Sự "sụp đổ" của đế chế ô tô giá rẻ truyền thống?

Khi tỷ suất lợi nhuận bèo bọt không còn được bù đắp bằng doanh số nghìn chiếc mỗi tháng, viễn cảnh các hãng xe đồng loạt buông tay phân khúc bình dân chỉ còn là vấn đề thời gian.

Có thời điểm, xe xăng cỡ A là cánh cửa đưa hàng trăm nghìn khách hàng Việt bước vào thị trường ô tô. Giá bán dễ tiếp cận, chi phí sử dụng thấp và khả năng vận hành linh hoạt trong đô thị từng giúp Hyundai Grand i10, Kia Morning hay sau đó là Toyota Wigo trở thành những mẫu xe quốc dân.

Nhưng thời thế đã thay đổi.

Sau khi VinFast Fadil và Honda Brio rút lui, phân khúc xe xăng gầm thấp cỡ A chỉ còn lại ba đại diện. Thay vì hưởng lợi từ việc giảm cạnh tranh, doanh số toàn phân khúc lại tiếp tục lao dốc.

Nửa đầu năm 2024, Hyundai Grand i10 bán được 2.021 xe, Toyota Wigo đạt 1.286 xe và Kia Morning chỉ còn 397 xe.

Đến nửa đầu năm 2025, tình hình còn kém khả quan hơn khi doanh số Grand i10 giảm xuống 1.594 xe, Wigo còn 1.158 xe và Morning chỉ đạt 174 xe.

Bước sang năm 2026, bức tranh tiếp tục xám màu. Kia Morning không còn được công bố doanh số riêng, Toyota Wigo gặp khó vì đứt nguồn cung, trong khi Hyundai Grand i10 chỉ bán được 1.121 xe sau 5 tháng đầu năm.

SUV và xe điện đang lấy mất khách hàng

Sự đi xuống của xe cỡ A không chỉ đến từ nội tại phân khúc mà còn xuất phát từ sự thay đổi mạnh mẽ trong nhu cầu thị trường.

Với mức giá không còn quá chênh lệch, nhiều khách hàng chuyển sang SUV đô thị cỡ nhỏ để đổi lấy thiết kế hiện đại, gầm cao và không gian rộng rãi hơn.

Trong khi đó, làn sóng xe điện giá rẻ cũng đang tạo sức ép ngày càng lớn. Những mẫu xe điện đô thị có chi phí vận hành thấp và nhiều công nghệ mới đang trở thành lựa chọn hấp dẫn với nhóm khách hàng trẻ.

Khi người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn, lợi thế "giá rẻ" từng là vũ khí mạnh nhất của xe cỡ A dần mất hiệu quả.

Bài toán lợi nhuận khiến hãng xe phải cân nhắc

Xe giá rẻ vốn là nhóm sản phẩm có biên lợi nhuận thấp. Để tồn tại, các hãng xe buộc phải duy trì doanh số đủ lớn nhằm bù đắp chi phí vận hành và phân phối.

Tuy nhiên, khi sản lượng liên tục suy giảm, bài toán kinh doanh trở nên khó khăn hơn.

Hyundai Grand i10 hiện sở hữu tới 6 phiên bản nhưng vẫn không thể ngăn đà giảm doanh số. Toyota Wigo chỉ còn duy nhất một phiên bản, trong khi Kia Morning dần bị đẩy xuống nhóm xe bán chậm nhất thị trường.

Đây là tín hiệu cho thấy các hãng xe đang thu hẹp sự ưu tiên dành cho phân khúc từng được xem là "gà đẻ trứng vàng".

Kịch bản khai tử không còn quá xa

Dù chưa thể khẳng định xe xăng cỡ A sẽ biến mất trong tương lai gần, nhưng khả năng một hoặc nhiều mẫu xe rời khỏi thị trường đang hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết.

Thực tế tại Mỹ cho thấy các hãng xe đã lần lượt khai tử những dòng xe giá rẻ như Ford Fiesta hay Ford Focus để tập trung nguồn lực cho SUV, xe điện và các sản phẩm mang lại lợi nhuận cao hơn.

Xu hướng tương tự đang xuất hiện tại Việt Nam.

Nếu doanh số tiếp tục suy giảm và làn sóng xe điện tăng tốc, Hyundai Grand i10, Toyota Wigo hay Kia Morning hoàn toàn có thể trở thành những cái tên tiếp theo rời cuộc chơi.

Phân khúc vẫn cần, nhưng không còn là ưu tiên

Ở góc độ người dùng, xe xăng giá rẻ vẫn đáp ứng tốt nhu cầu đi lại cơ bản, đặc biệt với người mua xe lần đầu, gia đình nhỏ hoặc khách hàng chạy dịch vụ.

Tuy nhiên, điều thị trường cần chưa chắc là điều các hãng xe muốn duy trì.

Khi SUV, MPV và xe điện ngày càng chiếm ưu thế, phân khúc xe xăng giá rẻ đang đứng trước cuộc thử thách lớn nhất trong lịch sử tồn tại. Và lần này, nguy cơ bị thay thế không còn là dự báo xa vời mà đã hiện hữu ngay trên bảng doanh số.