Sự trỗi dậy của “tiền tệ hàng hóa” trong trật tự địa chính trị mới

Theo Reuters, cuộc xung đột tại Trung Đông mới đây một lần nữa nhấn mạnh vai trò trung tâm của hàng hóa trong kinh tế thế giới, đồng thời củng cố vị thế của các đồng tiền gắn với xuất khẩu tài nguyên như đô la Úc, đô la Canada, krone Na Uy và đô la New Zealand.

Nhóm tiền tệ gắn với hàng hóa dẫn dắt thị trường ngoại hối

Các đồng tiền hàng hóa – vốn có mối liên hệ chặt chẽ với xuất khẩu tài nguyên như dầu mỏ, khí đốt, kim loại và nông sản – đang trở thành những cái tên nổi bật nhất trong nhóm các nền kinh tế phát triển.

Trong đó, krone Na Uy và đô la Úc hiện nằm trong nhóm tiền tệ có hiệu suất tốt nhất trong nhóm G10. Cả hai đồng tiền này đã tăng hơn 7% so với USD từ đầu năm đến nay, trong bối cảnh giá năng lượng và hàng hóa biến động mạnh do xung đột Trung Đông và sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đà tăng này phản ánh rõ vai trò ngày càng lớn của hàng hóa trong hệ thống tài chính quốc tế, khi thị trường năng lượng trở thành tâm điểm của bất ổn địa chính trị.

Địa chính trị và “trật tự hàng hóa” mới

Theo nhiều chuyên gia, thế giới đang bước vào một giai đoạn mới – nơi an ninh năng lượng và khả năng tự chủ nguồn cung trở thành ưu tiên hàng đầu.

Ông Manish Kabra, chiến lược gia tại Société Générale, cho rằng đang tồn tại một khoảng cách đáng kể giữa hiệu suất mạnh của thị trường hàng hóa và mức định giá còn khiêm tốn của các đồng tiền gắn với chúng. Điều này mở ra dư địa tăng giá đáng kể cho nhóm tiền tệ này.

Ông Kabra cho biết đã giảm tỷ trọng đồng euro và tăng phân bổ vào bốn đồng tiền hàng hóa chủ chốt, phản ánh xu hướng dịch chuyển dòng vốn theo hướng “địa chính trị hóa tài sản”.

Theo ông, thị trường vẫn chưa phản ánh đầy đủ tác động dài hạn của xu hướng phân mảnh toàn cầu, cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc, cũng như nhu cầu năng lượng phục vụ AI và chuyển đổi xanh.

Krone Na Uy và đô la Úc trở thành tâm điểm

Bà Lauren van Biljon, nhà quản lý danh mục tại Allspring Global Investments, cho biết bà đã chuyển sang vị thế mua dài hạn đối với krone Na Uy so với bảng Anh.

Na Uy – quốc gia xuất khẩu dầu khí lớn của châu Âu – đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong an ninh năng lượng khu vực, đặc biệt khi châu Âu giảm phụ thuộc vào Nga.

Ngoài yếu tố hàng hóa, bà Van Biljon nhấn mạnh chính sách tiền tệ thắt chặt của Ngân hàng Trung ương Na Uy cũng hỗ trợ đáng kể cho đồng nội tệ này.

Hiện krone Na Uy đang giao dịch quanh mức 9,37 krone/USD, gần mức cao nhất kể từ năm 2022.

Tương tự, Úc, Canada và Na Uy đều là các quốc gia có xếp hạng tín nhiệm AAA và là nhà xuất khẩu năng lượng ròng – yếu tố giúp củng cố sức hấp dẫn của nhóm tiền tệ này trong mắt nhà đầu tư toàn cầu.

Hàng hóa – động lực trong cả chiến tranh và hòa bình

Sự phục hồi mạnh của thị trường hàng hóa đang tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mới, nhưng rủi ro địa chính trị vẫn là yếu tố chi phối chính.

Theo báo cáo của Ninety One, một “trật tự hàng hóa mới” đang hình thành, được thúc đẩy bởi sự phân mảnh địa chính trị, quá trình điện khí hóa, hạn chế nguồn cung và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

BofA cho biết hàng hóa hiện là nhóm tài sản có hiệu suất tốt nhất trong năm 2026, tăng khoảng 42%, vượt xa mức 6% của năm trước.

Trong khi đó, giá dầu dao động quanh ngưỡng 100 USD/thùng do căng thẳng Iran, giá đồng chạm mức cao nhất 6 tuần, còn vàng dù điều chỉnh gần đây vẫn cao hơn khoảng 50% so với cùng kỳ năm ngoái.

Vai trò chiến lược ngày càng lớn của hàng hóa

Ông Manish Kabra cho rằng quyết định của Mỹ đưa đồng vào danh sách khoáng sản chiến lược đã cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của tài nguyên trong an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, các đồng tiền hàng hóa cũng không tránh khỏi biến động khi tăng trưởng toàn cầu suy yếu hoặc USD quay lại vai trò trú ẩn an toàn.

Dù vậy, sau giai đoạn chịu áp lực đầu xung đột, các đồng tiền như đô la Canada, đô la Úc và krone Na Uy đang phục hồi mạnh nhờ kỳ vọng ổn định địa chính trị.

Triển vọng: hấp dẫn nhưng không thiếu rủi ro

Ông Van Luu, Giám đốc chiến lược tại Russell Investments, nhận định nếu giá dầu duy trì trong vùng 85–100 USD/thùng thay vì mức 65 USD trước đây, các quốc gia xuất khẩu năng lượng ổn định như Na Uy và Canada sẽ tiếp tục hưởng lợi rõ rệt.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng rủi ro từ tăng trưởng chậm lại và biến động địa chính trị vẫn là yếu tố cần theo dõi sát.

Trong khi đó, ông Andreas Koenig – Giám đốc ngoại hối tại Amundi – cho rằng bất chấp bất ổn, các đồng tiền hàng hóa vẫn là nhóm tài sản hấp dẫn trong cả giai đoạn rủi ro lẫn phục hồi.

Theo ông, đây là nhóm tiền tệ có hệ số “beta” cao, tức nhạy với khẩu vị rủi ro toàn cầu và có khả năng tăng mạnh khi thị trường ổn định trở lại.