Thị trường "siết" giao dịch mùa cơ cấu FTSE

Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) ban hành Quy chế giám sát tăng cường 3 giai đoạn đối với giao dịch cổ phiếu niêm yết trên HoSE trong các kỳ cơ cấu chỉ số FTSE Russell, nhằm ngăn chặn hành vi thao túng giá và sử dụng thông tin nội bộ trước cột mốc nâng hạng ngày 21/9/2026.

Cơ chế giám sát mới kéo dài từ trước ngày chốt dữ liệu đến 5 ngày sau khi chỉ số có hiệu lực, tập trung bảo vệ giá đóng cửa (ATC) và thanh khoản các mã trong rổ.

Sở giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) ban hành Quy chế giám sát tăng cường cho các cổ phiếu niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) trong các kỳ cơ cấu chỉ số FTSE Russell. Giám sát được triển khai liên tục qua ba giai đoạn: từ trước chốt dữ liệu đến trước công bố thông tin; từ sau công bố đến trước ngày chỉ số có hiệu lực; và từ khi chỉ số có hiệu lực kéo dài 5 ngày giao dịch. Mục tiêu là phát hiện sớm giao dịch có dấu hiệu thao túng giá, tác động đến giá đóng cửa hoặc lợi dụng thông tin nội bộ.

Ba nội dung chính nằm trong diện giám sát tăng cường: giao dịch từ nhóm tài khoản có dấu hiệu tác động giá và thanh khoản; dấu hiệu tác động đến giá đóng cửa phiên giao dịch trước ngày chỉ số có hiệu lực; và hoạt động mua bán có dấu hiệu sử dụng thông tin nội bộ. HoSE chủ trì xây dựng và triển khai quy trình giám sát, với sự chấp thuận của VNX. Khi phát hiện giao dịch nghi vấn, HoSE yêu cầu thành viên giao dịch cung cấp thông tin và báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng như VNX. Quy chế mới triển khai song song với giám sát thường xuyên, không thay thế hệ thống hiện hành.

Ngày 21/9/2026, FTSE Russell dự kiến nâng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo công bố ngày 21/8, 27 cổ phiếu Việt Nam sẽ được bổ sung vào các nhóm vốn hóa của FTSE Global Equity Index Series, gồm ba mã vốn hóa lớn (VCB, VIC, VHM), ba mã vốn hóa vừa (BID, HPG, VPB), và 21 mã vốn hóa nhỏ. Quá trình cơ cấu được thực hiện qua bốn giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027, giúp phân tán dòng vốn và hạn chế áp lực giá tập trung tại một thời điểm.

Các cổ phiếu trong danh mục cơ cấu, đặc biệt các mã vốn hóa lớn và vừa, dự kiến chịu áp lực giao dịch lớn quanh ngày hiệu lực. Quỹ đầu tư mô phỏng chỉ số thường tập trung hoạt động mua bán vào phiên giao dịch ngay trước ngày hiệu lực, nhất là tại thời điểm đóng cửa, để điều chỉnh danh mục bám sát chỉ số tham chiếu. Khả năng dự báo trước về thời điểm và chiều mua bán trong các đợt cơ cấu làm cho các kỳ điều chỉnh chỉ số trở thành giai đoạn cần giám sát chặt chẽ để đảm bảo minh bạch và công bằng.