Phiên hôm qua rất giống một phiên bán hoảng loạn

Sau một thời gian thị trường liên tục bào mòn cả tài sản lẫn tinh thần của nhà đầu tư, phiên giao dịch ngày 20/07 gần như hội tụ đầy đủ những dấu hiệu của một phiên panic sell.

Khi bảng điện càng đỏ, lực bán càng mạnh. Không phải vì doanh nghiệp đồng loạt trở nên xấu đi chỉ trong một ngày, mà vì rất nhiều người không còn chịu nổi áp lực khi nhìn tài khoản tiếp tục giảm.

Đó cũng là lúc cảm xúc bắt đầu thay thế lý trí.

Theo quan sát của Hương , rất nhiều quyết định sai trên thị trường lại xuất hiện ở đúng những thời điểm như vậy. Chúng ta không còn bán vì doanh nghiệp thay đổi, cũng không bán vì luận điểm đầu tư không còn đúng. Chúng ta bán vì chỉ muốn chấm dứt cảm giác khó chịu khi nhìn tài khoản mất tiền thêm từng phút.

Nhưng điều trớ trêu là, bán đuổi trong những phiên hoảng loạn thường lại là quyết định khiến mình thiệt hại nhiều nhất.

Khi lực bán tháo xuất hiện cùng lúc, giá cổ phiếu thường bị kéo xuống rất nhanh vì ai cũng muốn thoát hàng, trong khi bên mua lại trở nên thận trọng hơn. Lúc đó, anh chị không bán vì giá đã phản ánh đúng giá trị doanh nghiệp, mà bán vì nỗi sợ đang lớn hơn mọi phân tích mình từng làm trước đó.

Rồi chỉ cần vài phiên sau thị trường hồi phục, cảm giác tiếc nuối lại xuất hiện. Thực tế, điều khiến nhiều người thua lỗ nặng không hẳn là vì thị trường giảm, mà là vì họ liên tục bán ở những thời điểm cảm xúc tiêu cực nhất rồi lại mua khi tâm lý hưng phấn quay trở lại.

Vậy nếu rơi vào một phiên như hôm qua thì nên xử lý như thế nào?

Theo em, sẽ không có một câu trả lời đúng cho tất cả mọi người. Điều đó phụ thuộc vào cấu trúc tài khoản và mục tiêu đầu tư của mỗi người.

Nếu là tài khoản đầu tư dài hạn, ngay từ đầu số tiền đó đã được xác định là tiền nhàn rỗi và không ảnh hưởng đến tài chính gia đình, thì một phiên giảm mạnh chưa chắc đã làm thay đổi quyết định đầu tư. Điều cần nhìn lại là doanh nghiệp có còn đúng với luận điểm ban đầu hay không, chứ không phải chỉ nhìn màu của bảng điện. Nếu doanh nghiệp không thay đổi, đôi khi điều khó nhất nhưng cũng đúng nhất lại là... không làm gì cả.

Nếu là tài khoản giao dịch ngắn hạn, vẫn còn tiền mặt và mức lỗ chưa quá lớn, em sẽ ưu tiên chờ thị trường cân bằng hơn là bán đuổi. Khi xuất hiện tín hiệu ổn định, có thể cân nhắc giải ngân từng phần để hạ giá vốn, sau đó tận dụng nhịp hồi để cơ cấu hoặc đưa tài khoản về trạng thái an toàn hơn. Điều quan trọng là chỉ nên làm điều này khi vẫn còn nguồn lực và kế hoạch rõ ràng, chứ không phải cố gắng bắt đáy bằng tất cả số tiền còn lại.

Còn với tài khoản đang sử dụng margin, câu chuyện sẽ hoàn toàn khác. Đòn bẩy khiến thời gian không còn đứng về phía mình. Trong trường hợp này, em sẽ ưu tiên tận dụng những nhịp hồi của thị trường để giảm tỷ trọng vay và đưa tài khoản về mức an toàn hơn. Chấp nhận một khoản lỗ có kế hoạch vẫn tốt hơn để rủi ro bị đẩy lên cao hơn khi thị trường tiếp tục bất lợi.

Điều em muốn chia sẻ sau phiên hôm qua không phải là khuyên anh chị nên mua hay nên bán.

Mà là hãy để quyết định của mình xuất phát từ kế hoạch đầu tư và cấu trúc tài khoản, thay vì xuất phát từ nỗi sợ khi nhìn bảng điện đỏ.