Loạt tập đoàn công nghệ Hàn Quốc và Singapore tăng tốc rót vốn vào Việt Nam

Các dự án tỷ USD từ Singapore và Hàn Quốc đang tái định hình dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam, trong khi dòng vốn từ Trung Quốc suy giảm mạnh sau nhiều năm tăng trưởng.

Tập đoàn điện tử Hàn Quốc Samsung, nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, đã đầu tư khoảng 24 tỷ USD vào nước này và dự kiến rót thêm 1 tỷ USD trong năm 2026. Ảnh: Reuters

Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, gồm vốn đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, đạt 34.65 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 61% so với cùng kỳ.

Trong đó, Singapore và Hàn Quốc chiếm khoảng 73% trong tổng số 17.39 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới. Riêng lượng vốn đăng ký mới này đã vượt cả năm 2025.

Singapore tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất với 7.32 tỷ USD, tăng hơn gấp ba lần so với cùng kỳ và chiếm 42% tổng vốn đăng ký mới.

Trong khi đó, Hàn Quốc nổi lên nhờ hàng loạt dự án quy mô lớn. Dù số lượng dự án mới gần như không thay đổi, quy mô vốn bình quân mỗi dự án đã tăng lên khoảng 25.8 triệu USD, cao gấp hơn 23 lần so với cùng kỳ năm trước.

Động lực tăng trưởng đến từ nhiều dự án tỷ USD đang được triển khai. Samsung dự kiến đầu tư thêm 1 tỷ USD để mở rộng sản xuất điện tử tại Việt Nam. LG Innotek lên kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất đế đóng gói bán dẫn trị giá 1 tỷ USD tại Hải Phòng.

Bên cạnh đó, liên danh do SK Innovation dẫn đầu sẽ phát triển dự án điện khí LNG Quỳnh Lập với tổng vốn 2.2 tỷ USD, còn Lotte đầu tư 2.3 tỷ USD vào khu đô thị Thu Thiem Eco Smart City.

Các dự án này phù hợp với định hướng của Việt Nam trong việc thu hút FDI chất lượng cao, tập trung vào công nghệ, bán dẫn, năng lượng và các ngành có giá trị gia tăng lớn.

Dòng vốn từ Trung Quốc giảm mạnh

Trái ngược với Singapore và Hàn Quốc, vốn đăng ký mới từ Trung Quốc đại lục giảm 54%, còn 977 triệu USD trong nửa đầu năm. Tỷ trọng trong tổng vốn đăng ký mới theo đó giảm xuống 5.6%, từ mức 22.9% cùng kỳ năm ngoái.

Nếu tính cả Hồng Kông và Đài Loan, tổng vốn từ khu vực này giảm hơn 48%, từ 3.55 tỷ USD xuống còn 1.84 tỷ USD. Tỷ trọng trong tổng vốn FDI đăng ký mới cũng giảm mạnh từ 38.2% xuống 10.6%.

Tuy nhiên, số lượng dự án mới của Trung Quốc vẫn tăng từ 600 lên 697 dự án. Điều này cho thấy doanh nghiệp Trung Quốc vẫn tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam, nhưng quy mô vốn bình quân mỗi dự án đã giảm từ 3.6 triệu USD xuống còn 1.4 triệu USD.

Theo ông Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc Chiến lược thị trường tại Chứng khoán TP.HCM (HSC), diễn biến này phản ánh sự thận trọng hơn của doanh nghiệp Trung Quốc trước những bất ổn trong chính sách thương mại của Mỹ.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cần nhìn nhận số liệu theo quốc gia đầu tư một cách thận trọng. Singapore từ lâu là trung tâm đặt công ty mẹ, quỹ đầu tư và các pháp nhân trung gian của nhiều tập đoàn đa quốc gia. Do đó, dòng vốn thống kê từ Singapore không hoàn toàn phản ánh nguồn gốc cuối cùng của nhà đầu tư, mà phần nào cho thấy xu hướng các tập đoàn quốc tế lựa chọn đảo quốc này làm cửa ngõ để đầu tư vào Việt Nam.

Việt Nam nổi lên như một trung tâm bán dẫn mới

Bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành những lĩnh vực tiêu biểu cho sự chuyển dịch này, khi Việt Nam dần nổi lên như một trung tâm sản xuất mới của các tập đoàn chip toàn cầu, đặc biệt là các doanh nghiệp Hàn Quốc.

Bên cạnh khoản đầu tư mới của LG Innotek, Hana Micron hiện vận hành nhà máy đóng gói và kiểm định chip tại Bắc Giang, đồng thời có kế hoạch đầu tư thêm 930 triệu USD đến hết năm 2026 nhằm mở rộng công suất.

Hana Micron đang vận hành nhà máy đóng gói và kiểm định chip tại Bắc Giang, đồng thời dự kiến đầu tư thêm 930 triệu USD đến hết năm 2026 để mở rộng công suất. Ảnh: Hana Micron

Trong khi đó, Samsung Electro-Mechanics đang sản xuất đế đóng gói bán dẫn tại nhà máy trị giá 850 triệu USD ở Thái Nguyên và đã cam kết đầu tư thêm 1.2 tỷ USD vào hoạt động sản xuất tại Việt Nam trong tháng 5.

Ông Tim Evans, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam, cho biết thương mại nội khối châu Á đối với chip, linh kiện và thiết bị AI đã tăng gấp đôi so với giai đoạn trước đại dịch, đạt gần 2 ngàn tỷ USD trong năm 2025.

Theo ông, Việt Nam đang ngày càng giữ vai trò trung tâm trong dòng chảy thương mại này. Dữ liệu của HSBC Research cho thấy tỷ trọng của Việt Nam trong thương mại toàn cầu đối với thiết bị liên quan đến AI đã tăng từ 1.2% năm 2015 lên 12.4% vào năm 2025, mức tăng mạnh nhất trong số các nền kinh tế trên thế giới trong cùng giai đoạn.

HSBC Research cũng cho biết, trong ba tháng tính đến hết tháng 5, kim ngạch nhập khẩu của Đài Loan từ Việt Nam tăng 173% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ máy móc, thiết bị điện và điện tử. Trong khi đó, xuất khẩu của Hàn Quốc sang Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất trong các thị trường ASEAN trong những tháng đầu năm 2026.

"Những con số này phản ánh một sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt", ông Evans viết trong báo cáo công bố ngày 15/07. "Việt Nam không còn chỉ là điểm lắp ráp chi phí thấp ở cuối chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, mà đang trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất đa chiều của khu vực".

Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị ban hành trong tháng 6 tiếp tục nhấn mạnh định hướng ưu tiên các dự án trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và các ngành công nghệ cao.

Theo bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Thống kê Công nghiệp và Xây dựng thuộc Cục Thống kê Quốc gia, dòng vốn FDI trong ngành chế biến, chế tạo đang chuyển từ các lĩnh vực thâm dụng lao động như dệt may, da giày sang điện tử, bán dẫn và công nghệ cao.

Bài toán còn lại là nâng tỷ lệ nội địa hóa

Dù thu hút được nhiều dự án quy mô lớn, Việt Nam vẫn đối mặt với thách thức nâng tỷ lệ nội địa hóa và gia tăng sự tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng.

Theo Nghị quyết 10, Việt Nam đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 45-50% vào năm 2030, đồng thời có khoảng 10,000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, trong đó có 500-1,000 nhà cung cấp cấp 1.

Theo bà Trương Thị Chí Bình, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam, điều quan trọng không chỉ là thu hút FDI mà còn phải tạo cơ chế để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.