Tại sao CIA và Bộ Quốc Phòng Mỹ lại dùng GDP PPP?

“Cả CIA và IMF đều kết luận rằng thước đo duy nhất, tốt nhất để so sánh chi tiêu quốc gia là sức mua tương đương (PPP).”, “cả IMF và CIA đều khuyến cáo PPP hiện đánh giá là thước đo tốt nhất để so sánh các nền kinh tế quốc gia”.

Vâng, cả IMF và CIA khẳng định như vậy, Bộ Quốc Phòng Mỹ cũng tin như vậy. Bạn hãy nhìn vào biểu đồ chi tiêu quân sự của Mỹ và Trung Quốc bên dưới, họ tính chi tiêu quân sự của Mỹ và Trung Quốc bằng GDP PPP là thước đo sau cùng để so sánh, sau khi đã dùng GDP danh nghĩa.

Tại sao CIA và Bộ Quốc Phòng Mỹ lại dùng GDP PPP, bởi nếu dùng GDP danh nghĩa thì năm 2020 Trung Quốc chi cho quốc phòng bằng có 24,12% Mỹ (178 tỷ USD so với 738 tỷ USD). Với con số ngân sách chênh lệch đến 4 lần như vậy thì người Mỹ sẽ yên tâm, kê cao gối mà ngủ, chẳng sợ gì Trung Quốc cả. Thế nhưng người Mỹ không ngây thơ đến thế, họ nhận ra rằng số lượng và chất lượng vũ khí của Trung Quốc không kém Mỹ quá nhiều đến thế, trong khi Trung Quốc lại nuôi được số quân lớn hơn gấp 2 lần Mỹ. Khi dùng GDP PPP thì tương quan khác hẳn, Trung Quốc chi cho quốc phòng bằng 53% so với Mỹ, con số này sát với thực tế hơn, nó cắt nghĩa được tương quan sức mạnh quân sự giữa hai quốc gia.

Trước an nguy của quốc gia, giới an ninh, quốc phòng Mỹ không thể như giới truyền thông “dùng GDP danh nghĩa tạo bức màn sương trước công luận để tự sướng”, họ hiểu rằng GDP danh nghĩa chỉ để đo lường quyền lực tài chính trên thị trường quốc tế, còn muốn đánh giá năng lực sản xuất thực tế và nội lực nền kinh tế, đặc biệt là quốc phòng và an ninh quốc gia thì GDP PPP lại là "thước đo vàng".

Không chỉ có CIA và Bộ Quốc phòng Mỹ dùng GDP PPP, các tổ chức lớn tại Mỹ, EU, và các quốc gia đồng minh khác được liệt kê sau đây cũng thường xuyên ưu tiên hoặc sử dụng GDP PPP trong các báo cáo phân tích của họ:

1. Hội đồng cố vấn Kinh tế thường sử dụng PPP trong các báo cáo trình Tổng thống Mỹ để so sánh mức sống và năng suất lao động giữa Mỹ và các đối thủ cạnh tranh.

2. Bộ Tài chính Mỹ dùng PPP khi phân tích về cán cân thanh toán và tỷ giá hối đoái, xác định xem một đồng tiền đang bị định giá thấp hay cao hơn giá trị thực.

3. Cục dự trữ Liên bang (FED) sử dụng PPP để so sánh tăng trưởng dài hạn và hội tụ kinh tế giữa các quốc gia.

4. Eurostat (Cơ quan Thống kê Châu Âu): Đây là đơn vị chủ chốt của EU sử dụng PPP làm tiêu chuẩn duy nhất để so sánh GDP giữa các nước thành viên và phân bổ các quỹ hỗ trợ của EU cho các khu vực, các quốc gia.

5. Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB): Sử dụng PPP để đánh giá sự ổn định giá cả và so sánh sức mua trong và ngoài khu vực Eurozone.

6. OECD (trụ sở tại Pháp) cùng với World Bank tiên phong trong việc xây dựng dữ liệu PPP để so sánh mức sống và hiệu quả kinh tế của các quốc gia thành viên.

Như vậy, có vẻ trên thực tế những việc quan trọng liên quan đến an ninh, quốc phòng, năng lực cạnh tranh quốc gia, phân tích và làm chiến lược kinh tế, người ta thường ưu tiên dùng GDP PPP hơn, vì nó phản ánh sát thực hơn, còn khi truyền thông thì người ta lại ưu tiên dùng GDP danh nghĩa hơn.

Trong báo cáo “Triển vọng kinh tế thế giới năm 2020”, IMF đã đưa ra thông tin “Trung Quốc hiện đã thay thế Mỹ để trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới, lớn hơn Mỹ 16% (24,2 nghìn tỷ USD so với 20,8 nghìn tỷ USD của Mỹ). Bất chấp tuyên bố rõ ràng của IMF và CIA, hầu hết báo chí chính thống - ngoại trừ The Economist - tiếp tục đưa tin rằng nền kinh tế Mỹ là số 1 thế giới.

Lời kết:

Có thể nói rằng, GDP danh nghĩa là "vỏ ngoài", thứ mà thế giới nhìn thấy qua lăng kính tài chính và tỷ giá. Còn GDP PPP là "cốt lõi”, thứ quyết định một quốc gia có thể duy trì cuộc chơi dài hơi trong các cuộc đối đầu về quân sự và công nghiệp hay không.

—————— o O o ——————

Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) sản xuất và liên tục cập nhật CIA World Factbook để các quan chức chính phủ Hoa Kỳ sử dụng dựa trên thông tin được thu thập từ - và phối hợp với - nhiều cơ quan Chính phủ Hoa Kỳ và từ hàng trăm nguồn đã xuất bản. Phần kinh tế của CIA World Factbook trình bày số liệu GDP dựa trên PPP cho các nền kinh tế trên toàn thế giới (không dùng GDP danh nghĩa).