#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thị trường cho vay 10,5 tỷ USD đổi chiều: Cầm đồ thế hệ mới bất ngờ chiếm gần 70% thị phần

Từ những tiệm cầm đồ truyền thống đến các dịch vụ "mua trước trả sau" trên nền tảng số, thị trường cho vay thay thế quy mô 10,5 tỷ USD tại Việt Nam đang trải qua cuộc chuyển mình mạnh mẽ. Ai đang hưởng lợi từ làn sóng thay đổi này?

Các mô hình cho vay thay thế phổ biến hiện nay gồm cầm đồ, cho vay ngắn hạn (payday loan), mua trước trả sau (BNPL) và cho vay ngang hàng (P2P Lending). Trong đó, dịch vụ cầm đồ đang chiếm tới 67,9% thị phần toàn ngành.

Cầm đồ thế hệ mới lên ngôi

Fiingroup cho biết thị trường cầm đồ đang có sự thay đổi đáng kể khi các chuỗi cầm đồ hiện đại dần thay thế mô hình truyền thống. Trong 5 năm qua, số lượng cơ sở cầm đồ nhỏ lẻ có xu hướng giảm do quá trình siết chặt quản lý đối với các hoạt động liên quan đến tín dụng đen, đồng thời chịu áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp vận hành chuyên nghiệp hơn.

Nhờ nền tảng pháp lý rõ ràng cùng nhu cầu vay vốn thực tế lớn, cầm đồ thế hệ mới được đánh giá là phân khúc có nhiều lợi thế để tiếp tục dẫn dắt thị trường trong những năm tới.

BNPL tăng trưởng nhờ hệ sinh thái số

Ở mảng "mua trước trả sau" (BNPL), thị trường đang chuyển từ mô hình startup độc lập sang mô hình hợp tác giữa các tổ chức tài chính với nền tảng số. Nếu năm 2020 chỉ có khoảng 4 nền tảng BNPL hoạt động thì đến năm 2025 con số này đã tăng lên khoảng 14 nền tảng.

Động lực tăng trưởng hiện đến từ việc tích hợp BNPL vào các hệ sinh thái tiêu dùng số như thương mại điện tử, ví điện tử và ngân hàng số. Những mô hình như Shopee PayLater, TikTok Shop PayLater, LazPayLater, Home PayLater hay các chương trình hợp tác giữa Be và Cake, Thế Giới Di Động và Cake đang cho thấy xu hướng BNPL trở thành một tính năng tín dụng tích hợp thay vì hoạt động như một doanh nghiệp độc lập.

Theo Fiingroup, xu hướng này được thúc đẩy bởi nhu cầu tín dụng ngày càng lớn của nhóm Gen Z và Millennials, cùng nhu cầu gia tăng doanh số, giá trị đơn hàng và mức độ gắn kết khách hàng của các nền tảng số.

Thị trường bước vào giai đoạn phân hóa mạnh

Fiingroup nhận định tài chính thay thế vẫn còn nhiều dư địa phát triển, nhưng tốc độ tăng trưởng thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào khung pháp lý, sức cầu tiêu dùng và năng lực quản trị của từng doanh nghiệp.

Lợi thế được dự báo sẽ thuộc về các mô hình có tính minh bạch cao, quản trị rủi ro hiệu quả và khả năng tạo lợi nhuận bền vững. Trong khi đó, những doanh nghiệp thiếu nền tảng công nghệ, dữ liệu hoặc chưa có hành lang pháp lý rõ ràng sẽ gặp nhiều áp lực cạnh tranh hơn.

Theo đánh giá của Fiingroup, trong kịch bản tích cực, thị trường có thể tăng trưởng mạnh nhờ quá trình dịch chuyển từ tín dụng phi chính thức sang các mô hình tài chính chuyên nghiệp và minh bạch hơn. Ngược lại, nếu tiêu dùng phục hồi chậm và khung pháp lý hoàn thiện chậm hơn kỳ vọng, tốc độ tăng trưởng sẽ suy giảm đáng kể.

Hiện Việt Nam chưa có khung pháp lý riêng cho toàn bộ lĩnh vực tài chính thay thế. Tuy nhiên, dịch vụ cầm đồ đã được quy định là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, trong khi Ngân hàng Nhà nước cũng đang triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với một số hoạt động fintech như cho vay ngang hàng. Đây được xem là nền tảng quan trọng để chuẩn hóa và quản lý chặt chẽ hơn thị trường tài chính thay thế trong thời gian tới.

fiingroup.vn

Thị trường cho vay ngầm 10,5 tỷ USD đang thay đổi ra sao?