#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Mỹ - Iran 2026: Trận vây hãm tỷ đô trên vùng vịnh

Giữa vòng vây của đội tàu chiến Mỹ và những cáo buộc "hải tặc quốc tế", cuộc chiến năng lượng 2026 không chỉ là phép thử về sức mạnh quân sự mà còn là bài toán về khả năng chịu đựng của nền kinh tế toàn cầu.

Eo biển Hormuz và vịnh Oman, nơi hải quân và không quân Mỹ phối hợp thực hiện phong tỏa hàng hải đối với Iran.

Căng thẳng Mỹ - Iran đang bước vào giai đoạn quyết liệt khi Washington triển khai phong tỏa hàng hải tại eo biển Hormuz và hệ thống cảng biển của Tehran. Đây là tuyến vận chuyển chiến lược, nơi khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu đi qua, đồng thời cũng là “cửa ngõ sống còn” của xuất khẩu dầu Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Tehran đang chịu tổn thất hàng trăm triệu USD mỗi ngày, trong bối cảnh các tàu chở hàng bị kiểm soát, chuyển hướng hoặc ngăn chặn. Chiến lược này nhằm đánh trực diện vào nguồn thu ngoại tệ chủ lực của Iran – xuất khẩu dầu mỏ.

Trước khi bị siết chặt, Iran vẫn tận dụng tốt biến động thị trường. Sản lượng xuất khẩu dầu duy trì quanh 1,7–1,8 triệu thùng/ngày, với giá bán thường xuyên trên 90 USD/thùng, thậm chí vượt 100 USD. Nhờ đó, doanh thu dầu mỏ tăng mạnh so với giai đoạn trước xung đột, tạo nguồn lực tài chính đáng kể.

Tuy nhiên, lợi thế này đang nhanh chóng bị bào mòn. Phong tỏa hàng hải khiến quá trình vận chuyển chậm lại, gia tăng chi phí và rủi ro, đồng thời làm gián đoạn dòng chảy thương mại. Khi xuất khẩu bị cản trở, áp lực dồn lên hệ thống lưu trữ trong nước.

Iran hiện vẫn có một lượng dầu dự trữ lớn, bao gồm cả các “kho nổi” trên biển. Song khả năng chứa không phải vô hạn. Khi các bể chứa và tàu chở dầu dần đầy, nước này buộc phải tính đến phương án cắt giảm sản lượng – một kịch bản trực tiếp ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

Các chuyên gia nhận định tác động của phong tỏa không đến ngay lập tức, nhưng sẽ tăng dần theo thời gian. Trong ngắn hạn, Iran vẫn có thể xoay xở nhờ dự trữ và các kênh bán hàng linh hoạt. Nhưng về dài hạn, nếu vòng vây được duy trì, sức ép tài chính sẽ ngày càng rõ rệt.

Dù vậy, Tehran không hoàn toàn bị động. Nhiều dấu hiệu cho thấy Iran đã chuẩn bị cho kịch bản này, từ việc tăng dự trữ đến tìm kiếm các phương án vận chuyển và tiêu thụ thay thế. Một số ý kiến cho rằng nước này đang “chơi đường dài”, đặt cược vào khả năng duy trì sức chịu đựng lâu hơn đối thủ.

Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng đối mặt những giới hạn riêng, từ áp lực chính trị trong nước đến phản ứng của các đối tác quốc tế, đặc biệt là những quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu từ Iran. Điều này khiến hiệu quả của chiến lược phong tỏa chưa thể được khẳng định tuyệt đối.

Tổng thể, cuộc đối đầu hiện tại không chỉ là câu chuyện quân sự, mà là phép thử sức bền kinh tế. Khi nguồn thu bị siết, tồn kho gia tăng và chi phí leo thang, Iran đứng trước bài toán khó: duy trì xuất khẩu bằng mọi giá hay chấp nhận điều chỉnh để giảm áp lực. Diễn biến tại eo biển Hormuz trong những tuần tới sẽ là biến số quyết định cục diện.