MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Phép thử" tham vọng tự chủ thép ray của Hòa Phát, Vingroup

Làn sóng dự án đường sắt sắp khởi động đang mở ra nhu cầu thép ray mang tính dài hạn, đồng thời đặt ra bài kiểm tra về quy mô, năng lực và vai trò của các doanh nghiệp nội địa như Hòa Phát, Vingroup.

Dù thời điểm hiện thực hóa nhu cầu còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai các dự án hạ tầng lớn, việc hình thành phân khúc thép ray cho thấy cấu trúc tăng trưởng của ngành thép Việt Nam đang dần thay đổi

Quy mô nhu cầu lớn, dòng cầu trải dài theo tiến độ

Theo báo cáo Vietnam Dynamics 2026 của MBS Research, giai đoạn 2026–2030 được xác định là chu kỳ đầu tư công trung hạn mới, trong đó đường sắt nổi lên như trụ cột hạ tầng bên cạnh mạng lưới cao tốc đã cơ bản hoàn thiện. Hàng loạt dự án quy mô lớn đã được đưa vào lộ trình triển khai, gồm đường sắt cao tốc Bắc – Nam, tuyến Hà Nội – Hải Phòng – Lào Cai và các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM. Một số tuyến khác như Hà Nội – Quảng Ninh hay Bến Thành – Cần Giờ cũng đang được nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư.

Điểm khác biệt của các dự án đường sắt nằm ở quy mô lớn, thời gian triển khai kéo dài và yêu cầu kỹ thuật cao, khiến nhu cầu vật liệu đầu vào – đặc biệt là thép ray – mang tính dài hạn và ổn định hơn so với thép xây dựng vốn phụ thuộc nhiều vào chu kỳ bất động sản. Chính yếu tố này cho thấy cấu trúc tăng trưởng của ngành thép Việt Nam đang dần dịch chuyển.

Theo Bộ Xây dựng, tổng nhu cầu thép ray cho các dự án đường sắt chiến lược ước khoảng 28,7 triệu mét, tương đương gần 4 triệu tấn thép ray. Con số này chưa bao gồm đầy đủ các tuyến đang trong giai đoạn nghiên cứu, do đó quy mô nhu cầu thực tế có thể còn cao hơn nếu các dự án mới được kích hoạt trong giai đoạn sau.

Khác với thép xây dựng thường tăng theo từng đợt mở bán dự án, nhu cầu thép ray sẽ được phân bổ theo tiến độ thực hiện từng công trình, trải dài từ năm 2026 đến sau 2030. Việc giải ngân theo nhiều giai đoạn phản ánh đặc thù của đầu tư đường sắt, đồng thời tạo ra dòng cầu ổn định, mang tính nền tảng cho ngành thép trong nhiều năm tới.

Nguồn cung trong nước ở giai đoạn hình thành

Thép ray là sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật cao, khác biệt rõ so với thép xây dựng hay HRC thông thường. Việc sản xuất đòi hỏi công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng kiểm soát quy trình nghiêm ngặt, khiến rào cản gia nhập phân khúc này tương đối cao. Đây cũng là lý do thép ray được nhìn nhận như một mảng có tính ổn định hơn trong cơ cấu ngành thép, nhất là khi thị trường thép truyền thống ngày càng cạnh tranh gay gắt.

Nhu cầu thép ray có thể cao hơn nguồn cung trong giai đoạn 2027 – 28 sau đó dự kiến nguồn cung sẽ đáp ứng đủ khi các nhà máy của HPG và Vinmetal vận hành ổn định

Hiện nay, năng lực sản xuất thép ray trong nước mới đang ở giai đoạn đầu tư và hình thành. Tập đoàn Hòa Phát đang triển khai nhà máy thép ray với công suất khoảng 1 triệu tấn, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Song song, Vinmetal – thuộc hệ sinh thái Vingroup – cũng đang xúc tiến kế hoạch sản xuất thép ray theo mô hình cán từ HRC, với định hướng công suất lớn hơn trong dài hạn.

Trong giai đoạn 2027–2028, thị trường có thể xuất hiện độ lệch nhất định giữa cung và cầu, khi nhu cầu thép ray từ các dự án đường sắt bắt đầu tăng nhanh, trong khi các nhà máy mới chưa vận hành hết công suất. Tuy nhiên, sau giai đoạn này, khi các dự án đầu tư hoàn tất và hoạt động ổn định, nguồn cung trong nước được kỳ vọng sẽ dần đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

Ý nghĩa cấu trúc và triển vọng dài hạn

Sự xuất hiện của thép ray mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một dòng sản phẩm đơn lẻ. Trong bối cảnh xuất khẩu thép tiếp tục chịu áp lực từ các biện pháp phòng vệ thương mại, còn tiêu thụ thép xây dựng phụ thuộc lớn vào chu kỳ bất động sản, thép ray được xem là mảnh ghép mới giúp mở rộng không gian tăng trưởng dài hạn cho ngành thép nội địa.

Việc gắn kết nhu cầu thép với chiến lược phát triển hạ tầng đường sắt quốc gia cho thấy ngành thép đang dịch chuyển từ phụ thuộc vào các chu kỳ ngắn hạn sang bám sát các động lực tăng trưởng mang tính cấu trúc, gắn liền với đầu tư hạ tầng và công nghiệp nền tảng của nền kinh tế.

Theo MBS Research, trong kịch bản thuận lợi, giai đoạn 2026–2030 có thể hình thành một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành thép Việt Nam, với thị trường trong nước giữ vai trò trung tâm. Bên cạnh thép xây dựng và HRC, thép ray được xác định là động lực tăng trưởng dài hạn, hưởng lợi trực tiếp từ chiến lược phát triển mạng lưới đường sắt quốc gia.

Dù thời điểm hiện thực hóa nhu cầu còn phụ thuộc vào tiến độ các đại dự án, sự hình thành phân khúc thép ray cho thấy cấu trúc tăng trưởng của ngành thép Việt Nam đang thay đổi rõ nét. Thay vì chỉ xoay quanh bất động sản và xuất khẩu, ngành thép đang mở rộng sang lĩnh vực hạ tầng nền tảng mang tính chiến lược – và thép ray đường sắt chính là mảnh ghép mới góp phần định hình diện mạo tăng trưởng của ngành trong thập kỷ tới.