Ông Trump gọi Venezuela là “cơ hội vàng”, nhưng vì sao doanh nghiệp Mỹ vẫn chùn bước?

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/1 đã nỗ lực thuyết phục lãnh đạo các tập đoàn dầu khí hàng đầu của Mỹ về triển vọng một chiến dịch khoan dầu quy mô lớn tại Venezuela. Tuy nhiên, bất chấp những tuyên bố lạc quan từ Nhà Trắng, các doanh nghiệp Mỹ đến nay vẫn tỏ ra dè dặt, lo ngại những rủi ro chính trị, pháp lý và an ninh tiềm ẩn tại quốc gia Nam Mỹ này.

Nhà đầu tư thận trọng trước bất ổn kéo dài

Cuộc họp kéo dài nhiều giờ tại Nhà Trắng giữa Tổng thống Trump và lãnh đạo các tập đoàn dầu khí lớn đã khép lại mà không đạt được bất kỳ cam kết đầu tư cụ thể nào. Theo các nguồn thạo tin, nguyên nhân chủ yếu đến từ sự hoài nghi của doanh nghiệp về khả năng chính quyền Mỹ bảo đảm sự ổn định lâu dài tại Venezuela – yếu tố then chốt đối với các khoản đầu tư trị giá hàng tỷ USD và kéo dài nhiều thập niên.

“Việc đầu tư là không khả thi ở thời điểm hiện tại”, Giám đốc điều hành ExxonMobil Darren Woods thẳng thắn nhận định, đồng thời nhấn mạnh rằng các công ty cần một khuôn khổ pháp lý, thương mại rõ ràng cũng như môi trường đầu tư có thể dự đoán được trước khi cân nhắc khả năng sinh lời.

Nhiều giám đốc điều hành khác tham dự cuộc họp cũng bày tỏ quan điểm tương tự, cho rằng ngành dầu khí chỉ có thể quay lại Venezuela nếu nhận được các bảo đảm toàn diện về an ninh, tài chính và quyền sở hữu tài sản.

Ngay cả tỷ phú dầu mỏ Harold Hamm – nhà tài trợ lớn và là đồng minh chính trị của ông Trump – cũng thận trọng trước viễn cảnh tái đầu tư. “Venezuela có những thách thức rất riêng. Đây sẽ là một khoản đầu tư khổng lồ và chắc chắn cần rất nhiều thời gian để mang lại kết quả”, ông Hamm nói.

Tham vọng tái cấu trúc Venezuela của ông Trump

Phản ứng dè dặt của giới doanh nghiệp được cho là sẽ làm gia tăng thách thức đối với nỗ lực can thiệp chưa từng có tiền lệ của Tổng thống Trump vào Venezuela. Ông Trump xem đây là cơ hội không chỉ để khôi phục ngành dầu khí suy thoái mà còn để tái cấu trúc toàn bộ hệ thống chính trị và nền kinh tế phụ thuộc dầu mỏ của quốc gia này.

Tổng thống Mỹ khẳng định chính quyền lâm thời Venezuela, do bà Delcy Rodríguez đứng đầu, sẽ ủng hộ kế hoạch đưa các công ty Mỹ quay trở lại. “Họ rất có thể sẽ trở thành một đồng minh của Mỹ”, ông Trump nói.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng bày tỏ tin tưởng rằng Venezuela sẽ sớm đạt được sự ổn định cần thiết để triển khai các khoản đầu tư dài hạn, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp nhanh chóng nắm bắt “cơ hội vàng” từ trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của nước này.

“Nếu các ông không muốn tham gia, hãy nói thẳng với tôi. Vẫn còn nhiều người khác sẵn sàng thay thế”, ông Trump nói với các giám đốc điều hành.

Doanh nghiệp tìm kiếm bảo đảm về an ninh và tính liên tục

Dù một số công ty năng lượng đã bày tỏ sự quan tâm đến nỗ lực tái thiết Venezuela do Mỹ dẫn dắt, họ cũng cảnh báo rằng bất kỳ khoản đầu tư nào cũng cần nhiều năm mới có thể mang lại hiệu quả tài chính đáng kể. Điều này phụ thuộc lớn vào cách chính quyền Mỹ xử lý tình trạng bất ổn chính trị trong thời gian tới.

Các lãnh đạo doanh nghiệp đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh, trong bối cảnh lo ngại về sự an toàn của nhân sự và tài sản nếu triển khai hoạt động tại Venezuela. Ngoài ra, vẫn tồn tại những câu hỏi lớn về việc liệu các thỏa thuận hiện tại có được duy trì sau nhiệm kỳ của ông Trump hoặc sau bất kỳ sự thay đổi quyền lực nào tại Caracas hay không.

Dù Tổng thống Trump cam kết sẽ bảo đảm “an toàn và an ninh tuyệt đối” cho các doanh nghiệp Mỹ, ông không đưa ra chi tiết cụ thể và cũng tránh đề cập đến khả năng huy động các nguồn lực liên bang quy mô lớn để bảo vệ các dự án dầu khí.

Mục tiêu 100 tỷ USD còn xa vời

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết ngành dầu khí Mỹ đang thể hiện “mức độ quan tâm lớn” đối với Venezuela. Ông dẫn đề xuất của Chevron – công ty dầu khí Mỹ duy nhất hiện vẫn hoạt động tại nước này – cho rằng tập đoàn có thể nâng sản lượng thêm khoảng 50% trong vòng 18–24 tháng, nếu được cấp các giấy phép cần thiết.

Liên quan đến mục tiêu đầu tư 100 tỷ USD mà Tổng thống Trump công bố nhằm phục hồi sản lượng dầu của Venezuela, Bộ trưởng Wright thừa nhận chính quyền Mỹ hiện chưa đạt được tiến triển đáng kể nào.

“Đây là một con số hợp lý, nhưng không phải trong tuần tới hay tháng tới. Đó là lộ trình dài hạn và quá trình tái thiết thực sự cần thời gian”, ông Wright nói.