Mỹ áp thuế 50% lên cà phê Brazil: Thị trường toàn cầu đối diện biến động lớn?

Tháng 9/2025 – Quyết định của Mỹ áp thuế 50% đối với cà phê nhập khẩu từ Brazil đang làm rung chuyển thị trường hàng hóa toàn cầu.

Đây là mức thuế cao chưa từng có đối với mặt hàng nông sản chủ lực của Brazil, kéo theo biến động mạnh về giá và dòng chảy thương mại.

1. CHÍNH SÁCH THUẾ MỚI VÀ BỐI CẢNH

- Ngày 9/7/2025, chính quyền Tổng thống Donald Trump chính thức công bố gói thuế quan mới áp dụng với nhiều sản phẩm nhập khẩu từ Brazil. Trong đó, cà phê chịu mức thuế cao nhất, lên tới 50% (The Week, 9/7/2025).

Mỹ áp thuế 50% lên cà phê Brazil: Thị trường toàn cầu đối diện biến động lớn?

Hình: Biểu đồ so sánh mức thuế áp dụng với cà phê nhập khẩu vào Mỹ, trong đó Brazil chịu mức thuế cao nhất – 50%.

- Mức thuế này có hiệu lực từ ngày 1/8/2025 (theo thông tin từ Reuters, 1/8/2025). Washington tuyên bố đây là động thái “bảo vệ nông dân Mỹ”, nhưng nhiều chuyên gia nhận định đây còn là đòn bẩy thương mại trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Brazil gia tăng căng thẳng.

2. TÁC ĐỘNG TRỰC TIẾP LÊN GIÁ CÀ PHÊ

- Ngay sau khi chính sách có hiệu lực, giá cà phê arabica futures trên sàn ICE đã tăng khoảng 30–35% trong tháng 8/2025, từ mức khoảng 2.89 USD/lb đầu tháng 8 lên tới 3.86 USD/lb vào ngày 29/8/2025.

Hình: Giá cà phê arabica futures tăng mạnh từ 2.89 USD/lb đầu tháng 8 lên 3.86 USD/lb cuối tháng 8, tức tăng hơn 30% chỉ trong một tháng.

- Theo Financial Times (4/9/2025), giá arabica hiện duy trì quanh mức 3.8 – 4.0 USD/lb, cao nhất kể từ năm 2011. Diễn biến này phản ánh lo ngại về nguồn cung bị hạn chế và chi phí nhập khẩu gia tăng.

- Trong báo cáo ngày 28/8/2025, Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) ghi nhận lượng cà phê xuất khẩu từ Brazil sang Mỹ đã giảm gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhiều lô hàng phải chuyển hướng sang Trung Quốc, Hàn Quốc và châu Âu.

3. BRAZIL ĐỐI MẶT VỚI BÀI TOÁN KHÓ

Hình: Cà phê chiếm khoảng 15% tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Brazil, chỉ đứng sau ngành thịt và đường.

- Cà phê chiếm khoảng 15% kim ngạch xuất khẩu nông sản của Brazil (theo số liệu Bộ Nông nghiệp Brazil, 25/8/2025). Mỹ vốn tiêu thụ tới 18% lượng cà phê xuất khẩu của Brazil, nên việc mất thị phần này gây thiệt hại đáng kể.

- Hiệp hội Xuất khẩu cà phê Brazil (Cecafé) cảnh báo nông dân Brazil sẽ là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Chính phủ Brazil đã tuyên bố đưa vụ việc ra Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và đồng thời tăng cường đàm phán với Trung Quốc, EU để mở rộng thị trường thay thế.

4. HIỆU ỨNG LAN TỎA TOÀN CẦU

- Theo báo cáo ngày 2/9/2025 của Rabobank, nếu chính sách thuế duy trì trong 6–12 tháng, giá arabica có thể giữ trong vùng 3.7 – 4.2 USD/lb, cao hơn 20–25% so với mức trung bình 5 năm qua. Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các chuỗi cà phê toàn cầu như Starbucks và Nestlé, buộc họ phải điều chỉnh công thức pha trộn hoặc tăng giá bán lẻ.

- Đáng chú ý, cà phê robusta từ Việt Nam và Indonesia có thể hưởng lợi ngắn hạn, khi các nhà rang xay tăng tỷ trọng robusta trong phối trộn để giảm chi phí.

5. TRIỂN VỌNG

- Thị trường hiện theo dõi sát cuộc họp chính sách nông nghiệp Brazil dự kiến diễn ra ngày 10/9/2025, nơi chính phủ có thể công bố các gói hỗ trợ.

- Trong ngắn hạn, giá cà phê nhiều khả năng tiếp tục duy trì ở mức cao; về dài hạn, nếu căng thẳng không được tháo gỡ, chuỗi cung ứng cà phê toàn cầu sẽ phải tái cấu trúc.

KẾT LUẬN:

Chính sách thuế 50% của Mỹ với cà phê Brazil không chỉ là một quyết định thương mại, mà còn phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong cấu trúc thương mại nông sản toàn cầu. Cà phê đã trở thành quân cờ chiến lược trong bàn cờ địa chính trị và kinh tế thế giới.