phối qua sàn cho các doanh nghiệp, không trực tiếp bán lẻ cho người dân. Điều này vừa đảm bảo tính minh bạch, vừa tránh tạo thế cạnh tranh bất lợi cho doanh nghiệp nhỏ, đồng thời giúp NHNN quản lý chặt dòng tiền và toàn bộ hoạt động kinh doanh vàng.

Đây là bước đi mang tính cấu trúc, đặt nền móng cho một thị trường vàng minh bạch, chuyên nghiệp và hội nhập sâu hơn với chuẩn quốc tế.