Nhiều ngân hàng trung ương 'chốt lời', nhà đầu tư vàng có nên lo ngại?

Ngân hàng trung ương Nga và Kazakhstan đang giảm lượng vàng dự trữ trong khi Ba Lan tiếp tục mua vào. Sự thay đổi này đặt ra câu hỏi liệu các ngân hàng trung ương có đang bước vào một chu kỳ bán vàng mới và điều đó sẽ tác động ra sao đến các nhà đầu tư cá nhân.

Nga bán vàng, Trung Quốc tăng mua

Nga đã liên tục bán vàng trong năm nay. Riêng tháng 9, dự trữ kim loại quý của nước này giảm thêm khoảng 6,2 tấn, nâng tổng lượng vàng bán ra kể từ đầu năm lên khoảng 62 tấn.

Chỉ có một lần trong lịch sử hiện đại Nga bán vàng với tốc độ tương tự, đó là năm 1998, khi nước này bán 118 tấn vàng từ kho dự trữ chỉ trong vòng 3 tháng.

Theo ông Adam Stroniawski, Giám đốc điều hành công ty kinh doanh kim loại quý Mennica Skarbowa của Ba Lan, Nga đang đối mặt với tình trạng thâm hụt ngân sách nghiêm trọng do cuộc chiến tại Ukraine và cần bổ sung nguồn tài chính cho lĩnh vực quốc phòng.

Trao đổi với Euronews, ông Stroniawski cho biết Nga đang bán vàng bên ngoài thị trường vàng thỏi London. Theo ông, hoạt động thanh lý dự trữ sẽ diễn ra tại Hồng Kông, với ngân hàng trung ương Trung Quốc là bên mua chủ yếu.

Vì vậy, chuyên gia này nhận định các giao dịch trên sẽ không tạo ra tác động đáng kể đến giá vàng toàn cầu.

Theo số liệu thương mại của Hồng Kông, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7, khoảng 100 tấn vàng của Nga đã được vận chuyển đến đặc khu này, gần gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Stroniawski cũng không loại trừ khả năng Nga sẽ quay trở lại nhóm các quốc gia mua vàng và từng bước tái thiết dự trữ ngoại hối, tương tự những gì nước này đã thực hiện sau đợt bán vàng năm 1998.

Kazakhstan tranh thủ chốt lời, Ba Lan vẫn kiên định với vàng

Vài ngày trước khi Ngân hàng Trung ương Nga công bố số liệu dự trữ, thị trường cũng nhận được thông tin Kazakhstan có kế hoạch bán một phần lượng vàng đang nắm giữ.

Quốc gia nằm trên cả hai châu lục Á - Âu này từng là một trong những ngân hàng trung ương mua vàng nhiều nhất thế giới trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2026. Tuy nhiên, Kazakhstan hiện dự kiến giảm tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ xuống còn 75% vào cuối năm nay.

Ông Stroniawski nhận định việc Kazakhstan thanh lý một phần dự trữ ngoại hối bằng vàng có thể khiến thị trường bất ngờ, bởi trong nhiều năm, nước này luôn nằm trong nhóm những quốc gia mua vàng thỏi lớn nhất thế giới.

Theo chuyên gia này, sự thay đổi có thể chỉ mang tính tạm thời, xuất phát từ nhu cầu bù đắp thâm hụt ngân sách hoặc tận dụng mặt bằng giá cao để chốt lời.

"Kazakhstan đã mua vàng trong một thời gian dài, vì vậy giờ đây nước này sẽ bán ra với mức lợi nhuận đáng kể", ông Stroniawski nói.

Ông nhấn mạnh quy mô điều chỉnh dự kiến, từ khoảng 78% xuống 75% tổng dự trữ, không quá lớn. Bên cạnh đó, việc phân bổ các giao dịch bán ra theo thời gian cũng giúp hạn chế tác động đến thị trường vàng toàn cầu.

Động thái của Nga và Kazakhstan đặt ra câu hỏi liệu đây có phải khởi đầu cho một xu hướng mới trong hoạt động quản lý dự trữ của các ngân hàng trung ương, đồng thời làm dấy lên khả năng Ba Lan sẽ đi theo hướng tương tự.

Trong những năm gần đây, Ba Lan đã gia tăng đáng kể lượng vàng dự trữ. Với giá vàng vẫn ở mức cao, nước này hoàn toàn có thể cân nhắc bán ra để hiện thực hóa lợi nhuận. Tuy nhiên, theo ông Stroniawski, khả năng này rất thấp.

Ông cho rằng sự khác biệt trong định hướng giữa chính phủ và ngân hàng trung ương Ba Lan là một trong những nguyên nhân khiến việc thanh lý dự trữ khó xảy ra.

"Điều này xuất phát từ các yếu tố nội bộ, khi chính sách của chính phủ và chính sách của ngân hàng trung ương đang đi theo những hướng khác nhau. Trong nhiệm kỳ quốc hội hiện tại, việc thanh lý dự trữ là điều khó có thể xảy ra", ông Stroniawski nhận định.

Trên thực tế, Ngân hàng Quốc gia Ba Lan đã tích cực mua vàng trong nhiều năm qua và lượng vàng dự trữ hiện tại đã tiến sát mục tiêu 700 tấn. Tuy nhiên, theo chuyên gia này, việc đạt được cột mốc đó không đồng nghĩa ngân hàng trung ương sẽ dừng mua vàng.

Ông cho rằng lượng vàng dự trữ lớn giúp củng cố uy tín tín dụng quốc gia và góp phần ổn định đồng nội tệ.

"Với lượng vàng dự trữ hiện nay, Ba Lan đang đứng thứ 10 thế giới. Theo tôi, việc đạt mốc 700 tấn mới chỉ là một giai đoạn. Điều đó không có nghĩa hoạt động mua vàng sẽ chấm dứt hay một đợt bán ra sẽ bắt đầu", ông Stroniawski nói.