Mỹ áp thuế 12,5% với Việt Nam: Chuyên gia chỉ ra nhóm ngành chịu tác động lớn nhất

Chính quyền Mỹ vừa chính thức áp dụng thuế nhập khẩu bổ sung theo Điều 301 đối với hàng hóa từ Việt Nam, khiến nhiều ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, gỗ, nội thất và thủy sản đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn hơn. Tuy nhiên, theo đánh giá của Chứng khoán Mirae Asset, bức tranh không hoàn toàn tiêu cực khi gần một nửa kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ vẫn được miễn trừ thuế.

Từ ngày 24/7/2026, Mỹ áp dụng thuế bổ sung theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với hàng hóa từ 60 nền kinh tế, thay thế mức thuế tạm thời 10% theo Điều 122 đã hết hiệu lực. Theo Mirae Asset, đây là công cụ pháp lý dài hạn được Washington lựa chọn sau khi cơ chế áp thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) không còn hiệu lực, đồng thời đi kèm chu kỳ rà soát kéo dài 4 năm.

Trong số 60 nền kinh tế bị áp thuế, có 17 quốc gia chịu mức 10%, còn 43 quốc gia, trong đó có Việt Nam, chịu mức 12,5% do chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR).

Theo Mirae Asset, việc chịu mức thuế cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với nhiều quốc gia ASEAN khiến hàng hóa Việt Nam suy giảm lợi thế cạnh tranh về giá tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, khoảng 49% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ vẫn được bảo vệ nhờ Annex A - danh mục miễn trừ thuế của USTR, chủ yếu áp dụng với các mặt hàng điện tử, máy tính, bán dẫn và viễn thông.

Dệt may, gỗ và thủy sản chịu sức ép lớn

Báo cáo của Mirae Asset cho rằng nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất là dệt may, da giày, gỗ - nội thất và thủy sản.

Ở lĩnh vực dệt may, các doanh nghiệp như TNG, MSH, STK, TCM, VGT và GIL phải đối mặt với mức thuế 12,5% trong khi biên lợi nhuận chỉ dao động 3-10%. Thị trường Mỹ hiện chiếm khoảng 40-50% kim ngạch xuất khẩu của ngành, vì vậy việc mất lợi thế giá so với Bangladesh, Campuchia hay Indonesia được dự báo sẽ tạo áp lực đáng kể lên lợi nhuận.

Ngành da giày cũng đứng trước nguy cơ dịch chuyển đơn hàng sang các quốc gia có chi phí thấp hơn như Campuchia và Indonesia. Đồng thời, các thương hiệu quốc tế như Nike và Adidas được cho là sẽ tiếp tục gây sức ép giảm chi phí gia công đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Đối với ngành gỗ và nội thất, Mỹ hiện chiếm hơn 55% tổng kim ngạch xuất khẩu. Những doanh nghiệp như PTB, SAV, ACG, GDT và TTF được dự báo chịu tác động trực tiếp, đặc biệt khi một số sản phẩm nội thất không nằm trong danh mục miễn trừ và còn phải chịu thêm thuế theo Điều 232.

Trong khi đó, ngành thủy sản cũng đối mặt sức ép khi thuế Điều 301 được cộng dồn với thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp, khiến các mặt hàng cá tra và tôm xuất khẩu sang Mỹ giảm khả năng cạnh tranh trước các đối thủ như Ấn Độ hay Ecuador.

Riêng nhóm thép, nhôm và đồng được đánh giá chịu tác động ở mức trung tính do đã chịu điều chỉnh theo Điều 232 và không bị áp chồng thêm thuế Điều 301.

Điện tử, bán dẫn và doanh nghiệp nội địa hưởng lợi

Ở chiều ngược lại, Mirae Asset nhận định nhiều nhóm ngành vẫn có triển vọng tích cực nhờ cơ chế miễn trừ thuế.

Đáng chú ý nhất là điện tử, máy tính, bán dẫn và viễn thông, khi các mặt hàng thuộc Annex A được miễn hoàn toàn thuế bổ sung. Điều này giúp chuỗi cung ứng của các tập đoàn như Samsung, Foxconn hay Intel ít bị xáo trộn, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp như FPT, DGW, CMG, SAM, ELC và CTR tiếp tục hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển đầu tư theo chiến lược "China+1".

Ngoài ra, nông sản, năng lượng, phân bón và nhóm doanh nghiệp chủ yếu phục vụ thị trường nội địa như MSN, VNM, MWG, KDC hay SAB cũng được đánh giá ít chịu tác động trực tiếp. Mirae Asset cho rằng nếu nhu cầu tại Mỹ suy yếu, giá nguyên liệu thế giới có thể giảm, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện chi phí sản xuất và đa dạng hóa nguồn cung.

Theo đánh giá của Mirae Asset, chính sách thuế mới của Mỹ sẽ tạo ra sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành. Trong khi những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ sẽ phải đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn hơn, các lĩnh vực thuộc diện miễn trừ hoặc tập trung vào thị trường trong nước vẫn có cơ hội duy trì đà tăng trưởng nhờ lợi thế về chuỗi cung ứng và nhu cầu nội địa.