Tài sản số "mắc kẹt": Nguồn nhân lực không theo kịp tham vọng

Ngành tài sản số Việt Nam đang đối mặt với “cơn khát” nhân lực trầm trọng, khi nhu cầu tăng nhanh nhưng nguồn cung chưa kịp đáp ứng. Trong khi các tổ chức tài chính phải đào tạo cấp tốc, Hiệp hội Blockchain Việt Nam lại chọn hướng bền vững hơn: gieo mầm từ giảng đường, xây nền tảng nhân lực cho tương lai số.

Dù được xem là động lực tăng trưởng mới, ngành tài sản số đang đối mặt nghịch lý: tham vọng lớn nhưng nhân lực lại quá mỏng.

Cơn khát nhân lực ngành tài sản số

Tháng 8/2025, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) chính thức đặt chân vào lĩnh vực tài sản số khi ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Dunamu – công ty mẹ của Upbit, sàn giao dịch tài sản số lớn nhất Hàn Quốc. Mục tiêu là từng bước tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP.

Tuy nhiên, dù sở hữu tiềm lực tài chính mạnh và tệp khách hàng lớn, MB lại vấp phải một trở ngại không nhỏ: thiếu nhân sự am hiểu về blockchain và tài sản số.

“Lực lượng cán bộ có kiến thức chuyên sâu về blockchain và tài sản mã hóa vẫn còn mỏng, đang trong quá trình vừa học vừa làm,” đại diện MB thẳng thắn thừa nhận.

Đây không chỉ là bài toán của riêng MB mà là “cơn khát” chung của toàn ngành tài chính Việt Nam. Bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), cho biết: “Chúng tôi liên tục nhận được đề nghị hợp tác đào tạo – từ Techcombank, MSB cho đến các công ty chứng khoán và cả Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.”

Theo bà Hiền, nhu cầu nhân sự đang ở mức “rất lớn và cấp bách”. Trước mắt, VBA tổ chức các khóa đào tạo chuyên biệt, cấp tốc, nhằm giúp nhân viên tài chính nắm bắt nhanh các kiến thức nền tảng – từ lưu ký, bảo hiểm tài sản mã hóa đến ứng dụng thực tiễn của blockchain.

Song, bà cũng thừa nhận, đó chỉ là giải pháp tạm thời. Việc “bồi dưỡng người đang làm” không thể thay thế cho một chiến lược đào tạo bài bản, hệ thống và dài hạn.

“Nếu không giải quyết được bài toán nhân lực từ gốc, mọi tham vọng công nghệ và thị trường tài sản số sẽ chỉ dừng lại ở khẩu hiệu,” bà Hiền nhấn mạnh.

Gieo mầm cho tương lai

Nhận thức rõ điều đó, VBA cùng Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ nhân tạo (ABAII) đã chọn con đường bền vững hơn: đưa kiến thức tài sản số vào giảng đường đại học.

Hai năm qua, chuỗi chương trình ABAII Unitour đã lan tỏa đến nhiều trường đại học trên cả nước – không chỉ là hội thảo, mà là chiến dịch “gieo mầm” nhận thức cho thế hệ sinh viên sẽ định hình thị trường tương lai.

Nếu năm ngoái, chủ đề nóng nhất trong trường là AI, thì năm nay, chính các trường lại chủ động mời VBA chia sẻ về blockchain và tài sản số – một dấu hiệu cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy đào tạo.

Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), kỹ sư fintech và chuyên gia tài sản số nằm trong nhóm nghề tăng trưởng nhanh nhất đến năm 2030. Tại Việt Nam, TopDev dự báo trong 3 năm tới, thị trường sẽ cần thêm khoảng 200.000 nhân sự trong lĩnh vực blockchain, fintech và AI.

Một lập trình viên blockchain hiện có thể nhận mức lương khởi điểm 2.000–3.000 USD/tháng, con số đủ sức hút với bất kỳ sinh viên nào. TS. Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường Công nghệ – Đại học Kinh tế Quốc dân, khẳng định:

“Với sinh viên, việc hiểu và làm chủ blockchain chính là cách chủ động bước vào nền kinh tế toàn cầu hóa.”

Không dừng lại ở tuyên truyền, VBA còn phối hợp cùng Đại học Đà Lạt để đưa môn học về ứng dụng blockchain vào chương trình chính quy – như những “viên gạch đầu tiên” xây nên nền nhân lực mới cho kỷ nguyên tài sản số.