24HMONEY đã kiểm duyệtNguy cơ tiềm ẩn từ chung cư cũ tại các thành phố lớn
Dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) được thảo luận tập trung vào hoàn thiện cơ chế khảo sát công trình và phá dỡ các chung cư cũ nguy cơ sụp đổ, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong xây dựng sai phép và bổ sung đánh giá kinh tế – xã hội, môi trường từ giai đoạn lập dự án nhằm phòng ngừa lãng phí và rủi ro.
Đại biểu Quốc hội cảnh báo thực trạng tại nhiều đô thị lớn: hàng loạt chung cư và nhà tập thể cũ đã vượt niên hạn sử dụng, xuống cấp nghiêm trọng, nhưng lại nằm ngoài tầm xử lý phá dỡ bắt buộc do thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng.
Dự án Luật Xây dựng (sửa đổi) đã trở thành tâm điểm thảo luận tại Quốc hội sáng 6/11, nơi các đại biểu thẳng thắn chỉ ra những lỗ hổng trong quản lý rủi ro và sự thiếu dứt khoát trong xử lý các công trình nguy hiểm, gây bế tắc trong cải tạo đô thị.
Quản trị rủi ro dự án: Không thể bỏ qua kinh tế – xã hội
Đại biểu Nguyễn Văn Tuấn (Bắc Ninh) cho rằng quy định về 5 trường hợp khảo sát xây dựng trong dự thảo luật là “chưa đầy đủ, chưa bao quát” trong bối cảnh phát triển hiện nay. Ông đề nghị bổ sung hai nội dung khảo sát mang tính bắt buộc: khảo sát các yếu tố kinh tế – xã hội và khảo sát nguồn cung ứng, khả năng sử dụng nguyên vật liệu.
Ông Tuấn nhấn mạnh, việc bổ sung khảo sát kinh tế – xã hội là yêu cầu cấp thiết để khắc phục tình trạng các công trình đầu tư lớn bị bỏ hoang hoặc gây xung đột xã hội do không phù hợp với nhu cầu, sinh kế và văn hóa cộng đồng. Đây không phải thủ tục phát sinh chi phí, mà là công cụ quản trị rủi ro hữu hiệu, giúp xác định đúng quy mô, công năng và phòng ngừa lãng phí vốn đầu tư công.
Tương tự, khảo sát nguyên vật liệu ngay từ khâu thiết kế sẽ giải quyết bài toán tối ưu hóa chi phí, giúp chủ đầu tư chủ động về nguồn cung, giá cả và logistics, tránh đội vốn do vật liệu khan hiếm hoặc chi phí vận chuyển cao.
Cơ chế phá dỡ: Gỡ nút thắt cho "bom nổ chậm" đô thị
Về quy định phá dỡ công trình, dự thảo hiện chỉ cho phép xử lý tình huống "có nguy cơ sụp đổ" mang tính khẩn cấp.
Tuy nhiên, đại biểu Tuấn chỉ ra thực tế phũ phàng: ở các thành phố lớn, rất nhiều chung cư cũ, nhà tập thể cũ đã hết niên hạn, xuống cấp trầm trọng, là những quả bom nổ chậm nhưng lại chưa đủ cơ sở pháp lý để phá dỡ bắt buộc nếu chủ sở hữu không đồng thuận.
Vì thế, ông đề nghị bổ sung trường hợp: “Công trình hết niên hạn sử dụng theo thiết kế hoặc kết luận kiểm định chất lượng cho thấy công trình không còn khả năng chịu lực, có nguy cơ sụp đổ nhưng chưa tới mức khẩn cấp”. Quy định này nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, giúp chính quyền chủ động di dời và phá dỡ, đảm bảo an toàn tính mạng người dân trước khi thảm họa xảy ra.
Chế tài và vấn đề môi trường: Yêu cầu tính kiến tạo
Tại tổ TP.HCM, đại biểu Nguyễn Thị Yến đề nghị làm rõ trách nhiệm quản lý của cấp xã đối với các công trình được miễn giấy phép xây dựng, nhất là khi xảy ra sai phạm (ví dụ xây dựng vượt tầng). Bà cũng kiến nghị chế tài mạnh đối với các bên liên quan nếu chất lượng công trình không đảm bảo, buộc nhà tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công, giám sát và chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm và bồi thường tương ứng.
Đại biểu Nguyễn Thị Lệ nêu vấn đề về sự biến động giá nguyên vật liệu gây đình trệ dự án. Bà đề nghị luật hóa cơ chế điều chỉnh hợp đồng khi có biến động bất khả kháng, đồng thời khuyến khích sử dụng trọng tài trong nước để giải quyết tranh chấp dự án công.
Thẳng thắn đánh giá dự thảo luật còn “vừa thiếu vừa thừa” và “chưa thực sự chuyển biến theo tinh thần kiến tạo”, đại biểu Nguyễn Quang Huân lo ngại luật bỏ sót nội dung quan trọng liên quan đến môi trường và kinh tế xã hội. Ông nhấn mạnh việc đánh giá các phương án môi trường cần được đưa vào ngay từ giai đoạn lập báo cáo đầu tư và phương án khả thi (Điều 24), chứ không phải chỉ là phần bảo vệ môi trường trong thi công xây dựng – bởi đó là "quá muộn".
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường