Phố Wall “đỏ lửa” giữa cú sốc dầu và việc làm Mỹ

Chứng khoán Mỹ vừa trải qua tuần sụt giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2024 khi kịch bản "đình lạm" (tăng trưởng đình trệ đi kèm lạm phát cao) đang dần hiện hữu. Sự cộng hưởng giữa báo cáo việc làm đáng thất vọng và cú sốc năng lượng từ Trung Đông đã đẩy Phố Wall vào trạng thái hoảng loạn.

Trong khi giá dầu WTI xác lập kỷ lục tăng theo tuần lớn nhất lịch sử, áp lực thanh khoản từ các quỹ tín dụng tư nhân và làn sóng sa thải do AI đang khiến giới đầu tư phải đặt câu hỏi về sức bền của nền kinh tế Mỹ trong năm 2026.

Phố Wall “đỏ lửa” giữa cú sốc dầu và việc làm Mỹ

Chứng khoán Mỹ lao dốc

Thị trường Phố Wall kết thúc tuần giao dịch trong sắc đỏ.

Dow Jones giảm 453 điểm trong phiên 6/3 (-0,9%) và mất khoảng 3% cả tuần – mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4.

S&P 500 giảm 1,3% trong phiên và khoảng 2% trong tuần.

Nasdaq Composite mất 1,6% trong ngày và giảm 1,2% trong tuần.

Đà bán tháo xuất hiện sau báo cáo việc làm tháng 2 cho thấy thị trường lao động Mỹ đang mất động lực.

Nền kinh tế mất 92.000 việc làm, trái ngược hoàn toàn với mức tăng của tháng trước và thấp hơn nhiều so với dự báo của giới kinh tế. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,4%, dấu hiệu cho thấy một trong những trụ cột của kinh tế Mỹ đang suy yếu.

Cú sốc dầu từ Trung Đông

Bên cạnh dữ liệu việc làm, thị trường còn chịu tác động mạnh từ giá năng lượng.

Căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran khiến eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – đối mặt nguy cơ gián đoạn.

Kết quả là giá dầu tăng vọt:

WTI tăng 12% trong ngày, lên 90,9 USD/thùng, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2020.

Tính cả tuần, dầu Mỹ tăng tới 36%.

Brent tăng 8,5% trong ngày lên 92,69 USD/thùng, tăng 27% trong tuần.

Nguồn cung càng thêm căng thẳng khi Kuwait cắt giảm sản lượng tại một số mỏ do gián đoạn xuất khẩu.

Chứng khoán Mỹ là hiện thân rõ nhất cho tâm lý nhà đầu tư đối với kịch bản tăng trưởng năm 2026

Nỗi lo đình lạm trở lại

Sự kết hợp giữa việc làm suy yếu và giá năng lượng tăng mạnh đang đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào thế khó.

Nếu hạ lãi suất, lạm phát có thể bùng lên vì giá dầu.

Nếu giữ chính sách thắt chặt, tăng trưởng có thể suy yếu nhanh hơn.

Thị trường hiện dự đoán Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 3, đồng thời giảm kỳ vọng về số lần cắt giảm lãi suất trong năm nay.

Lợi suất trái phiếu cũng phản ánh sự thận trọng của nhà đầu tư:

Lợi suất trái phiếu 10 năm ở mức 4,131%.

Lợi suất 2 năm ở khoảng 3,554%.

Thêm áp lực từ công nghệ và tín dụng

Ngoài yếu tố vĩ mô, thị trường còn đối mặt với biến động trong lĩnh vực công nghệ và tài chính.

Sự phát triển của AI đang thúc đẩy làn sóng tái cấu trúc lao động tại nhiều doanh nghiệp. Tuần qua, công ty fintech Block thông báo sa thải 40% nhân sự khi nhiều công việc được tự động hóa.

Trong khi đó, thị trường tín dụng tư nhân (private credit) bắt đầu xuất hiện dấu hiệu căng thẳng. Một số quỹ đầu tư hạn chế rút vốn và điều chỉnh giá trị danh mục cho vay.

Cổ phiếu BlackRock giảm 7,2% trong phiên thứ Sáu sau khi tập đoàn này hạn chế rút vốn từ một quỹ private-credit chủ lực.

Nhà đầu tư vẫn chia rẽ

Dù thị trường biến động mạnh, không phải tất cả nhà đầu tư đều bi quan.

Một số quỹ cho rằng căng thẳng Trung Đông có thể chỉ mang tính tạm thời và giá năng lượng có thể sớm ổn định.

Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư tranh thủ mua vào các cổ phiếu công nghệ lớn khi thị trường giảm.

Theo một số nhà quản lý quỹ, chính sách kinh tế và địa chính trị vẫn có thể thay đổi nhanh chóng, vì vậy việc đặt cược quá sớm vào kịch bản thị trường lao dốc kéo dài có thể là rủi ro.