Lệnh cấm xe xăng: Cuộc đua tỷ đô mở màn, Vingroup không đơn độc

Lệnh cấm xe xăng tại Hà Nội mở ra cơ hội lớn cho nhóm doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực xe điện, năng lượng sạch và công nghệ hạ tầng, trong đó Vingroup, Viettel, FPT là những cái tên hưởng lợi rõ nét. Ngược lại, các doanh nghiệp phân phối xăng dầu như Petrolimex đứng trước áp lực suy giảm dài hạn.

Đằng sau lệnh cấm xe xăng là cả một chiến lược định hình lại quyền lực công nghệ đô thị. VinFast không còn đơn độc, khi những thế lực lớn như Viettel, FPT đang tiến vào bằng những vũ khí vô hình: dữ liệu, AI, và nền tảng điều hành thông minh.

Lệnh cấm xe xăng tại Hà Nội không chỉ là động thái môi trường, mà còn là chất xúc tác chiến lược kích hoạt làn sóng đầu tư mới trên thị trường chứng khoán. Theo ông Nguyễn Trọng Đình Tâm – Phó Giám đốc Khối Phân tích của Công ty Chứng khoán ASEAN (ASEANSC), chính sách kiểm soát khí thải và thúc đẩy giao thông xanh sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực, đặc biệt đối với nhóm doanh nghiệp niêm yết hoạt động trong các lĩnh vực phương tiện không phát thải, năng lượng tái tạo và công nghệ hỗ trợ.

Ba nhóm doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp

Thứ nhất, nhóm sản xuất và phân phối xe điện. Vingroup (VIC) nổi lên như người hưởng lợi lớn nhất nhờ VinFast – đơn vị đang dẫn đầu thị trường xe điện nội địa. Trong 6 tháng đầu năm 2025, các mẫu xe VF3, VF5 và VF6 của VinFast đã ghi nhận doanh số vượt trội theo thống kê từ VAMA. Việc Hà Nội chính thức cấm xe máy xăng từ năm 2026 và siết dần ô tô chạy nhiên liệu hóa thạch tới năm 2030 sẽ gia tăng nhu cầu chuyển đổi phương tiện cá nhân, từ đó mở rộng dư địa tăng trưởng cho VinFast và củng cố triển vọng cổ phiếu VIC.

Tasco (HUT) – đơn vị phân phối xe điện Geely, và TMT Motors (TMT) – nhà sản xuất xe điện Wuling, cũng có thể ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu trong trung hạn. Tuy nhiên, do danh mục sản phẩm vẫn phụ thuộc phần lớn vào ô tô sử dụng xăng dầu, mức độ hưởng lợi của hai doanh nghiệp này được đánh giá hạn chế hơn.

Thứ hai, nhóm doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị giao thông xanh. PV Power (POW) đã chủ động bước vào sân chơi trạm sạc khi vận hành điểm sạc đầu tiên vào cuối tháng 10/2024, đồng thời đặt mục tiêu đạt 1.000 trạm trên toàn quốc đến năm 2035. Việc phát triển hạ tầng sạc là điều kiện tiên quyết để đẩy mạnh tiêu dùng xe điện, nhất là tại các đô thị lớn.

Bên cạnh đó, Công trình Viettel (CTR) – đơn vị thành viên của Tập đoàn Viettel – đang nắm giữ vai trò nhà thầu xây dựng trạm sạc điện cho VinFast theo thỏa thuận hợp tác toàn diện với Vingroup. Sự tham gia của Viettel giúp củng cố thế trận công nghệ - hạ tầng cho hệ sinh thái giao thông xanh tại Việt Nam.

FPT (FPT) cũng là cái tên đáng chú ý khi ký kết hợp tác chiến lược với VinFast nhằm cung cấp phần mềm ô tô, thiết bị điện tử và hạ tầng công nghệ cho ngành xe điện. Sự cộng hưởng giữa FPT và Vingroup không chỉ gia tăng dư địa doanh thu, mà còn tạo thế “đồng phát triển” giữa ngành công nghệ và ngành sản xuất phương tiện trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Thứ ba, nhóm doanh nghiệp kinh doanh điện. Sự chuyển dịch sang xe điện tất yếu sẽ kéo theo nhu cầu tiêu thụ điện tăng mạnh trong đô thị, trong khi nguồn cung chưa theo kịp sẽ gây áp lực điều chỉnh giá điện. Đây là cơ hội cho các doanh nghiệp điện như PV Power (POW), EVNGENCO3 (PGV), Nhiệt điện Nhơn Trạch 2 (NT2) và Điện Gia Lai (GEG) hưởng lợi nhờ giá điện hợp đồng và điện cạnh tranh tăng.

Ngược chiều xu thế, Petrolimex (PLX) – “ông lớn” trong ngành phân phối xăng dầu – lại đứng trước nhiều sức ép. Dù đã có động thái chuyển mình như tích hợp trạm sạc vào hệ thống cửa hàng hiện hữu, PLX vẫn được dự báo sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi tốc độ sụt giảm tiêu thụ xăng dầu trong dài hạn.

Từ chính sách môi trường đến động lực tăng trưởng

Ngày 12/7/2025, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Chỉ thị 20/CT-TTg, đặt mục tiêu kiểm soát ô nhiễm đô thị, với trọng tâm là kiểm soát khí thải phương tiện. Theo lộ trình cụ thể: từ 1/7/2026, Hà Nội cấm xe máy xăng trong Vành đai 1; đến 1/1/2028, sẽ cấm hoàn toàn xe máy và hạn chế ô tô xăng dầu trong Vành đai 2; và đến năm 2030, chính sách được mở rộng ra khu vực Vành đai 3.

Đây không chỉ là bước đi nhằm hiện thực hóa cam kết Net Zero vào năm 2050, mà còn là cú hích lớn cho quá trình cơ cấu lại thị trường, mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp dẫn đầu trong xu thế chuyển đổi xanh.

Với nhà đầu tư, đây là thời điểm để tái cấu trúc danh mục – tăng tỷ trọng vào cổ phiếu thuộc các lĩnh vực như xe điện, năng lượng sạch, công nghệ hỗ trợ và phát triển hạ tầng giao thông tương lai – nhằm đón đầu dòng chảy lớn của dòng vốn trong kỷ nguyên xanh.