Phân tích ngành phân bón – hóa chất Việt Nam năm 2025 và khuyến nghị đầu tư

Ngành phân bón – hóa chất là một trong những trụ cột quan trọng hỗ trợ phát triển nông nghiệp và công nghiệp tại Việt Nam, đồng thời là lĩnh vực thu hút sự quan tâm lớn từ giới đầu tư trên thị trường chứng khoán trong năm 2025. Bài viết này sẽ phân tích các lợi thế, khó khăn của ngành cùng hiệu suất và tiềm năng của các doanh nghiệp tiêu biểu, từ đó đưa ra khuyến nghị đầu tư hữu ích dành cho nhà đầu tư chứng khoán quan tâm.

1. Tổng quan ngành phân bón – hóa chất Việt Nam năm 2025

Nhu cầu phân bón trong nước duy trì ổn định ở mức 10–11 triệu tấn/năm, trong đó phục vụ sản xuất lúa gạo – cây công nghiệp và rau màu là trọng tâm. Cùng với phát triển nông nghiệp bền vững, xu hướng sử dụng phân bón hữu cơ – thân thiện môi trường đang gia tăng, đặt ra nhu cầu đổi mới công nghệ và sản phẩm. Ngành hóa chất cũng được kỳ vọng đồng hành cải thiện hiệu quả canh tác.

Chính sách thuế và hỗ trợ từ Chính phủ đóng vai trò then chốt. Việc đưa phân bón vào diện chịu thuế giá trị gia tăng 5% với khả năng hoàn thuế đầu vào giúp doanh nghiệp giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh so với phân bón nhập khẩu giá rẻ. Ngoài ra, các ưu đãi về công nghệ xanh cũng thúc đẩy đầu tư đổi mới.

Mảng xuất khẩu phân bón Việt Nam liên tục tăng trưởng: bước sang năm 2025, xuất khẩu đạt khoảng 1,7 triệu tấn, tập trung thị trường ASEAN như Campuchia, Philippines, Hàn Quốc. Đây là động lực mở rộng thị phần và tăng doanh thu cho các doanh nghiệp nội địa.

Về giá cả, sau chu kỳ tăng rất mạnh (2021–2022), giá phân bón thế giới đã giảm và duy trì ở mức thấp trong phần lớn 6 tháng đầu năm 2025. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo mức giá có thể tăng nhẹ trở lại từ quý 4/2025 do lo ngại nguồn cung từ các thị trường Trung Đông bị gián đoạn, đem lại kỳ vọng sinh lời cho doanh nghiệp sản xuất phân bón.

2. Lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp trong ngành

Vị thế dẫn đầu và sở hữu tài sản lớn: Các doanh nghiệp đầu ngành như Đạm Phú Mỹ (DPM), Đạm Cà Mau (DCM), Hóa chất Đức Giang (DGC) sở hữu nhà máy sản xuất quy mô lớn, tích hợp công nghệ hiện đại, giúp kiểm soát chi phí sản xuất, nâng cao hiệu suất.

Chính sách hỗ trợ và pháp lý rõ ràng giúp doanh nghiệp trong nước có cơ hội cạnh tranh tốt hơn với hàng hóa nhập khẩu. Các luật mới về thuế GTGT và ưu đãi công nghệ xanh đang làm gia tăng hiệu quả hoạt động.

Chuỗi cung ứng và thị trường tiêu thụ rộng: Các doanh nghiệp phân bón trong nước được hưởng lợi từ nhu cầu nội địa lớn, đồng thời có cơ hội mở rộng xuất khẩu sang ASEAN và các thị trường trọng điểm, nhất là khi hiệp định thương mại tự do (RCEP) tăng cường kết nối.

Xu hướng bền vững và đổi mới công nghệ: Đầu tư vào phân bón hữu cơ và thân thiện môi trường, cũng như áp dụng các công nghệ giảm phát thải đang là đòn bẩy cạnh tranh lâu dài.

3. Khó khăn và thách thức

Biến động nguyên liệu đầu vào: Giá khí, than, và nguyên vật liệu hóa chất thế giới ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất phân bón, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm.

Cạnh tranh khốc liệt và áp lực nhập khẩu giá rẻ: Đặc biệt là phân bón nhập khẩu từ các nước Đông Nam Á và Trung Quốc vẫn chiếm phần đáng kể thị phần do lợi thế giá thấp hoặc chính sách thuế ưu đãi.

Biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan làm cho nguồn cung nguyên liệu và nhu cầu phân bón biến động khó lường, khó dự báo chính xác lâu dài.

Yêu cầu phát triển bền vững buộc doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho nghiên cứu sản phẩm, công nghệ xanh – làm tăng chi phí trong ngắn hạn.

4. Phân tích các doanh nghiệp tiêu biểu

Đạm Phú Mỹ (DPM) và Đạm Cà Mau (DCM) giữ vị trí mạnh trong mảng phân đạm, với năng lực sản xuất lớn và chuỗi cung ứng ổn định. Hai doanh nghiệp này đã và đang hưởng lợi trực tiếp từ chính sách thuế GTGT 5% và các cải tiến về công nghệ xanh. DPM có mô hình kinh doanh đa dạng hóa hơn với mảng phân bón NPK và hóa chất phụ trợ; DCM tập trung vào phân bón urê hạt đục nội địa.

Hóa chất Đức Giang (DGC) sở hữu lợi thế về sản phẩm hóa chất trung gian và phân bón hỗn hợp, có tiềm năng mở rộng thị trường xuất khẩu do tiêu chuẩn chất lượng cao.

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn nhiều cơ hội, nhưng phải đối mặt với áp lực nâng cấp công nghệ, quy mô vốn và cạnh tranh thị phần từ các công ty lớn.

5. Khuyến nghị đầu tư

Cổ phiếu ngành phân bón – hóa chất đang trong giai đoạn hấp dẫn nhờ chính sách hỗ trợ, xu hướng phục hồi giá và nhu cầu thị trường tích cực. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý tính chu kỳ và rủi ro nguyên vật liệu đầu vào.

Chiến lược tích lũy cổ phiếu đầu ngành: Các cổ phiếu như DPM, DCM, DGC đang có định giá hợp lý, tiềm năng tăng trưởng trung – dài hạn nhờ tăng sản lượng, mở rộng xuất khẩu và hưởng lợi thuế quan.

Ưu tiên nhóm có công nghệ sản xuất hiện đại và chuyển đổi xanh rõ ràng, vì đây là xu hướng bắt buộc và có thể làm tăng giá trị doanh nghiệp.

Theo dõi sát biến động giá nguyên liệu như khí, urê thế giới và tình hình chính sách thuế, vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận.

Quản lý rủi ro thông qua phân bổ danh mục hợp lý, tránh tập trung đòn bẩy khi các biến động thị trường có thể gây xáo trộn.

6. Kết luận

Ngành phân bón – hóa chất Việt Nam năm 2025 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực với nền tảng nhu cầu nội địa ổn định, thị trường xuất khẩu mở rộng và chính sách hỗ trợ lạc quan. Tuy nhiên, việc khai thác hiệu quả được các cơ hội này đòi hỏi doanh nghiệp phải tập trung nâng cao công nghệ, áp dụng thực tiễn bền vững và quản trị rủi ro tốt. Với nhà đầu tư chứng khoán, lựa chọn cổ phiếu các doanh nghiệp nội địa lớn, có năng lực quản trị và định giá hấp dẫn sẽ là chìa khóa để tối ưu hóa lợi nhuận giữa bối cảnh còn nhiều biến động.

Đây là thời điểm phù hợp để xem xét các cổ phiếu ngành phân bón – hóa chất vào danh mục đầu tư trung dài hạn, đồng thời duy trì sự thận trọng và theo dõi sát các diễn biến thị trường để kịp thời điều chỉnh chiến lược.