Ngành dược Việt hút vốn ngoại mạnh mẽ, cuộc đua M&A ngày càng nóng

Thị trường dược Việt Nam tăng gấp đôi từ 3,4 tỷ USD (2015) lên 7 tỷ USD (2023), với dự báo tiếp tục mở rộng trong giai đoạn 2025-2030, kích hoạt cuộc đua M&A của các tập đoàn quốc tế.

Động lực tăng trưởng ngành dược Việt Nam

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn cùng sự cải thiện thu nhập người dân đã thúc đẩy thị trường dược phát triển.

Theo báo cáo của SHS Research, giai đoạn 2025-2030 được đánh giá là chu kỳ tăng trưởng mới khi ngành chuyển từ mô hình sản xuất thuốc generic truyền thống sang hệ sinh thái sản xuất hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Việt Nam hiện sở hữu khoảng 17 nhà máy đạt tiêu chuẩn EU-GMP, tạo lợi thế cạnh tranh trong sản xuất dược phẩm chất lượng cao.

Ngoài ra, Việt Nam ghi nhận tốc độ già hóa dân số nhanh, với tỷ lệ người trên 60 tuổi dự kiến tăng từ 13,9% (2023) lên hơn 25% (2050), mở rộng nhu cầu dài hạn cho thuốc điều trị bệnh mãn tính.

Làn sóng M&A từ các tập đoàn quốc tế

Các thương vụ M&A lớn liên tiếp diễn ra trong ngành.

Taisho Pharmaceutical (Nhật) chi khoảng 7.000 tỷ đồng mua 51,01% Dược Hậu Giang từ 2016-2019.
STADA Arzneimittel (Đức) hoàn tất mua gần toàn bộ cổ phần Pymepharco, nâng tỷ lệ sở hữu lên 99,5%.
Abbott Laboratories (Mỹ) nắm 51,7% Domesco từ năm 2017.
Livzon Pharmaceutical Group (Trung Quốc) hoàn tất thương vụ mua chi phối Imexpharm với giá trị ước tính khoảng 6.000 tỷ đồng.
Daewoong Pharmaceutical (Hàn Quốc) trở thành cổ đông chiến lược tại Traphaco với 40,12% vốn năm 2017.

Lợi ích của M&A so với xây dựng mới

Thay vì xây dựng nhà máy từ đầu, các tập đoàn ngoại lựa chọn M&A để nhanh chóng tiếp cận năng lực sản xuất đạt chuẩn quốc tế. M&A cũng giúp nhà đầu tư sở hữu ngay hệ thống đấu thầu thuốc vào bệnh viện, mạng lưới bác sĩ, danh mục sản phẩm sẵn có và kênh phân phối đã được xây dựng trong nhiều năm.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, Việt Nam nổi lên như cứ điểm sản xuất mới nhờ môi trường chính trị ổn định, chi phí cạnh tranh và vị trí cửa ngõ vào thị trường ASEAN.

Doanh nghiệp nội cũng tham gia cuộc đua

Không chỉ tập đoàn nước ngoài, doanh nghiệp Việt cũng mở rộng hệ sinh thái thông qua M&A. APC Holdings nắm 28,799% Ladophar, Bamboo Capital sở hữu 21,01% Tipharco.

Chứng khoán DSC trở thành cổ đông lớn tại Codupha (14,87%), Vidipha (19,78%) và Vietmedic (13,9%).

Dù quy mô từng khoản đầu tư không lớn bằng thương vụ nước ngoài, chiến lược này giúp xây dựng danh mục dài hạn trong chăm sóc sức khỏe và tận dụng tiềm năng tăng trưởng của ngành.

Tương lai: cuộc đua vị trí trong chuỗi giá trị

Khi quy mô thị trường tiến gần mốc 10 tỷ USD, bài toán không còn là ngành dược có tăng trưởng hay không, mà là doanh nghiệp nào sẽ chiếm được vị trí tốt nhất trong chuỗi giá trị. Chính điều đó khiến các thương vụ M&A được dự báo sẽ còn tiếp diễn, khi cả dòng vốn ngoại lẫn doanh nghiệp nội đều muốn giành lợi thế trước khi thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.