Một chỉ số vừa vượt thời bong bóng dot-com, Phố Wall đối mặt cảnh báo đáng ngại

Điều gì khiến nhiều chuyên gia Phố Wall bắt đầu nhắc lại ký ức về bong bóng dot-com? Không phải định giá hay lợi nhuận, mà là việc thị trường chứng khoán Mỹ đang phụ thuộc ngày càng nhiều vào một nhóm nhỏ cổ phiếu công nghệ, với tỷ trọng thậm chí đã vượt mức kỷ lục của năm 2000.

Cổ phiếu công nghệ chiếm gần 40% vốn hóa S&P 500

Theo dữ liệu từ LSEG Datastream, tính đến ngày 1/6, nhóm công nghệ chiếm 39,4% tổng vốn hóa của chỉ số S&P 500, vượt xa mức gần 35% được ghi nhận vào thời điểm bong bóng Internet đạt đỉnh vào tháng 3/2000.

Sau 2 tháng tăng trưởng mạnh mẽ, nhóm công nghệ trở thành động lực chính kéo thị trường chứng khoán Mỹ đi lên. Kể từ vùng đáy thiết lập hồi tháng 3, nhóm cổ phiếu công nghệ trong S&P 500 đã tăng gần 47%, cao hơn gấp đôi mức tăng của toàn bộ chỉ số.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI. Kỳ vọng nhu cầu AI bùng nổ đã thúc đẩy dự báo lợi nhuận của các doanh nghiệp bán dẫn và công nghệ, qua đó kéo giá cổ phiếu tăng mạnh.

Trong nhóm này, các cổ phiếu bán dẫn dẫn đầu đà tăng với những mức tăng ấn tượng. Cổ phiếu Micron tăng tới 230% kể từ đáy tháng 3, trong khi Intel và AMD đều tăng hơn 160%.

Theo bà Liz Ann Sonders, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Schwab Center for Financial Research, AI đang là yếu tố thúc đẩy phần lớn các cổ phiếu tăng giá trên thị trường hiện nay.

Thị trường đối mặt nguy cơ phụ thuộc quá mức

Sự thống trị của nhóm công nghệ cũng làm dấy lên lo ngại về mức độ tập trung rủi ro ngày càng lớn trên thị trường chứng khoán Mỹ.

Ông Matthew Maley, chiến lược gia thị trường trưởng tại Miller Tabak, nhận định nếu các cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn bắt đầu suy yếu, toàn bộ thị trường sẽ chịu áp lực đáng kể bởi các chỉ số hiện phụ thuộc quá nhiều vào nhóm doanh nghiệp này.

Lo ngại càng gia tăng khi đà tăng của cổ phiếu công nghệ diễn ra trong bối cảnh nhiều yếu tố bất lợi xuất hiện, bao gồm giá năng lượng leo thang do xung đột tại Iran và nguy cơ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn dự kiến.

Ông Walter Todd, Giám đốc đầu tư tại Greenwood Capital, ví diễn biến hiện nay như việc "lái một chiếc xe đua ở tốc độ 200 dặm/giờ", nơi chỉ một cú sốc nhỏ cũng có thể tạo ra biến động lớn.

AI mở rộng sức ảnh hưởng vượt ra ngoài ngành công nghệ

Không chỉ các doanh nghiệp được xếp vào nhóm công nghệ, nhiều "ông lớn" khác như Alphabet, Amazon và Meta Platforms cũng đang hưởng lợi mạnh từ làn sóng AI.

Mặc dù không thuộc nhóm công nghệ thông tin trong hệ thống phân ngành của S&P 500, 3 doanh nghiệp này đều đầu tư hàng chục tỷ USD vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI.

Nếu cộng thêm Alphabet, Amazon và Meta, các công ty công nghệ và doanh nghiệp đầu tư mạnh cho AI hiện chiếm hơn một nửa tổng vốn hóa của chỉ số S&P 500.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp thuộc lĩnh vực công nghiệp và tiện ích cũng được hưởng lợi từ nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng hệ thống năng lượng phục vụ AI.

Khác biệt với bong bóng dot-com

Dù tỷ trọng công nghệ hiện đã vượt thời kỳ bong bóng Internet năm 2000, nhiều chuyên gia cho rằng bối cảnh hiện nay có sự khác biệt quan trọng.

Theo Bespoke Investment Group, nhóm công nghệ hiện đóng góp hơn 25% tổng lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp thuộc S&P 500 trong 12 tháng gần nhất, gần gấp đôi tỷ trọng ghi nhận vào đầu năm 2000.

Điều này cho thấy phần lớn giá trị của các công ty công nghệ hiện được hỗ trợ bởi năng lực tạo lợi nhuận thực tế, thay vì chỉ dựa trên kỳ vọng tăng trưởng như thời kỳ dot-com.

Tuy vậy, giới phân tích cũng cảnh báo rằng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trong tương lai cần tiếp tục duy trì ở mức cao để biện minh cho mặt bằng định giá hiện nay.

Đà tăng của thị trường đang thiếu sự lan tỏa

Một dấu hiệu khác khiến giới đầu tư thận trọng là đà tăng hiện tập trung chủ yếu vào một nhóm cổ phiếu lớn.

Theo LPL Financial, chỉ khoảng 60% cổ phiếu trong S&P 500 đang giao dịch trên đường trung bình động 200 ngày, thấp hơn mức trung bình lịch sử khoảng 73% thường xuất hiện khi chỉ số lập đỉnh mới.

Ngoài ra, chỉ số S&P 500 truyền thống đang tăng mạnh hơn đáng kể so với phiên bản trọng số bằng nhau – nơi mỗi cổ phiếu có mức ảnh hưởng ngang nhau. Đây là khoảng cách lớn nhất trong vòng 9 tuần tính từ năm 1990 đến nay, phản ánh việc một số ít doanh nghiệp vốn hóa lớn đang dẫn dắt phần lớn đà tăng của thị trường.

Ông David Lefkowitz, Giám đốc bộ phận cổ phiếu Mỹ tại UBS Global Wealth Management, cho rằng xu hướng AI vẫn còn nhiều tiềm năng tăng trưởng. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm thích hợp để nhà đầu tư rà soát và tái cân bằng danh mục nhằm tránh tập trung quá mức vào những cổ phiếu đã tăng nóng trong thời gian dài.

Sự bùng nổ của AI đang tạo ra động lực tăng trưởng chưa từng có cho nhóm công nghệ và kéo cả Phố Wall đi lên. Tuy nhiên, việc thị trường ngày càng phụ thuộc vào một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn cũng đồng nghĩa rủi ro tập trung đang gia tăng. Trong bối cảnh định giá liên tục được đẩy lên cao, câu hỏi lớn đối với nhà đầu tư hiện nay không còn là AI có tạo ra tăng trưởng hay không, mà là liệu thị trường đã phản ánh quá nhiều kỳ vọng vào giá cổ phiếu hay chưa.