Sữa giả bán tràn lan nhờ KOL: Người tiêu dùng bị đánh lừa ra sao?

Lợi dụng niềm tin của người tiêu dùng vào người nổi tiếng và sức lan tỏa của mạng xã hội, một đường dây sản xuất – tiêu thụ sữa giả quy mô lớn đã đưa hơn 4,2 triệu hộp sữa giả ra thị trường, thu về hàng nghìn tỷ đồng. Vụ việc đang gây chấn động dư luận khi nhiều KOL, người có ảnh hưởng bị xác định tham gia quảng cáo cho các sản phẩm này.

Viện KSND Tối cao vừa hoàn tất cáo trạng truy tố 18 bị can trong vụ án Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Rửa tiền, xảy ra tại Công ty Z Holding và các đơn vị liên quan.

Lập “ma trận” công ty để bán sữa giả

Theo cáo trạng, từ năm 2023 đến năm 2025, Hoàng Quốc Thịnh – Chủ tịch HĐQT Công ty Z Holding – cùng La Khắc Minh và Nguyễn Văn Minh (đều là Phó tổng giám đốc) đã tổ chức một hệ thống sản xuất và phân phối hàng giả với quy mô đặc biệt lớn.

Nhóm bị can thành lập 26 công ty, xây dựng 27 hệ thống bán hàng, tổ chức 208 nhóm bán hàng cùng 179 hộ kinh doanh cá thể nhằm mục đích sản xuất, tiêu thụ hàng giả, kê khai thuế đối phó và hợp thức hóa dòng tiền thu lợi bất chính.

Các đối tượng còn xây dựng “Dự án Butaba” – mô hình bán hàng đa tầng, chia cấp bậc từ trưởng nhóm, phó nhóm đến các nhóm bán hàng cấp dưới, tạo thành mạng lưới phân phối khép kín, hoạt động chủ yếu trên môi trường trực tuyến.

KOL, người nổi tiếng trở thành “đòn bẩy” bán hàng

Để đưa sản phẩm giả tiếp cận nhanh với người tiêu dùng, Công ty Z Holding và các công ty chủ nhãn đã ký hợp đồng quảng cáo với KOL, người nổi tiếng, người có ảnh hưởng trên mạng xã hội. Đây được xác định là kênh mang lại doanh thu chủ yếu.

Các sản phẩm sữa bột, thực phẩm dinh dưỡng được quảng bá rầm rộ trên nhiều nền tảng mạng xã hội, gắn với hình ảnh chăm sóc sức khỏe cho trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai… khiến người tiêu dùng tin tưởng và đặt mua.

Khi có đơn hàng, nhân viên cập nhật thông tin trên phần mềm quản trị bán hàng, các đơn vị vận chuyển thực hiện giao hàng và thu tiền hộ. Toàn bộ dòng tiền sau đó được chuyển về Công ty Z Holding để kế toán hạch toán tập trung cho toàn hệ thống.

Hơn 4,2 triệu hộp sữa giả, doanh thu hơn 2.400 tỷ đồng

Kết quả điều tra xác định, 9 công ty thuộc hệ sinh thái Z Holding đã bán ra thị trường hơn 4,2 triệu lon, hộp, gói của 22 loại sản phẩm giả.

Tổng số tiền thu được lên tới hơn 2.400 tỷ đồng, trong đó giá vốn sản xuất chỉ khoảng 390 tỷ đồng, phần doanh thu sau khi trừ giá vốn vượt 2.000 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế từ việc bán hàng giả được xác định là hơn 319 tỷ đồng.

Trong số này:

Phần lợi nhuận còn lại được chia cho nhân viên các hệ thống và nhóm bán hàng.

Gian lận kế toán, che giấu doanh thu

Không chỉ sản xuất và buôn bán hàng giả, nhóm lãnh đạo Z Holding còn chỉ đạo lập hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm che giấu doanh thu thực tế, chỉ kê khai và nộp thuế một phần, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngân sách Nhà nước.

Các bị can cũng chỉ đạo cấp dưới đứng tên nhận chuyển nhượng cổ phần, chứng khoán, bất động sản; mua nguyên liệu từ nhiều đơn vị khác nhau để phục vụ sản xuất, qua đó che giấu nguồn gốc và dòng tiền phạm pháp.

Cảnh báo lớn với người tiêu dùng và KOL

Vụ án không chỉ gióng lên hồi chuông cảnh báo về thực phẩm giả len lỏi qua thương mại điện tử, mà còn đặt ra câu hỏi lớn về trách nhiệm của KOL, người nổi tiếng khi tham gia quảng cáo sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Cơ quan tố tụng khẳng định, hành vi của các bị can là đặc biệt nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến quyền lợi người tiêu dùng, trật tự quản lý kinh tế và niềm tin xã hội. Vụ án hiện đang được tiếp tục xử lý theo quy định pháp luật.