Phong tỏa Iran: Cú sốc kép với thị trường dầu mỏ và chứng khoán

Thị trường tài chính toàn cầu chao đảo trong phiên đầu tuần khi căng thẳng giữa United States và Iran leo thang mạnh. Động thái Washington tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran, ngay sau khi đàm phán hòa bình giữa hai bên thất bại, đã lập tức kích hoạt làn sóng bán tháo trên thị trường chứng khoán, đồng thời đẩy giá dầu tăng vọt.

Giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng

Theo dữ liệu từ CNBC, trong phiên giao dịch sáng 13/4 (giờ Việt Nam), giá dầu thô tăng mạnh: Dầu WTI của Mỹ tăng hơn 8%, lên 104,99 USD/thùng; Dầu Brent chuẩn quốc tế tăng hơn 7%, đạt 102,31 USD/thùng.

Đây là mức tăng mạnh nhất trong nhiều tuần, đưa giá dầu quay trở lại mốc trên 100 USD/thùng – ngưỡng tâm lý quan trọng đối với thị trường năng lượng.

Nguyên nhân chính đến từ lo ngại gián đoạn nguồn cung tại eo Hormuz Strait – tuyến vận tải chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu. Bất kỳ căng thẳng nào tại khu vực này đều có thể gây hiệu ứng dây chuyền lên giá năng lượng thế giới.

Chứng khoán châu Á đồng loạt “đỏ lửa”

Cùng thời điểm, các thị trường chứng khoán châu Á mở cửa trong sắc đỏ: Nikkei 225 giảm 0,72%; TOPIX giảm 0,20%; KOSPI giảm 0,73%; Kosdaq tăng nhẹ 0,42%; S&P/ASX 200 giảm 0,38%; Hang Seng Index giảm 0,71%; CSI 300 gần như đi ngang.

Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông – khu vực có vai trò then chốt đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Phố Wall chịu áp lực trong giao dịch ngoài giờ

Không chỉ châu Á, thị trường Mỹ cũng chịu tác động tiêu cực. Trong giao dịch ngoài giờ:

Đà giảm cho thấy lo ngại của giới đầu tư về khả năng chi phí năng lượng tăng cao sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp.

Động thái phong tỏa làm gia tăng căng thẳng

Nguyên nhân trực tiếp của biến động thị trường đến từ tuyên bố của United States Central Command (CENTCOM).

Theo đó, Hải quân Mỹ sẽ:

Washington nhấn mạnh biện pháp này nhằm gia tăng sức ép lên Tehran, trong khi vẫn cho phép tàu không liên quan đến Iran đi qua eo Hormuz Strait.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump cũng cảnh báo khả năng phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này nếu đàm phán không đạt kết quả.

Ngoại giao bế tắc, nguy cơ quân sự gia tăng

Căng thẳng leo thang sau khi các cuộc đàm phán giữa United States và Iran tại Pakistan kết thúc mà không đạt thỏa thuận.

Phó Tổng thống JD Vance cho biết nguyên nhân là Iran không đưa ra cam kết rõ ràng về việc từ bỏ phát triển vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, Tehran cáo buộc Washington thiếu thiện chí.

Theo The Wall Street Journal, chính quyền Mỹ đang cân nhắc các phương án mạnh hơn, bao gồm: Không kích hạn chế, gia tăng phong tỏa hàng hải.

Những động thái này làm dấy lên lo ngại xung đột quân sự có thể tái bùng phát, bất chấp lệnh ngừng bắn tạm thời trước đó.

Ngừng bắn mong manh, rủi ro thị trường còn lớn

Trước đó, vào ngày 8/4, Washington và Tehran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, đổi lại việc Iran cho phép tàu thuyền lưu thông qua eo Hormuz Strait.

Tuy nhiên, giới phân tích nhận định thỏa thuận này vốn đã mong manh và phụ thuộc lớn vào tiến triển đàm phán. Khi ngoại giao thất bại, nguy cơ đổ vỡ là điều khó tránh khỏi.

Phía Iran tiếp tục khẳng định quyền kiểm soát eo Hormuz và cho rằng việc đảm bảo an toàn hàng hải phải có sự chấp thuận của Tehran.

Diễn biến mới cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang phản ứng rất nhạy với rủi ro địa chính trị.

Việc giá dầu tăng vọt và chứng khoán lao dốc không chỉ là phản ứng ngắn hạn, mà còn là cảnh báo về khả năng: Gián đoạn nguồn cung năng lượng, gia tăng lạm phát toàn cầu, rủi ro suy giảm tăng trưởng kinh tế.

Trong bối cảnh đó, mọi ánh mắt đang dồn về eo Hormuz Strait – nơi có thể quyết định không chỉ cục diện Trung Đông, mà cả hướng đi của kinh tế thế giới trong thời gian tới.