#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Những "hố đen" pháp lý hút cạn uy tín Trump

Donald Trump bước lên diễn đàn Thông điệp Liên bang với phong thái của người dự tiệc mừng chiến thắng: tự tin, phô diễn và đầy năng lượng. Bài diễn văn vì thế mang sắc thái bùng nổ. Tuy nhiên, phía sau lớp vỏ cao trào ấy, con đường để biến cảm xúc thành đà thăng hoa chính trị thực chất lại hẹp và gập ghềnh hơn nhiều.

Trong phần mở đầu Thông điệp Liên bang tối 24/2, Donald Trump phác họa trước Quốc hội một bức tranh nước Mỹ đoàn kết, thịnh vượng và “vĩ đại hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới”. Thông điệp mang màu sắc lạc quan cao độ ấy được đưa ra trong một nghịch cảnh chính trị rõ rệt: tỷ lệ ủng hộ dành cho ông đang chạm vùng thấp nhất kể từ đầu nhiệm kỳ hai.

Với bài phát biểu được truyền hình trực tiếp vào khung giờ vàng, ông Trump tìm cách tái chiếm niềm tin của cử tri ở những mặt trận từng là thế mạnh của đảng Cộng hòa – đặc biệt là kinh tế và nhập cư – trong bối cảnh lợi thế chính trị đang bị bào mòn.

Tổng thống Donald Trump đưa ra Thông điệp Liên bang, bên cạnh Phó tổng thống JD Vance và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson.

Thông điệp Liên bangTổng thống Donald Trump đưa ra Thông điệp Liên bang, bên cạnh Phó tổng thống JD Vance và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson. Ảnh: Reuters. năm nay được dàn dựng như một sân khấu tổng hợp cảm xúc. Tổng thống chúc mừng đội tuyển khúc côn cầu nam Mỹ giành HCV Olympic, vinh danh một cựu binh tròn 100 tuổi, và sắp xếp cuộc đoàn tụ đầy tính biểu tượng giữa một phụ nữ Mỹ với người bác vừa được trả tự do sau thời gian bị giữ tại Venezuela. Những chi tiết ấy khiến bài phát biểu mang dáng dấp của một lễ trao giải, thậm chí như buổi tổng duyệt cho đại lễ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc.

Phong cách phóng đại quen thuộc tiếp tục được ông Trump vận dụng triệt để. “Chúng ta đang chiến thắng nhiều đến mức không biết phải làm gì với những chiến thắng ấy”, ông nói, pha trộn giữa hài hước và tự tôn – thứ ngôn ngữ từng giúp ông khuấy động đám đông trong các chiến dịch tranh cử.

Phong cách không đổi, giới hạn vẫn còn

Với bài phát biểu dài nhất trong lịch sử Thông điệp Liên bang, cá tính chính trị của ông Trump bộc lộ rõ nét. Ở tuổi 79, ông vẫn cho thấy năng lượng dồi dào và khả năng kiểm soát khán phòng – yếu tố quan trọng đối với một Tổng thống đang ở nhiệm kỳ hai.

Tuy nhiên, “bản tính khó dời” cũng nhanh chóng lộ diện. Ông công kích các nghị sĩ Dân chủ không đứng dậy vỗ tay, gọi họ là “ốm yếu”, lặp lại các cáo buộc về gian lận bầu cử và nhấn mạnh những luận điểm cứng rắn về người nhập cư không giấy tờ. Dù vậy, phe Cộng hòa phần nào thở phào khi ông không trượt dài vào những màn công kích giận dữ kéo dài – điều có thể phá hỏng bầu không khí lạc quan mà đảng này đang cần để trấn an cử tri.

Bài phát biểu diễn ra trong bối cảnh ông Trump và đảng Cộng hòa đối diện hàng loạt thách thức. Đòn giáng mạnh nhất gần đây là phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan khẩn cấp – trụ cột trong chương trình nghị sự kinh tế của ông.

Tổng thống Trump trước khi đọc Thông điệp Liên bang.

Giới quan sát cho rằng, nếu muốn xoay chuyển cục diện trước kỳ bầu cử tháng 11, ông Trump cần tập trung nhiều hơn vào vấn đề khả năng chi trả – mối quan tâm hàng đầu của cử tri. Tuy nhiên, thay vì đưa ra một lộ trình chính sách rõ ràng, ông tiếp tục dành thời lượng đáng kể để công kích đối thủ, cảnh báo đồng minh, nhắc lại các cáo buộc bầu cử và đối diện nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy căng thẳng tại Trung Đông.

Cử tri chờ đợi một lập luận chiến lược về Iran và nguy cơ leo thang xung đột, nhưng ông Trump chỉ dừng lại ở tuyên bố sẽ không để Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, không kèm theo kế hoạch cụ thể.

Kết thúc bài phát biểu, Tổng thống kêu gọi đoàn kết quốc gia. Song theo giới phân tích, sự hòa hợp chính trị ở Mỹ hiện vẫn là một mục tiêu xa vời. Khảo sát mới của CNN/SSRS cho thấy chỉ 32% người Mỹ tin rằng ông Trump đang đặt ra những ưu tiên đúng đắn, trong khi tỷ lệ ủng hộ dừng ở mức 36%.

Vĩ mô sáng, túi tiền cử tri vẫn tối

Trước Thông điệp Liên bang, nhiều nhà phân tích đã chỉ ra rằng vấn đề lớn nhất với cử tri Mỹ lúc này không nằm ở tăng trưởng GDP, mà ở cảm nhận về chi phí sinh hoạt. Ông Trump hiểu điều đó và dành phần đáng kể bài phát biểu để bảo vệ thành tích kinh tế.

Người dân xếp hàng tại một cửa hàng tạp hóa ở khu Upper East Side, New York, Mỹ. 

“Lạm phát giảm mạnh, thu nhập tăng nhanh, nền kinh tế tăng trưởng chưa từng có”, ông khẳng định. Bỏ qua yếu tố cường điệu, đánh giá này không hoàn toàn thiếu cơ sở. Kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức bật: việc làm ổn định, thị trường chứng khoán tiệm cận đỉnh, lạm phát hạ nhiệt và GDP năm 2025 tăng 2,2%.

Tuy nhiên, như CNN nhận định, ông Trump đã chọn lọc những mảng sáng của bức tranh vĩ mô, trong khi bỏ qua cảm nhận đời sống của đa số người dân. Cử tri quan tâm nhiều hơn đến giá thực phẩm, tiền thuê nhà, chi phí y tế, học phí đại học và các khoản trả góp hằng tháng – những áp lực vẫn không ngừng gia tăng.

Cam kết cải tổ y tế được nhắc lại, nhưng vẫn thiếu một đề xuất toàn diện đủ sức thuyết phục Quốc hội. Những tuyên bố về hạ giá thuốc bị cho là phóng đại, trong khi việc cắt giảm một số trợ cấp theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (ACA) khiến chi phí y tế của hàng triệu người Mỹ leo thang.

Dù thừa nhận còn nhiều việc phải làm để cải thiện khả năng chi trả, thông điệp kinh tế của ông Trump vẫn xoay quanh ba trục quen thuộc: nhấn mạnh thành tựu vĩ mô, đổ lỗi cho người tiền nhiệm và ca ngợi nỗ lực của chính quyền hiện tại.

Thực tế cho thấy, lợi ích từ tăng trưởng đang tập trung chủ yếu ở nhóm thu nhập cao. Nhiều hộ gia đình thu nhập thấp tiếp tục chịu sức ép từ giá cả, tỷ lệ chậm trả nợ tăng và khoảng cách giàu nghèo nới rộng.

Cuối cùng, điều quyết định không nằm ở biểu đồ tăng trưởng hay các con số thống kê, mà ở trải nghiệm rất cụ thể khi người dân bước vào siêu thị. Liệu một bài phát biểu bùng nổ có đủ sức thay đổi cảm nhận ấy hay không – câu trả lời sẽ được đưa ra vào tháng 11, tại phòng phiếu.