#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Liệu dữ liệu việc làm mới có đủ để Fed nghiêng về cắt giảm lãi suất trong tháng 12?

Với khả năng chính phủ Mỹ sắp kết thúc đợt đóng cửa dài kỷ lục trong tuần này, tâm điểm chú ý trên Phố Wall đang dần chuyển từ bất ổn chính trị sang các dữ liệu kinh tế bị gián đoạn trong nhiều tuần qua. Trong đó, báo cáo việc làm tháng 9 – theo giới phân tích của Morgan Stanley – được xem là “mảnh ghép quan trọng” có thể định hướng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong cuộc họp tháng 12, khi ngân hàng trung ương này quay lại trạng thái “phụ thuộc dữ liệu”.

“Chúng tôi tin rằng lượng dữ liệu có sẵn vào thời điểm cuộc họp tháng 12 sẽ đủ để Fed thực hiện bước cắt giảm lãi suất đầu tiên,” Morgan Stanley nhận định, cho rằng sự suy yếu của thị trường lao động đang là yếu tố chi phối quan trọng nhất.

Ngân hàng này dự báo, báo cáo việc làm tháng 9 – được công bố khoảng ba ngày sau khi chính phủ mở cửa trở lại – sẽ ghi nhận mức tăng chỉ 50.000 việc làm, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giữ nguyên ở 4,3%. Sang tháng 10 và thậm chí tháng 11, con số này có thể nhích lên trên 4,5%, chủ yếu do tình trạng nghỉ việc tạm thời và các chương trình nghỉ hưu sớm trong khu vực công.

Morgan Stanley cũng cảnh báo rằng, ngoài thị trường lao động, các chỉ báo kinh tế khác như lạm phát, tiêu dùng và GDP sẽ tiếp tục bị trễ do tác động của việc chính phủ tạm ngừng hoạt động. Trong bối cảnh đó, bảng lương phi nông nghiệp và đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần sẽ trở thành hai thước đo chính mà Fed dựa vào để đánh giá sức khỏe nền kinh tế trong giai đoạn “trở lại phụ thuộc dữ liệu thay vì điều hành theo rủi ro”.

Tuy nhiên, ngân hàng này cũng lưu ý rằng kịch bản cắt giảm lãi suất trong tháng 12 không phải là chắc chắn. Nếu các dữ liệu công bố tới đây tích cực hơn dự kiến, Fed có thể tạm dừng kế hoạch nới lỏng chính sách. “Khi Fed chuyển trọng tâm trở lại các con số thực tế, bất kỳ tín hiệu mạnh nào từ nền kinh tế đều có thể khiến ngân hàng trung ương trì hoãn việc giảm lãi suất,” Morgan Stanley nhận xét.

Sự không chắc chắn này càng rõ ràng hơn sau tuyên bố của Chủ tịch Jerome Powell, người nhấn mạnh rằng “chưa có điều gì được đảm bảo”. Ông cho biết, các quyết định sắp tới sẽ “dựa nhiều hơn vào dữ liệu” và phản ánh sự chia rẽ trong nội bộ Fed về triển vọng chính sách. Trong khi Thống đốc Stephen Miran kêu gọi cắt giảm lãi suất 50 điểm cơ bản vào tháng 12 nhằm hỗ trợ tăng trưởng, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee lại cho rằng việc thiếu dữ liệu trong thời gian chính phủ đóng cửa khiến bức tranh kinh tế trở nên mờ nhạt, và chưa thể khẳng định cần nới lỏng.

Đợt đóng cửa chính phủ dài nhất lịch sử Mỹ sắp khép lại

Tối Chủ nhật, Thượng viện Mỹ đã đạt được bước tiến quan trọng khi tám thượng nghị sĩ Dân chủ và Cộng hòa đạt thỏa thuận về dự luật tài trợ tạm thời, mở đường cho việc khôi phục hoạt động của chính phủ liên bang – qua đó kết thúc đợt đóng cửa dài nhất trong lịch sử Mỹ.

Hàng trăm nghìn nhân viên liên bang không được trả lương, các sân bay thiếu nhân lực và chương trình hỗ trợ thực phẩm cho người dân bị gián đoạn là những tác động trực tiếp từ sự kiện này. Theo ước tính của EY Parthenon, đợt đóng cửa đã làm mất khoảng 0,8 điểm phần trăm tăng trưởng GDP trong quý hiện tại, tương đương thiệt hại 55 tỷ USD sản lượng. “Mỗi tuần kéo dài thêm khiến GDP giảm khoảng 0,1 điểm phần trăm, tức 7 tỷ USD sản lượng bị mất,” chuyên gia kinh tế Gregory Daco cho biết.

Nếu tình trạng này kéo dài hai tháng, tổn thất có thể lên tới 1,8–2 điểm phần trăm GDP, chủ yếu do việc tạm ngừng các chương trình trợ cấp SNAP và suy giảm mạnh trong lĩnh vực du lịch hàng không.

Không chỉ gây thiệt hại kinh tế, việc ngắt quãng dòng dữ liệu vĩ mô khiến các nhà đầu tư “mù thông tin”, còn Fed thì thiếu cơ sở để đưa ra quyết định chính sách dựa trên bằng chứng thực tế. “Khi hai báo cáo việc làm liên tiếp bị trì hoãn, Fed gần như không có dữ liệu chính thức để đánh giá trạng thái của nền kinh tế,” Daco nhấn mạnh. “Các chỉ số quan trọng về lạm phát, chi tiêu, nhà ở và thương mại đều tê liệt, khiến thị trường thiếu căn cứ định hướng.”

Theo ông, nếu chính phủ sớm mở cửa trở lại, một phần thiệt hại có thể được bù đắp nhờ chi tiêu và dịch vụ phục hồi. Tuy nhiên, khoảng 20% tổn thất là vĩnh viễn – như những bữa ăn nhà hàng bị bỏ lỡ, chuyến đi bị hủy hay dịch vụ không thể thực hiện lại.