Thị Trường Đồng 2025: Khi Đe Dọa Thuế Quan Hoa Kỳ Thay Đổi Luật Chơi Toàn Cầu

Thị trường đồng toàn cầu đã trải qua những biến động chưa từng có trong năm 2025, khi căng thẳng thương mại và sự bất định về thuế quan đã làm thay đổi căn bản chuỗi cung ứng. Nhập khẩu đồng tinh luyện của Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong một năm vào tháng 7, đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ trong mô hình thương mại, phản ánh việc quốc gia tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới đang đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Hoa Kỳ.

Cuộc chạy đua đồng toàn cầu

Sự gián đoạn bắt đầu từ tháng 2, khi Tổng thống Trump công bố cuộc điều tra an ninh quốc gia về sự phụ thuộc vào nhập khẩu đồng của Hoa Kỳ, kích hoạt một cuộc tái cơ cấu lớn trong dòng chảy đồng toàn cầu. Thông báo này đã gây ra cuộc chạy đua chưa từng có nhằm đảm bảo nguồn cung đồng trước nguy cơ áp thuế, tạo ra một trong những biến động lớn trong thị trường, theo đánh giá của các nhà phân tích ngành.

 

Trung Quốc đã phản ứng nhanh chóng và có chiến lược. Trong 7 tháng đầu năm 2025, quốc gia này "xuất khẩu" 121.000 tấn đồng sang Hoa Kỳ, mặc dù dữ liệu hải quan Hoa Kỳ cho thấy đây thực chất là hoạt động tái xuất khẩu kim loại không có nguồn gốc Trung Quốc từ các kho ngoại quan của nước này. Chiến lược arbitrage khéo léo này đã cho phép các nhà giao dịch Trung Quốc tận dụng chênh lệch giá ngày càng mở rộng giữa thị trường Hoa Kỳ và toàn cầu.

 

 

Động lực thị trường phá kỷ lục

Quy mô của các lô hàng đồng xuất khẩu từ Trung Quốc là đặc biệt. Với 426.000 tấn trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7, Trung Quốc đã vượt qua tổng lượng xuất khẩu hàng năm của hầu hết các năm trước, tiến gần đến kỷ lục 458.000 tấn được ghi nhận trong năm 2024. Sự tăng vọt này phản ánh phản ứng của thị trường trước những biến động giá cực đoan.

 

Mức chênh lệch giá đồng trên sàn CME so với giá trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) đã đạt mức kinh ngạc 3.000 USD/tấn vào tháng 7 trước khi sụp đổ vào tháng 8 khi chính quyền Hoa Kỳ hoãn quyết định áp thuế đối với đồng tinh luyện đến năm 2026. Mức chênh lệch này vượt xa kỷ lục trước đó là 1.100 USD/tấn vào tháng Năm 2024, cho thấy sự lo ngại của thị trường về khả năng gián đoạn nguồn cung.

 

Các nhà máy luyện đồng Trung Quốc đã định vị chiến lược hàng tồn kho tại các kho LME, với lượng tồn kho đồng Trung Quốc được đăng ký tăng từ 25.000 tấn lên 98.000 tấn chỉ trong tháng 7. Định vị này cho phép triển khai nhanh chóng sang thị trường Hoa Kỳ nếu mối đe dọa thuế quan trở thành hiện thực.

 

 

Tái cấu trúc chuỗi cung ứng

Sự bất định về thuế quan đã kích hoạt một cuộc tái cấu trúc các chuỗi cung ứng đồng toàn cầu. Đồng Chile, vốn là nguồn cung chính cho cả thị trường Hoa Kỳ và Trung Quốc, đã trở thành mặt hàng cạnh tranh khốc liệt. Nhập khẩu đồng Chile của Hoa Kỳ vượt 500.000 tấn trong nửa đầu năm 2025, so với 650.000 tấn trong cả năm 2024, khi các nhà mua Mỹ tích trữ trước các hạn chế tiềm năng.

 

Ngược lại, nhập khẩu đồng Chile của Trung Quốc đã sụp giảm đáng kể. Lượng hàng đến hàng tháng giảm xuống dưới 20.000 tấn trong cả tháng 6 và tháng 7—lần đầu tiên kể từ năm 2006—với tổng nhập khẩu từ đầu năm giảm gần 50% so với năm 2024. Đây là một sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt đối với thị trường vốn dựa vào các mối quan hệ cung ứng ổn định.

 

Chiến lược đa dạng hóa

Trung Quốc đã phản ứng với các ràng buộc nguồn cung từ Chile bằng cách tích cực đa dạng hóa danh mục nhà cung cấp. Cộng hòa Dân chủ Congo đã nổi lên như nhà cung cấp đồng tinh luyện chính của Trung Quốc, với lượng nhập khẩu tích lũy đạt gần 820.000 tấn trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7. Nhập khẩu đồng Nga cũng tăng tốc đáng kể, với khối lượng hàng tháng hiện thường xuyên vượt qua nguồn cung từ Chile, đạt tổng cộng 269.000 tấn, tăng 123% so với cùng kỳ năm trước.

 

Đồng Zambia cũng nổi bật trong danh mục nhập khẩu của Trung Quốc, với khối lượng tăng hơn gấp đôi lên 95.000 tấn khi các nhà mua tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho nguyên liệu Chile. Sự đa dạng hóa này phản ánh chiến lược cấp bách của Trung Quốc nhằm giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp có thể chịu cạnh tranh từ thị trường Hoa Kỳ.

 

Căng thẳng thương mại không chỉ giới hạn ở đồng tinh luyện mà còn lan sang thị trường thứ cấp. Trung Quốc đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đồng phế liệu tái chế sau khi đưa mặt hàng này vào các biện pháp thuế quan trả đũa chống lại Hoa Kỳ. Nhập khẩu phế liệu Mỹ của Trung Quốc giảm 49% từ đầu năm, với tổng lượng 930 tấn trong tháng 7 là mức nhập khẩu hàng tháng thấp nhất trong hơn hai thập kỷ.

 

Tình trạng thiếu hụt phế liệu này đang buộc Trung Quốc tăng phụ thuộc vào đồng tinh luyện, làm gia tăng cạnh tranh trên thị trường sơ cấp. Mặc dù các nhà mua Trung Quốc đang chuyển sang các nhà cung cấp phế liệu châu Âu, nhưng điều này có thể chỉ là tạm thời khi Liên minh châu Âu đang xem xét các hạn chế xuất khẩu đối với kim loại tái chế.

 

 

Triển vọng thị trường

Bất chấp khối lượng xuất khẩu kỷ lục, nhu cầu đồng cơ bản của Trung Quốc vẫn mạnh mẽ, với tổng nhập khẩu 2,2 triệu tấn trong 7 tháng đầu năm sát với mức của các năm trước. Sự kết hợp giữa lượng tồn kho cảng cạn kiệt, doanh số bán trực tiếp từ các nhà máy luyện kim ra thị trường quốc tế và tình trạng khan hiếm phế liệu cho thấy nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc có thể sẽ tăng mạnh hơn nữa.

 

Mặc dù mối đe dọa áp thuế đồng tinh luyện của Hoa Kỳ đã được hoãn lại, nhưng sự gián đoạn đối với mô hình thương mại toàn cầu dường như sẽ kéo dài. Sự phân mảnh địa chính trị của thị trường đồng đánh dấu một sự chuyển dịch căn bản từ các chuỗi cung ứng toàn cầu tích hợp trong nhiều thập kỷ sang các khối thương mại khu vực hóa, mang lại những hệ quả sâu rộng đối với giá cả, tính sẵn có và an ninh tài nguyên chiến lược.

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư.