"Siêu metro" 254.000 tỷ đồng sắp khởi động

Dự án Metro quy mô lớn của TP HCM được kỳ vọng tác động tích cực đến xây dựng hạ tầng và bất động sản, nhưng thành công phụ thuộc vào tiến độ triển khai và quản lý rủi ro.

Phối cảnh thiết kế ga ngầm Tao Đàn của metro Bến Thành - Tham Lương, tương lai sẽ kết nối tuyến Thủ Dầu Một và số 3.

TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư đường sắt đô thị. Theo thông tin cập nhật ngày 2/10, thành phố đặt mục tiêu hoàn tất phê duyệt 3 dự án metro mới trong tháng 12/2026 và khởi công cuối năm. Tổng chiều dài gần 90 km, với nguồn vốn sơ bộ hơn 254.000 tỷ đồng. Nếu triển khai đúng kế hoạch, mạng lưới metro của TP.HCM có thể đạt khoảng 255 km vào năm 2030.

Quy mô đầu tư này tạo ra một chuỗi tác động đáng chú ý tới nhóm doanh nghiệp xây dựng và hạ tầng. Nhu cầu về thi công công trình ngầm, kết cấu, cơ điện, vật liệu xây dựng, thiết bị đường sắt và các dịch vụ kỹ thuật sẽ tăng theo tiến độ giải ngân. Tuy nhiên, doanh thu và lợi nhuận của từng doanh nghiệp còn phụ thuộc vào khả năng tham gia dự án, giá trị hợp đồng và tiến độ nghiệm thu.

Một hướng tác động khác nằm ở bất động sản. TP.HCM đang định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD, trong đó nhà ga trở thành hạt nhân kết nối giao thông với thương mại, dịch vụ và khu dân cư. Thành phố đặt mục tiêu khoảng 187 km đường sắt đô thị vào năm 2030 và 355 km vào năm 2035 theo các kế hoạch được công bố trước đó.

Điều này có thể làm thay đổi giá trị sử dụng của quỹ đất quanh các nhà ga. Những khu vực trước đây nằm xa trung tâm có khả năng được kết nối nhanh hơn với các cực kinh tế, qua đó mở rộng không gian phát triển thương mại, văn phòng và nhà ở. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi sẽ phụ thuộc vào quy hoạch TOD, mật độ dân cư và khả năng kết nối giữa metro với các phương thức vận tải khác.

Ở góc độ doanh nghiệp, câu chuyện metro vì vậy không chỉ thuộc về nhà thầu. Chủ đầu tư bất động sản sở hữu quỹ đất gần các trục giao thông, doanh nghiệp vật liệu, hạ tầng kỹ thuật và nhóm cung cấp thiết bị đều có thể chịu tác động theo những cách khác nhau.

Đáng chú ý, quy mô mạng lưới còn tiếp tục mở rộng. Ban Chỉ đạo của thành phố đã đặt mục tiêu hoàn thành 8 tuyến trong giai đoạn 2026–2030, nâng tổng chiều dài lên 255 km; tầm nhìn đến năm 2035 là 532 km.

Như vậy, siêu metro đang chuyển từ câu chuyện quy hoạch sang câu chuyện giải ngân và triển khai thực tế. Với doanh nghiệp, tiến độ dự án, cơ cấu vốn và khả năng chuyển hóa đầu tư công thành hợp đồng sẽ là những biến số quan trọng hơn quy mô vốn công bố