#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

Liệu xăng E10 có đủ sức "đánh bại" xăng khoáng?

Đằng sau mục tiêu chênh lệch từ 1.000 - 2.000 đồng/lít là bài toán nan giải về nguồn cung ethanol nội địa mới chỉ đáp ứng 1/4 nhu cầu, buộc các nhà quản lý phải tìm lời giải từ vùng nguyên liệu đến hạ tầng logistics.

Khi E10 tiến tới triển khai toàn quốc, định hướng điều hành được xác lập rõ: không ép buộc, mà tạo động lực kinh tế. Trọng tâm nằm ở việc thiết kế giá bán lẻ đủ cạnh tranh so với xăng RON95 để người tiêu dùng tự lựa chọn.

Cơ quan quản lý cho biết sẽ phối hợp điều hành theo cơ chế thị trường có kiểm soát, tối ưu các yếu tố cấu thành như thuế, phí và chi phí kinh doanh. Mức chênh lệch dự kiến khoảng 1.000–2.000 đồng/lít được coi là đủ “mở cửa thị trường”, vừa tạo sức hút, vừa giữ cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Không chỉ dừng ở chính sách thuế, bài toán còn nằm ở việc siết chi phí toàn chuỗi – từ phối trộn, vận chuyển đến phân phối – nhằm kéo giá E10 xuống mức cạnh tranh thực chất.

Hạ tầng sẵn sàng, thị trường còn dè chừng

Ở cấp độ doanh nghiệp đầu mối, nguồn cung và năng lực logistics cơ bản đã được chuẩn bị. Tuy nhiên, điểm nghẽn lại nằm ở khâu bán lẻ: hạ tầng bể chứa, hệ thống phối trộn và chi phí chuyển đổi vẫn là rào cản không nhỏ.

Quan trọng hơn, tâm lý thị trường vẫn thận trọng. Với một sản phẩm mới, người tiêu dùng thường cần thời gian để kiểm chứng, nhất là khi liên quan trực tiếp đến phương tiện sử dụng hàng ngày.

Do đó, ngoài giá, truyền thông và niềm tin sẽ quyết định tốc độ thâm nhập của E10.

Nút thắt lớn nhất nằm ở ethanol

Nguồn cung ethanol được xác định là “xương sống” của toàn bộ chương trình. Nhu cầu ước tính 92.000–100.000 m³ mỗi tháng, nhưng sản xuất trong nước mới đáp ứng khoảng 25.000 m³. Phần thiếu hụt lớn buộc phải bù đắp bằng nhập khẩu.

Khoảng cách cung – cầu này không chỉ tạo áp lực chi phí, mà còn tiềm ẩn rủi ro biến động giá đầu vào. Để giảm phụ thuộc, định hướng phát triển vùng nguyên liệu trong nước – đặc biệt với sắn và ngô – đang được thúc đẩy, đi kèm các chính sách tín dụng và bảo hiểm nông nghiệp.

Trong giai đoạn đầu, phương án linh hoạt giữa sản xuất nội địa và nhập khẩu sẽ được áp dụng nhằm giữ ổn định giá, đồng thời tăng cường điều phối cung – cầu.

Bài toán dài hạn chưa khép lại

Các cơ chế như quỹ dự trữ ethanol hay công cụ bình ổn riêng vẫn đang được nghiên cứu. Trước mắt, ưu tiên là hoàn thiện khung pháp lý và nâng năng lực sản xuất – dự trữ trong hệ thống doanh nghiệp.

Về dài hạn, việc có cần một “lá chắn” riêng cho nhiên liệu sinh học hay không sẽ phụ thuộc vào quy mô thị trường và áp lực điều hành thực tế.