Tăng trưởng bền vững: Làm sao tránh áp lực lạm phát?

Năm 2025, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 8,3–8,5% trong khi kiểm soát lạm phát khoảng 3–3,5%. Tăng trưởng được dẫn dắt bởi FDI, đầu tư công và mặt bằng lãi suất thấp, trong khi các chuyên gia nhấn mạnh bốn trụ cột then chốt: năng lượng, giáo dục, hạ tầng và chính sách hỗ trợ khu vực tư nhân.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt ra tham vọng tăng trưởng cao, áp lực lạm phát đang hiện hữu như một bài toán hóc búa. Các chuyên gia kinh tế đã chỉ ra rằng, thay vì chạy theo những con số, chúng ta cần một chiến lược bền vững, tập trung vào các trụ cột cốt lõi như năng lượng, giáo dục, hạ tầng và tạo đòn bẩy cho khu vực tư nhân, nhằm đạt được mục tiêu kép: vừa tăng trưởng mạnh mẽ, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Năm 2025, Việt Nam đặt ra mục tiêu tăng trưởng GDP đầy tham vọng ở mức 8,3 - 8,5%, hướng tới trở thành một trong những nền kinh tế tăng nhanh nhất khu vực. Tuy nhiên, tham vọng này không đến mà không đi kèm với những thách thức. Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để vừa đạt được tốc độ tăng trưởng cao, vừa kiểm soát lạm phát, đảm bảo sự ổn định kinh tế vĩ mô.

Động lực tăng trưởng trong bối cảnh vĩ mô phức tạp

Theo TS. Châu Đình Linh, nền kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng khoảng 8% nhờ vào một số yếu tố chính: sự phục hồi mạnh mẽ của các đơn hàng từ khu vực FDI, mặt bằng lãi suất thấp kích thích đầu tư và tiêu dùng, cùng với khả năng kiểm soát lạm phát dưới ngưỡng an toàn. Ông nhấn mạnh rằng kinh tế Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI, và sự phục hồi tích cực của các đơn hàng đang là một tín hiệu lạc quan. Bên cạnh đó, việc giữ lãi suất ổn định và đẩy mạnh đầu tư công cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát vẫn luôn hiện hữu. TS. Nguyễn Đức Độ dự báo CPI cả năm 2025 có thể ở mức khoảng 3,4%, nằm dưới ngưỡng trần. Ông chỉ ra rằng việc kiểm soát lạm phát có được nhờ nguồn cung trong nước ổn định, chính sách bình ổn giá của chính phủ, và sự giảm giá của các nguyên nhiên vật liệu đầu vào do tình hình kinh tế toàn cầu. Các chính sách tài khóa như giảm 2% thuế GTGT và chính sách tiền tệ nới lỏng của Ngân hàng Nhà nước cũng góp phần kiềm chế lạm phát.

Thách thức trung hạn và lời giải từ chuyên gia Harvard

GS. David Dapice từ Đại học Harvard bày tỏ sự ấn tượng với mức tăng trưởng 7,5% trong nửa đầu năm, nhưng cũng chỉ ra những rủi ro tiềm ẩn. Ông cảnh báo rằng tăng trưởng xuất khẩu sang Mỹ có thể chậm lại, trong khi nhập khẩu tăng nhanh hơn. Đặc biệt, ông nhấn mạnh rằng việc tín dụng tăng mạnh nhưng phần lớn chỉ để tái cơ cấu nợ cũ chứ chưa tạo ra đầu tư mới, cùng với nguy cơ "giải cứu" các tập đoàn lớn, có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng.

Theo GS. Dapice, nếu chỉ dựa vào đầu tư và lao động, Việt Nam chỉ có thể duy trì tăng trưởng khoảng 3% mỗi năm trong trung hạn. Để đạt được mức cao hơn, Việt Nam phải trông vào năng suất lao động. Ông đưa ra một chiến lược 4 trụ cột để Việt Nam tăng trưởng nhanh và bền vững:

Năng lượng: Cần phát triển nguồn năng lượng sạch, giá rẻ (điện mặt trời, điện gió) và xây dựng hệ thống truyền tải hiện đại, đồng thời cho phép tư nhân tham gia.

Giáo dục: Chuyển hướng sang đào tạo kỹ năng cụ thể và thúc đẩy học tập suốt đời để nâng cao chất lượng lao động.

Hạ tầng: Cần có sự kỷ luật trong việc lựa chọn dự án đầu tư công, tránh dàn trải và chỉ tập trung vào những dự án hiệu quả.

Chính sách hỗ trợ khu vực tư nhân: Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các lĩnh vực mới như phát triển trung tâm dữ liệu và ứng dụng AI.

Bằng cách đồng bộ thực hiện 4 trụ cột này, Việt Nam có thể duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, nâng cao thu nhập bình quân đầu người và tiến vào nhóm các nước có thu nhập cao, ngay cả trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.