Những điểm cốt lõi trong vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran

Vòng đàm phán đầu tiên giữa Iran và Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến Trung Đông đã chính thức khép lại tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock, Thụy Sĩ. Dù phía Washington chưa đưa ra tuyên bố chính thức, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi đã lên tiếng hoan nghênh "tiến trình lớn" đạt được nhờ sự trung gian của Pakistan và Qatar.

Vòng đàm phán đầu tiên đã có những tiến triển đáng khích lệ

Tuyên bố chung của hai nước trung gian Pakistan - Qatar sau khi kết thúc vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran cho thấy đã có những tiến triển đáng khích lệ.

Thống nhất lộ trình tiến tới thỏa thuận cuối cùng

Ủy ban Cấp cao do Tehran và Washington thành lập để giám sát các cuộc đàm phán đã thống nhất được một lộ trình cụ thể nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.

Đây là nền tảng để hai bên lập tức bước vào các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo. Dự kiến, các cuộc thảo luận chuyên sâu về tất cả các vấn đề sẽ tiếp tục diễn ra tại Thụy Sĩ trong tuần này.

Thành lập "Tổ giải tỏa xung đột" tại Lebanon

Mỹ và Iran đã đồng ý thành lập một "Tổ giải tỏa xung đột" giữa các bên liên quan và Lebanon, dưới sự hỗ trợ của hai nước trung gian. Nhiệm vụ của tổ này là đảm bảo các bên tuân thủ việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon.

Trước đó, Lebanon đã bị cuốn vào vòng xoáy chiến tranh Trung Đông từ đầu tháng 3, khi lực lượng Hezbollah nã tên lửa vào Israel để trả đũa việc Lãnh tụ Tối cao của Iran bị sát hại trong các cuộc không kích của Mỹ - Israel.

Những cuộc giao tranh dữ dội tại Lebanon trong vài ngày qua từng có nguy cơ làm chệch hướng thỏa thuận hòa bình. Ngoại trưởng Iran Araghchi nhấn mạnh trên mạng xã hội X rằng việc vận hành tổ giải tỏa xung đột này sẽ là bài kiểm tra thực tế đầu tiên.

Thiết lập "Đường dây liên lạc" tại eo biển Hormuz

Nhằm tránh các sự cố và hiểu lầm đáng tiếc, đảm bảo an toàn cho tàu thuyền thương mại đi qua eo biển chiến lược Hormuz, Tehran và Washington đã thiết lập một đường dây liên lạc trực tiếp.

Đường dây này có hiệu lực trong vòng 60 ngày theo Bản ghi nhớ đã ký kết, trong đó Iran cam kết sẽ nỗ lực hết sức để bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại. Động thái này diễn ra ngay sau khi Iran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz vào cuối tuần qua do các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.

Tín hiệu giải phóng một số tài sản bị phong tỏa

Trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Iran Araghchi tiết lộ các lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu đã được miễn trừ, lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, một số tài sản bị đóng băng của nước này đã được giải phóng và một kế hoạch tái thiết, phát triển lớn cho Iran đã được khởi động.

Mặc dù tuyên bố chung của Pakistan - Qatar không nhắc trực tiếp đến việc giải phóng tài sản, nhưng trong Bản ghi nhớ trước đó, Mỹ đã cam kết sẽ chấm dứt tất cả các loại lệnh trừng phạt chống lại Iran và cho phép Iran sử dụng hoàn toàn các quỹ và tài sản đang bị phong tỏa hoặc hạn chế. Hiện Nhà Trắng vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về tuyên bố này của phía Iran.

Vai trò trung gian then chốt của Pakistan và Qatar

Qua cuộc đàm phán lịch sử này, Pakistan và Qatar đã khẳng định vị thế và uy tín quốc tế lớn trong vai trò trung gian hòa giải giữa Mỹ và Iran.

Hai quốc gia khẳng định sẽ tiếp tục nỗ lực hết sức để đảm bảo các cuộc thương lượng tiếp theo diễn ra trong bầu không khí xây dựng nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình cuối cùng.

Phó Tổng thống JD Vance phát biểu tại một cuộc họp báo ở Burgenstock rằng Mỹ và Iran đã đạt được “tiến bộ lớn”, mô tả lập trường của Mỹ như một “bàn tay dang rộng” hướng về người dân Iran.

Tuy nhiên, ông Vance vẫn khẳng định rằng Tehran phải "sẵn sàng từ bỏ vai trò là động lực gây bất ổn khu vực" và "sẵn sàng từ bỏ tham vọng vũ khí hạt nhân trong dài hạn" thì Mỹ mới "sẵn sàng thay đổi căn bản mối quan hệ của Mỹ với quốc gia đó".