Quyền lực Nvidia ra sao khi không còn Jensen Huang?
Việc Jensen Huang không còn là CEO không chỉ đặt dấu hỏi cho tương lai của Nvidia mà có thể làm thay đổi ảnh hưởng của hãng với Washington lẫn chính sách AI của Mỹ.
Trước khi cựu CEO Jensen Huang dính bê bối ngoại tình với người bị nghi là gián điệp, Nvidia là một trong những doanh nghiệp giá trị nhất thế giới, với vốn hóa lúc đỉnh cao lên đến 5.700 tỷ USD.
Vị thế này đạt được nhờ năng lực công nghệ qua những con chip tiên tiến nhất mà hãng nắm giữ, vốn đang ảnh hưởng lớn đến làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu, là tài sản chiến lược trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung Quốc.
Phép thử hậu Jensen Huang với Nvidia
Theo Fortune, Huang là mắt xích then chốt của Nvidia. Việc ông bị buộc rời vị trí CEO phơi bày mức độ thành công của tập đoàn phụ thuộc vào một cá nhân. Trong phiên giao dịch sau công bố từ chức, cổ phiếu Nvidia có lúc lao dốc 14%, vốn hóa lần đầu xuống dưới 4.000 tỷ USD sau hơn một năm, trước khi phục hồi.
Giới quan sát cảnh báo sự ra đi của Huang gây xáo trộn hệ sinh thái AI mà ông góp phần định hình. Thời gian qua, hãng đã dùng nguồn tiền mặt ngày càng lớn để tái đầu tư vào các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây, doanh nghiệp cung ứng và phòng nghiên cứu AI.
Theo Michael Feldman, quản lý đầu tư tại ClearBridge Investments, điều đáng ngại không nằm ở việc Nvidia đột nhiên mất lộ trình phát triển công nghệ, bởi nó về cơ bản khá rõ ràng vài năm tới. "Rủi ro thực sự nằm ở khả năng thực thi. Jensen là người điều phối chính của một hệ thống cực kỳ phức tạp", ông chỉ ra.
Jay Goldberg, nhà phân tích tại Seaport Research Partners, cảnh báo Nvidia có nguy cơ đánh mất yếu tố từng khiến tập đoàn trở nên khác biệt. Đó là sẵn sàng đặt cược lớn và tiếp tục tiến lên. "Nếu vậy, họ sẽ trở thành một hãng chip bình thường như bao công ty khác", ông bình luận.
Quyền lực Nvidia tại Washington lung lay?
Nhưng vai trò của Jensen Huang không chỉ trong Nvidia. Theo Fortune, nếu ví bùng nổ AI là tôn giáo, Huang chính là giáo chủ tối cao. Ông truyền bá niềm tin cho nhà đầu tư và giới hoạch định chính sách, dẫn dắt những người ủng hộ, phân phát nguồn lực cho các bên trong hệ sinh thái.
Vì vậy, thiếu vắng ông có nguy cơ khiến Nvidia giảm ảnh hưởng chính trị với Washington. Cá nhân Huang quan hệ trực tiếp và sâu rộng với giới hoạch định chính sách, đặc biệt trong những tranh luận về xuất khẩu chip sang Trung Quốc.
Ông từng công khai phàn nàn các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, lập luận việc cho phép Nvidia bán chip tại Trung Quốc sẽ giúp công nghệ Mỹ trở thành tiêu chuẩn toàn cầu, lấn át các đối thủ nội địa đang tiến bộ nhanh chóng.
Khi ông Donald Trump đắc cử nhiệm kỳ tổng thống thứ hai năm 2024, Huang quyên góp một triệu USD để tổ chức lễ nhậm chức và bắt đầu thường xuyên đến Mar-a-Lago. Theo nhiều nguồn tin, hai người dần trở nên thân thiết.
Nhà phân tích Ed Mills tại công ty đầu tư Raymond James đánh giá Huang vận động chính sách "rất hiệu quả". Năm ngoái, Tổng thống Trump cho phép Nvidia bán chip H20 sang Trung Quốc để đổi lấy một phần doanh thu.
Thỏa thuận sau đó được mở rộng sang dòng chip H200 dù Nhà Trắng vẫn cấm xuất khẩu dòng chủ lực Blackwell tiên tiến nhất. "Tại Washington, từng tồn tại tâm lý 'cứ tin Jensen' và xu hướng muốn chuyển từ việc hạn chế những gì Trung Quốc có thể tiếp cận sang tìm cách khiến nước này phụ thuộc công nghệ Mỹ", Mills nói.
Sau khi bê bối bùng nổ, những chính trị gia có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc thuộc cả hai đảng đã cáo buộc Nvidia xem nhẹ tình trạng buôn lậu chip và phóng đại năng lực chip nội địa của đối thủ.
Cuộc đua công nghệ Mỹ - Trung trước bước ngoặt
Theo Wall Street Journal, quyết định của Tổng thống cho phép xuất khẩu chip sang Trung Quốc, cũng như việc ông chấp thuận nhiều quan điểm của Jensen Huang, đang bị các nhà lập pháp và quan chức khác xem xét kỹ lưỡng.
Các chính sách mới có khả năng được ban hành. "Sự kiện này chắc chắn sẽ dẫn đến các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới", Ed Mills dự báo. Hiện có ba dự luật đề xuất những hạn chế xuất khẩu đối với chip AI và thiết bị bán dẫn tiên tiến chờ quốc hội thông qua. Theo ông, bê bối Nvidia chính là "chất xúc tác giúp thúc đẩy các dự luật vượt qua chặng cuối cùng".
Chris McGuire, nghiên cứu viên cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR), cho rằng việc điều chỉnh quy định nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng các lỗ hổng kiểm soát xuất khẩu cần trở thành ưu tiên của chính quyền.
Điều chưa rõ là các hạn chế sẽ được mở rộng đến mức nào và chính quyền Trump sẽ thực thi quyết liệt ra sao. Không loại trừ khả năng Mỹ sẽ yêu cầu cấp phép hoặc hạn chế đối với các mô hình AI mã nguồn mở, điều Huang từng phản đối.
Trong khi các cuộc điều tra liên quan vụ bê bối diễn ra, Tổng thống Trump dự kiến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Thâm Quyến ngày 18-19/11.
AI là một trong những lĩnh vực cạnh tranh trọng tâm giữa Mỹ và Trung Quốc, đặt những doanh nghiệp như Nvidia vào vị trí trung tâm. Jensen Huang đã tháp tùng ông Trump trong chuyến thăm đến Bắc Kinh hồi tháng 5. Trước khi ông từ chức, Tổng thống Mỹ cũng từng đề cập khả năng tiếp tục đưa ông cùng đến châu Á.
Rush Doshi, Giám đốc Sáng kiến Chiến lược Trung Quốc tại CFR, nhận định những cáo buộc gián điệp là vấn đề khó xử song phương, nên ít khả năng được đưa ra trực tiếp tại APEC. Ông cho rằng vẫn cần chờ xem liệu vụ bê bối có làm thay đổi cách tiếp cận của Nhà Trắng với Trung Quốc hoặc Nvidia không.
Trong khi đó, bà Rebecca Patterson, nghiên cứu viên cao cấp tại CFR, đặt câu hỏi về trách nhiệm của Washington đối với rủi ro phụ thuộc vào một cá nhân chủ chốt và những xung đột lợi ích tiềm tàng khi chính phủ hưởng một phần doanh thu từ việc bán chip Nvidia sang Trung Quốc.
Theo bà, Nvidia giữ vai trò trung tâm trong nỗ lực phát triển AI của Mỹ, cả về quy mô và tỷ trọng trong các chỉ số chứng khoán lớn. Công ty này còn được ví như ngân hàng trung ương của hệ sinh thái AI.
"Nvidia là một doanh nghiệp có vị thế thống trị, những tác động lan truyền tiềm tàng từ các nghi vấn về lãnh đạo tập đoàn là rất lớn", Patterson nhận định.
Bà cũng đặt vấn đề liệu những doanh nghiệp AI có tầm quan trọng mang tính hệ thống có nên chịu các cơ chế giám sát và giới hạn riêng, tương tự những ngân hàng lớn nhất hay không. Nếu có, cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm này.
Thừa nhận thời điểm quốc hội sắp chuyển giao nhiệm kỳ và cuộc gặp cấp lãnh đạo Mỹ - Trung đang đến gần không lý tưởng để xem xét các vấn đề này nhưng bà Patterson cũng cho đây là cơ hội để cải thiện quản trị AI và hợp tác công-tư.
"Nếu xử lý sai, rủi ro sẽ rất lớn, bởi những doanh nghiệp này có quy mô và tầm quan trọng đặc biệt đối với toàn bộ nền kinh tế", bà cảnh báo.
Kết nối truyền thông
cùng 24HMONEY ?
Liên hệ tư vấn ngay
Bạn muốn trở thành
VIP/Pro ?
Đăng ký ngay
