Lỡ hẹn với MSCI không làm đảo chiều quỹ đạo nâng hạng

Trong bối cảnh MSCI nâng cao hàng rào kỹ thuật bằng thước đo "trải nghiệm thực tế", lộ trình thăng hạng của Việt Nam phụ thuộc vào hành động thực thi thay vì những lời hứa hẹn trên giấy.

Rạng sáng 24/6, MSCI công bố Báo cáo Phân loại Thị trường thường niên 2026, tiếp tục xếp Việt Nam trong nhóm thị trường cận biên và chưa đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng lên thị trường mới nổi.

Diễn biến này không nằm ngoài dự báo của giới đầu tư sau khi MSCI công bố Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường Toàn cầu cách đây ít ngày. Dù ghi nhận nhiều nỗ lực cải cách, tổ chức này vẫn chưa thay đổi đánh giá đối với các tiêu chí cốt lõi liên quan đến khả năng tiếp cận thị trường.

Theo MSCI, các bước tiến như cơ chế thanh toán không yêu cầu ký quỹ trước (non-prefunding), mô hình nhà môi giới toàn cầu, kế hoạch triển khai tổ chức bù trừ trung tâm (CCP) cùng các giải pháp nâng cao tính minh bạch là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là hiệu quả vận hành thực tế và trải nghiệm của nhà đầu tư quốc tế.

Thông điệp xuyên suốt báo cáo năm nay là thị trường chỉ được nâng hạng khi những cải cách đã được kiểm chứng bằng thực tiễn, thay vì dừng ở mức thay đổi chính sách.

Triển vọng nâng hạng chưa thay đổi

Dù tiếp tục lỡ hẹn với Watch List, nhiều chuyên gia cho rằng triển vọng nâng hạng của Việt Nam không bị ảnh hưởng đáng kể.

So với nhiều thị trường trong khu vực, Việt Nam đang được đánh giá tích cực nhờ tiến trình cải cách liên tục và quyết tâm tháo gỡ các rào cản tồn tại nhiều năm. Những vấn đề như giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL), cơ chế thanh toán bù trừ và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng vẫn là các nút thắt cần thêm thời gian xử lý.

Đáng chú ý, MSCI lần đầu dành sự quan tâm lớn hơn tới yếu tố free-float tại một số doanh nghiệp vốn hóa lớn. Điều này cho thấy tổ chức xếp hạng đang đặt trọng tâm nhiều hơn vào tính khả đầu tư và độ sâu thực chất của thị trường.

Theo đánh giá của giới phân tích, MSCI hiện không còn chỉ nhìn vào cam kết cải cách mà muốn chứng kiến các thay đổi vận hành ổn định, đồng bộ và mang lại trải nghiệm thuận lợi cho dòng vốn ngoại.

Câu chuyện dài hạn vẫn còn nguyên giá trị

Nhiều tổ chức đầu tư nhận định việc chưa được đưa vào Watch List năm nay chủ yếu khiến lộ trình nâng hạng kéo dài hơn, thay vì làm suy giảm cơ hội của Việt Nam.

Trong ngắn hạn, động lực đáng chú ý hơn đối với thị trường vẫn là triển vọng nâng hạng theo bộ chỉ số FTSE Russell. Đây được xem là yếu tố có khả năng tác động trực tiếp tới tâm lý nhà đầu tư và dòng vốn quốc tế trong thời gian tới.

Trong khi đó, câu chuyện MSCI vẫn là mục tiêu dài hạn, phụ thuộc vào việc các cải cách hiện nay có thực sự cải thiện khả năng tiếp cận và giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài hay không.

Giới chuyên môn kỳ vọng nếu các nút thắt tiếp tục được tháo gỡ đúng tiến độ, đặc biệt là việc vận hành CCP và cải thiện room ngoại, cơ hội để Việt Nam bước vào danh sách theo dõi nâng hạng trong các kỳ đánh giá tới vẫn hoàn toàn khả thi.